[Αστάθμητος παράγων] Νεαρό άσπρο ελάφι

Προσπαθώντας να αποφύγω να σχολιάσω τα όσα συμβαίνουν στο πολιτικό προσκήνιο, την απλοϊκότητα των σχημάτων που ακούγονται στη Βουλή, επέλεξα να σας παραδώσω ένα απόσπασμα από ένα νέο μυθιστόρημά μου, που δείχνει την πολυπλοκότητα της ζωής – και ιδίως του μικροαστισμού. Κρατώντας έτσι ένα έθιμο που καλά κρατεί στις εφημερίδες, συγγραφείς να γράφουν ρεμβαστικά για τον Δεκαπενταύγουστο:

«Γράφοντας το ένα βιβλίο μετά το άλλο, το μόνο που επεδίωκα – συνειδητοποίησα – ήταν να εξιδανικεύσω, να γλυκάνω το παρελθόν. Να μετατρέψω τους δικούς μου σε ήρωες. Ηρωες έστω σε μυθιστορήματα. Να τους προσθέσω σημασία. Το άξιζαν; Δεν το άξιζαν!

(…) Μετά τον θάνατο του πατέρα, η μάνα μου δεν ξαναπαντρεύτηκε. Ούτε καν απελευθερώθηκε. Συνέχισε να κρατάει με θρησκευτικό σεβασμό τα προσχήματα, να ερωτοτροπεί – και να ερωτεύεται πιθανόν – στο σκοτάδι.

Εγώ αισθανόμουν πλέον συγγραφέας, έμπνευση αναζητούσα σε ό,τι κι αν  συνέβαινε γύρω μου. Και η οικογένειά μου μού προσέφερε άφθονο υλικό. Μηρυκάζοντας κι αναπλάθοντας τα παιδικά μου χρόνια, έγραψα δύο μυθιστορήματα και καμιά δεκαριά διηγήματα.

Η μάνα μου κοκορευόταν για την επιτυχία μου αλλά δεν μου έκανε ποτέ κανένα συγκεκριμένο σχόλιο σχετικά με τα βιβλία μου. Ωσπου στο κρεβάτι του νοσοκομείου, λίγες βδομάδες προτού πεθάνει, μου τα ξεφούρνισε μαζεμένα: “Μας περιέλαβες όλους. Καλά έκανες. Χίλιες φορές καλύτερα από το να μαζεύεις μέσα σου δηλητήριο ή να παίρνεις, όπως η αδελφή σου, σβάρνα τους ψυχολόγους… Επίτρεψέ μου όμως να σου πω ότι στην ουσία δεν κατάλαβες τίποτα. Για λάθος λόγους μάς καταδίκασες στο πρώτο σου βιβλίο, για λάθος λόγους μάς αθώωσες στο δεύτερο. Η αλήθεια μας μονίμως σου ξέφευγε…”. “Τι εννοείς, μαμά;”. “Αμα επέστρεφες στα Πατήσια και έβλεπες ό,τι ζούσαμε τότε όχι με τα δικά σου αγορίστικα μάτια μα απ’ την πλευρά τη δική μου ή του πατέρα σου, τότε θα έγραφες τελείως διαφορετικά…”. Οι φράσεις της φώλιασαν μέσα μου. Τις επεξεργαζόμουν ασυνείδητα επί χρόνια. Και μόλις τώρα άρχιζα να καταλαβαίνω.

Αρχιζα να καταλαβαίνω πως η μαμά μου δεν έκρυβε τα ξεπορτίσματά της επειδή φοβόταν την τιμωρία του πατέρα μου και της κοινωνίας. Αλλά γιατί – και στα τριάντα και στα σαράντα και στα πενήντα της ακόμα, χήρα ήδη – εννοούσε να έχει τα κουκλάκια της. Τους εραστάς της. Να τα βγάζει κάθε τόσο από το κουτί τους και να παίζει μόνη μαζί τους, δίχως να την επιτιμά ούτε να την κατανοεί κανένα ξένο βλέμμα. Εάν στερούνταν το παιχνίδι της, θα έπαυε να είναι η τρυφερή, γελαστή, τσαχπίνα μαμά μου. Θα καταντούσε σαν τις μανάδες των συμμαθητών μου: στεγνή και υστερική. Κι άρχιζα να καταλαβαίνω τον μπαμπά μου, που ήξερε ακριβώς ποιαν είχε παντρευτεί, με ποιαν είχε κάνει παιδιά, και δεν τον ενδιέφερε ποσώς να την αλλάξει. Ή να την περιφράξει. (…). “Εχεις την ωραιότερη μαμά του κόσμου!” μου επαναλάμβανε τακτικά. “Ευτυχώς της έμοιασες…”.

Οι γονείς μου – το ανακάλυπτα μόλις, σαν από θαύμα – έστεκαν πολύ πάνω από την κρίση μου. Πόσω δε μάλλον από τη συγγνώμη μου. Τους άξιζε ένα βιβλίο υμνητικό, ένα βιβλίο για την άνευ όρων αγάπη. Κάπνισα ένα ακόμα τσιγάρο, έγειρα στο μαξιλάρι και μισόκλεισα τα βλέφαρά μου. Και τότε η πόρτα άνοιξε απαλά και τους είδα να μπαίνουν, νυχοπατώντας για να μη με ταράξουν. Φορούσαν και οι δύο τα καλά τους – τα ρούχα με τα οποία τους είχαμε κηδέψει. Η μαμά έσκυψε από πάνω μου, ο μπαμπάς στάθηκε μισό βήμα πιο πίσω. “Τι γυρεύει εδώ ο γιος μας;” τη ρώτησε θορυβημένος. “Σουτ, Ηρακλή! Καήκαν απλώς τα φτεράκια του και ξαναμπήκε στο κουκούλι του για να πάρει δυνάμεις…”. “Και θα πετάξει πάλι;”. “Μη ρωτάς αστειότητες! Πετάξει – δεν πετάξει, παιδί μας είναι”. “Δεν θα πλαγιάσεις δίπλα μου, μαμά, όπως παλιά;” την ικέτεψα. “Εάν σε βρω και αύριο σε αυτό το κρεβάτι, θα πλαγιάσω” μου έταξε. “Μα δεν το εύχομαι”».

n Προδημοσίευση από το νέο μυθιστόρημα του Χρήστου Χωμενίδη «Κι η Παναγιά μαζί μας»