[Καλημέρα σας] Η Μπόνα απ’ τις Φιλιππίνες

Το ζήτημα των μεταναστών φαίνεται τόσο συζητημένο, σαν να μην έχει κανείς τίποτα να προσθέσει. Μια όμως πλευρά του (παράμετρος θα έλεγε ένας διανοούμενος) μοιάζει τόσο ανέγγιχτη, που δεν ξέρεις αν συμβαίνει γιατί είναι η πιο σκοτεινή ή η πιο προκλητική για μια σκέψη κάθε άλλο παρά ετοιματζίδικη, καθιερωμένη. Οι μετανάστες δηλαδή ως προαγωγή του πολιτισμού μιας χώρας όπου συμβαίνει να ζουν, όσο και αν θα τους χαρακτήριζες ως ανεπίδεικτους για κάθε μη χειροπιαστή ομορφιά, που ο βιοποριστικός καταναγκασμός τους τη μεταβάλλει σε περιττή. Οι συμπεριφορές όμως των ανθρώπων που συγκροτούν την πρώτη μαγιά, ώστε να υφανθεί μια τέχνη διαχρονική, σε κάνει να πιστεύεις ακράδαντα πως ό,τι «εισπράττουν» σήμερα οι μετανάστες – θετικό ή αρνητικό – θα μεταγγιστεί σε μια δεύτερη ή τρίτη γενιά, σε σχέση με τη δική τους, σε μια λογοτεχνία που με λίκνο τις χώρες όπου είχαν καταφύγει οι πρόγονοί τους θα διασώζει τις περιπέτειες και τα βάσανά τους όπως είχαν υπάρξει σε αμνημόνευτους χρόνους. Γνωρίζω μια γυναίκα από τις Φιλιππίνες – την Μπόνα – που ζει και εργάζεται εδώ και δεκαπέντε χρόνια στην Ελλάδα, ενώ οι δυο αδελφές της, για αντίστοιχους με την ίδια λόγους, ζουν η μια στις Βρυξέλλες και η άλλη στη Στοκχόλμη. Ανήσυχη και με καλή διάθεση σήμερα η Μπόνα σε καθετί που έχει έναν συναισθηματικό χαρακτήρα, δεν αμφιβάλλεις πως ό,τι περνά μέσα της σε σχέση με τη βαθύτερη κουλτούρα του τόπου μας, έστω  και αν δεν το συνειδητοποιεί, θα ανθήσει ως συμπεριφορά και ως σκέψη σε έναν μακρινό απόγονό της. Για να κατανοήσουμε τις μαγικά απρόβλεπτες διαδρομές των πολιτισμών, χρειάζεται να πάψουμε να είμαστε κοντόφθαλμοι και μίζεροι και να καταλάβουμε ότι οφείλονται συχνά σε ανθρώπους που στερούνται φαινομενικά κάθε προϋπόθεση προκειμένου να διανύσουν τις διαδρομές αυτές. Ιδιαίτερα εμείς οι Ελληνες με μια λογοτεχνία που αν της στερήσεις το στοιχείο της μετανάστευσης (είτε πρόκειται για κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη είτε για κείμενα του Κωστή Μπαστιά) είναι σαν να την ακρωτηριάζεις και επομένως έχουμε κάθε λόγο να καμαρώνουμε για τη μεταφορά μας ως πρώτη ύλη σε γλώσσες που σήμερα δεν μπορούμε καν να τις διανοηθούμε.