[Θεωρείο] Περί αισθηματικής αγωγής

Αντίθετα από τον Αλέκο Φλαμπουράρη που κατήγγειλε χθες ότι κάποιοι «θέλουν να μας ταπεινώσουν», ο Φρανσουά Ολάντ υποστήριξε ότι με τη συμφωνία της περασμένης Δευτέρας αποφύγαμε ακριβώς αυτό: την ταπείνωση. «Η Ελλάδα», είπε ο γάλλος πρόεδρος, «θα είχε ταπεινωθεί εάν είχε βγει από την ευρωζώνη, έχοντας εγκαταλειφθεί, εκδιωχθεί, αφεθεί. Αυτό θα ήταν ταπείνωση». Η δήλωση του Ολάντ καταγράφηκε στη συνέντευξη Τύπου που παραδοσιακά δίνει κάθε γάλλος πρόεδρος μετά τη στρατιωτική παρέλαση με την οποία τιμά η Γαλλία τη Γαλλική Επανάσταση. Πρέπει, όμως, να ήταν ο πρώτος που ρωτήθηκε μια τέτοια ημέρα για μια άλλη χώρα και ο πρώτος που μίλησε για ένα τόσο διαβρωτικό συναίσθημα.

Μπορεί να έχει δίκιο και ο υπουργός που κάπως ανεξήγητα αποκαλείται Φλoμπέρ από τους συντρόφους του, αλλά και ο πρόεδρος που είναι πραγματικός απόγονος του γάλλου μυθιστοριογράφου και όχι αυθαίρετη μετενσάρκωση; Είναι αυτή η συμφωνία μια νέα Συνθήκη των Βερσαλλιών ή υπακούει στο σύνθημα «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη» της Γαλλικής Επανάστασης που ενέπνευσε ολόκληρη την Ευρώπη; Ο Ολάντ απάντησε στο ερώτημα με ένα ερώτημα. «Ξέρετε», αναρωτήθηκε, «πολλές χώρες που πήραν πρόσθετη χρηματοδότηση 85 δισ. και άλλα 35 δισ. για επενδύσεις και μια αναδιάρθρωση χρέους και ακόμα ένα βραχυπρόθεσμο δάνειο για την κάλυψη των άμεσων αναγκών της;».

Είναι η παλιά συζήτηση για τη γερμανική Ευρώπη που ήρθε και πάλι ορμητικά στο προσκήνιο μετά τη συμφωνία της Δευτέρας και πιθανότατα δεν θα κλείσει ποτέ. Τα γεγονότα συνοδεύονται πάντα από ερμηνευτικές αποχρώσεις έτσι όπως τα συναισθήματα βιώνονται διαφορετικά από τον καθέναν. Μπορεί, δηλαδή, να αισθάνεται κανείς ταπεινωμένος από τη στάση του Σόιμπλε, όπως ο Φλαμπουράρης. Αλλά μπορεί να αισθάνεται ταπείνωση όταν το πολιτικό προσωπικό που τον εκπροσωπεί διαγράφει από τη μία μεριά τα παλιά δανεικά ως επονείδιστο χρέος και ζητάει νέα δανεικά από την άλλη. Το συναίσθημα της ταπείνωσης μπορεί να προκαλούν σε έναν πολίτη και όσα λέει ο Καμμένος ή όσα κάνει ο Βαρουφάκης. Οπως θα έλεγε ο Φλoμπέρ, είναι τελικά θέμα αισθηματικής αγωγής.