Λύση χρηματοδότησης σε τεντωμένο σκοινί

Λύση έκτακτης χρηματοδότησης με 7 δισ. ευρώ για να αποφύγει η Ελλάδα μια δεύτερη χρεοκοπία, αυτή τη φορά έναντι της ΕΚΤ, πρότεινε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αναμένεται να υιοθετηθεί σήμερα από το Συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης.

 Η οικονομία της χώρας, ωστόσο, βαδίζει σε τεντωμένο σκοινί. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιστοποίησε χθες με έκθεσή της αυτό που όλοι περιμέναμε, ότι δηλαδή η χώρα επιστρέφει από φέτος στην ύφεση και μάλιστα βαθιά, της τάξης του 2% – 4% και θα παραμείνει εκεί για ακόμη έναν χρόνο, τουλάχιστον. Το σύντομο διάλειμμα του θετικού προσήμου στο ΑΕΠ, το 2014, έληξε άδοξα.

Επιπλέον, η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έκανε σαφή τη διάσταση απόψεων μεταξύ της ευρωζώνης και του ΔΝΤ σε ό,τι αφορά το δημόσιο χρέος. Η Κομισιόν βλέπει το χρέος μικρότερο, στο 150% του ΑΕΠ το 2022, έναντι 170% του ΑΕΠ  της πρόβλεψης του ΔΝΤ. Και, το κυριότερο, είναι λιγότερο τολμηρή ως προς τη λύση που προτείνει, παρότι δεν αρνείται ότι χρειάζεται μια πολύ σημαντική αλλαγή του «προφίλ» του χρέους. Συγκεκριμένα, η Κομισιόν εισηγείται μια μεγάλη παράταση της ωρίμασης των υφιστάμενων και των νέων δανείων, αναβολή της πληρωμής τόκων και χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους, ενώ μόλις το περασμένο Σαββατοκύριακο το ΔΝΤ εισηγήθηκε 30ετή περίοδο χάριτος και πολύ δραστική παράταση της ωρίμασης ή, διαφορετικά, «βαθύ κούρεμα στην αρχή» ή να γίνουν μεταβιβάσεις πόρων στον ελληνικό προϋπολογισμό.

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η οποία εκδόθηκε και αυτή την Παρασκευή, 10 Ιουλίου, με αφορμή το αίτημα της Ελλάδας για ένα δάνειο από τον ESM, υπολογίζει εξάλλου ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας την τριετία του υπό συζήτηση νέου προγράμματος θα φτάσουν τα 81,7 δισ. ευρώ, ενώ το ΔΝΤ μιλά για 85 δισ. ευρώ. Και οι δύο συμφωνούν πάντως ότι από το ποσό αυτό οι τράπεζες θα χρειαστούν 25 δισ. ευρώ για να αναχρηματοδοτηθούν. Η Κομισιόν επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι η κατάσταση των τραπεζών είναι πολύ κρίσιμη.

Ανάκαμψη το 2018. Για το ΑΕΠ η έκθεση προβλέπει ότι θα υποχωρήσει κατά 2% – 4% φέτος, έναντι αρχικής πρόβλεψης για ανάπτυξη 2,5% και πρόσφατης – την περασμένη άνοιξη – για 0,5%. Για το 2016 εκτιμά ότι το ΑΕΠ θα υποχωρήσει περαιτέρω κατά 0,5% – 1,75%, ενώ μόνο το 2018 υπάρχουν προσδοκίες ανάκαμψης, υπό την προϋπόθεση πολιτικής σταθερότητας και άρσης των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων.

Παράλληλα, αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω και οι προβλέψεις για τον προϋπολογισμό, προβλέποντας πλέον πρωτογενές έλλειμμα 0% – 1% του ΑΕΠ φέτος, έναντι προηγούμενου στόχου για πλεόνασμα 3% του ΑΕΠ και 0,5% – 1% του ΑΕΠ το 2016.

Μίνι δάνειο. Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν κινήθηκε χθες υποστηρικτικά προς τη χώρα, εντοπίζοντας λύση για την κάλυψη του άμεσου χρηματοδοτικού προβλήματος της χώρας ώστε να πληρώσει τα 3,5 δισ. ευρώ στην ΕΚΤ τη Δευτέρα. Τα 7 δισ. ευρώ που θα καλύψουν τις ανάγκες του Ιουλίου (πρέπει να πληρωθούν και 2 δισ. ευρώ στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) θα αποτελέσουν βραχυχρόνιο δάνειο τριών μηνών από τον EFSM, έναν μηχανισμό που ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ενωση και όχι στην ευρωζώνη. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Κομισιόν έχει εξασφαλίσει ανταλλάγματα ώστε να συναινέσουν και οι εκτός ευρωζώνης χώρες.

Πάντως, η διαδικασία προϋποθέτει ψήφιση των μέτρων από την ελληνική Βουλή, επικύρωση από τα εθνικά Κοινοβούλια όσων χωρών θέτουν τέτοιες απαιτήσεις και υιοθέτηση τελικά από το Ecofin με τηλεδιάσκεψη, ενώ μπορεί να απαιτηθεί και η συναίνεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Τα 7 δισ. ευρώ δεν επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών και τον Αύγουστο, κάτι που σημαίνει ότι αν έως τότε δεν υπάρξει συμφωνία για το νέο πρόγραμμα, θα βρεθεί και πάλι η Αθήνα αντιμέτωπη με το δίλημμα αν θα πληρώσει τους δανειστές ή μισθούς και συντάξεις.

Μια θετική έκβαση στο θέμα της χρηματοδότησης θα επιδράσει θετικά στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ σήμερα, όπου θα συζητηθεί και το αίτημα της αύξησης του ΕLA.