[Εισαγωγικά] Εκβιασμός στον εκβιασμό

ΕΙΝΑΙ τα προβλήματα του ΣΥΡΙΖΑ προβλήματα και της χώρας; Δυστυχώς, η απάντηση δεν είναι απλή. Μια ψυχρή αντικειμενική θεώρηση θα έλεγε πως όχι. Το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είχε μια αντίληψη διακυβέρνησης που δεν χωρούσε στην ευρωζώνη και πιθανώς και στην Ευρώπη δεν είναι πρόβλημα της χώρας. Εχει γίνει όμως πρόβλημα της χώρας – κι εδώ η απάντηση είναι ναι – από την ώρα που οι χειρισμοί της κυβέρνησης οδήγησαν σε χρεοκοπία και στα πρόθυρα του Grexit, το οποίο, από ό,τι φαίνεται, την περασμένη Κυριακή το βράδυ ήταν θέμα μερικών ωρών.

Κεντρική φιγούρα στην υπόθεση αυτή είναι ο Αλέξης Τσίπρας. Ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ υιοθέτησε μια διαπραγματευτική λογική που ποντάριζε στον εκβιασμό της Ευρώπης. Οπως εξηγούσαν διάφοροι για λογαριασμό του, η Ευρώπη θα υποχωρούσε αναγκαστικά γιατί δεν θα ρισκάριζε ένα Grexit. Οχι μόνο για το μπάχαλο στις αγορές αλλά γιατί θα ήταν ένα πλήγμα – πολιτικό και οικονομικό – που δεν θα το άντεχε η ίδια. Η κατάληξη είναι γνωστή.
Η Ευρώπη δεν εκβιάστηκε – γιατί δεν εκβιάζεται. Είναι μια αλήθεια που τη ζουν από διαφορετική σκοπιά και άλλοι παίκτες, οι οποίοι είναι μάλιστα τόσο διαφορετικοί όσο ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Ντέιβιντ Κάμερον. Η Ρωσία πληρώνει ακριβά τις οικονομικές κυρώσεις που της επέβαλε η ΕΕ για το Ουκρανικό. Και η Βρετανία δεν βρίσκει μεγάλη κατανόηση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την αλλαγή συνθηκών που ζητάει.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ο Τσίπρας κατέληξε εκβιαζόμενος ο ίδιος όχι μόνο στο εξωτερικό αλλά και στο εσωτερικό και μάλιστα από περισσότερα πρόσωπα. Εκβιαζόμενος πολιτικά από τον Παναγιώτη Λαφαζάνη που τον στηρίζει αλλά ηγείται αυτών που καταψηφίζουν τα μέτρα που έφερε η κυβέρνηση από τις Βρυξέλλες. Εκβιαζόμενος διαδικαστικά από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου που έψησε το ψάρι στα χείλη της συμπολίτευσης στη Βουλή. Εκβιαζόμενος επικοινωνιακά από τον Γιάνη Βαρουφάκη για τις υποθέσεις εργασίας που έκαναν μαζί για μια πιθανή επιστροφή σε εθνικό νόμισμα. Ολα αυτά γιατί ο Πρωθυπουργός χρειάστηκε πέντε μήνες για να πάρει αποφάσεις που απαιτούν πέντε λεπτά ώριμη σκέψη. Ας πούμε, η επιστροφή στη δραχμή δεν είναι διαχειρίσιμη – παρά μόνο ως σαδομαζοχιστική γερμανική φαντασίωση – και όντως θα ρημάξει τις ασθενείς τάξεις. Αντίστοιχα, είναι γνωστό τοις πάσι ότι οι Ρώσοι δεν ενδιαφέρονται ήδη από τη δεκαετία του ’40 να βάλουν πραγματικά το πόδι τους στην Ελλάδα και, στην παρούσα φάση, δεν έχουν και λεφτά. Τέλος, ήταν προφανές ότι η Κωνσταντοπούλου ήταν ανεξέλεγκτη και συχνά ασυγκράτητη και ότι η τοποθέτησή της στο πιο κρίσιμο θεσμικό πόστο – μετά την Προεδρία της Δημοκρατίας – ενείχε υψηλό ρίσκο.

Πάντα όμως στην πολιτική τα πρόσωπα θολώνουν την εικόνα. Και η πραγματική εικόνα είναι συστημική. Το «πρότζεκτ ΣΥΡΙΖΑ» δεν είχε θέση στην Ευρώπη – παρά μόνο ως μασκότ διαφόρων μειοψηφιών. Αν η Ελλάδα σώθηκε το τελευταίο δεκαήμερο είναι γιατί παρενέβησαν για γεωπολιτικούς λόγους οι Αμερικανοί. Και γιατί κάποιες ελίτ – στο Παρίσι, στην ΕΚΤ, στην Κομισιόν των Βρυξελλών – θεωρούν ότι πρέπει να μπει φρένο στη Γερμανική Ευρώπη. Η Ελλάδα είναι λοιπόν το πρόσχημα – ένα proxy war, σύμφωνα με όρο που είχε χρησιμοποιήσει κάποτε σε ένα tweet ο Νίκος Παππάς. Ολοι αυτοί δεν έβαλαν πλάτη γιατί εκτιμούν τον Τσίπρα. Αλλά για δικούς τους λόγους. Οσο για τον Τσίπρα – αυτός έχει τη βάσανο της διαχείρισης του «πρότζεκτ ΣΥΡΙΖΑ» που εντός χώρας είναι εκτός ελέγχου. Φταίει, βεβαίως, το δημοψήφισμα. Στην πραγματικότητα, οι ατυχείς χειρισμοί του Τσίπρα έχουν μετατρέψει το Οχι σε πυρηνικό αντιδραστήρα του μετώπου – δεν είναι κόμμα – της δραχμής. Οπως οι ατυχείς χειρισμοί του προκατόχου του έδωσαν φτερά στη Χρυσή Αυγή. Αμφότεροι ξύπνησαν όταν ήταν πια αργά. Τώρα, σε ό,τι αφορά ειδικά τον νυν Πρωθυπουργό, ισχύει για την περίπτωσή του μια φράση από τη χώρα που ευχαρίστησε δημοσίως ο Γιάννης Δραγασάκης, δηλαδή τις ΗΠΑ: «Οταν είσαι αρχηγός ηγείσαι ή αλλιώς παραμερίζεσαι». Κοινώς, το «πρότζεκτ ΣΥΡΙΖΑ» εμετρήθη και εκρίθη. Μένει να φανεί αν υπάρχει «πρότζεκτ Τσίπρα».