Βαρύ το τίμημα της συμφωνίας με τους δανειστές

Βαρύς είναι ο λογαριασμός των μέτρων με τα οποία η κυβέρνηση φιλοδοξεί να εξασφαλίσει το ποσό των 70 δισ. ευρώ υπό τη μορφή νέου δανείου από τον ESM.

Τόσο οι πολύμηνες καθυστερήσεις στη διαπραγμάτευση με τους θεσμούς για την επίτευξη συμφωνίας όσο και το γεγονός ότι η οικονομία έχει περάσει σε έντονα αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης, αύξησαν αλματωδώς το πακέτο των μέτρων. Αν και το κοστολόγιό τους δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί, καθώς εκκρεμεί η εξειδίκευση αρκετών από αυτά, εντούτοις οι πρώτοι υπολογισμοί ανεβάζουν τον λογαριασμό κοντά στα 12-13 δισ. ευρώ, έναντι των 7,9 δισ. ευρώ που ήταν αρχικά η ελληνική πρόταση. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι έχει μειωθεί σημαντικά ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος από το 3,5% στο 1%. Αλλωστε τα ισχνά πρωτογενή πλεονάσματα του 2014 έχουν πλέον μετατραπεί σε πρωτογενή ελλείμματα. Ακτινογραφώντας το μείγμα των μέτρων που προτείνει προς τους θεσμούς η κυβέρνηση, διαπιστώνει κανείς πως το μεγαλύτερο δημοσιονομικό βάρος σηκώνουν η διατήρηση του ΕΝΦΙΑ με προσδοκώμενα έσοδα στη διετία 5,3 δισ. ευρώ, και το νέο καθεστώς του ΦΠΑ, με αντίστοιχα έσοδα 2,7 δισ. ευρώ. Πρόκειται συνολικά για μέτρα 8 δισ. ευρώ, που ισούνται με πάνω από το 60% του συνολικού λογαριασμού. Κάποια από τα μέτρα, όπως οι αλλαγές στον ΦΠΑ, προτείνεται να ισχύσουν αμέσως μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, και άλλα όπως η πλήρης εξάλειψη των πρόωρων συντάξεων, θα ολοκληρωθούν σε βάθος χρόνου.

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ
Μονιμοποιείται η έκτακτη εισφορά, αυξάνεται 
ο φόρος πολυτελείας, τέλος τα προνόμια σε αγρότες
Σημαντικές αλλαγές στη φορολογία φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων φέρνει η ελληνική πρόταση. Σύμφωνα με τις προθέσεις της ελληνικής πλευράς, μόνιμο χαρακτήρα θα αποκτήσει η εισφορά αλληλεγγύης, η οποία θα ενσωματωθεί στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος. Μάλιστα προβλέπεται και ο επανασχεδιασμός του αφορολόγητου ποσού εισοδήματος (tax credit) για τους φορολογουμένους.
Προβλέπεται επίσης η αύξηση του συντελεστή για τον φόρο πολυτελείας από το 10% στο 13% και επεκτείνεται και στα σκάφη αναψυχής άνω των 5 μέτρων.
Παράλληλα, στις προθέσεις της ελληνικής κυβέρνησης, όπως αυτές διατυπώνονται στην πρόταση προς τους θεσμούς, είναι η αύξηση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες στο 100% μέχρι το 2017 και ταυτόχρονα η μετάταξη του συντελεστή φορολογίας των κερδών των επιχειρήσεων στο 28%, από 26% σήμερα.  Μάλιστα γίνεται και αναφορά, σύμφωνα με την οποία η κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα σε περίπτωση ελλείμματος να εξετάσει την αύξηση του συντελεστή κερδών των επιχειρήσεων από το 28% στο 29%. Για τις μικρές επιχειρήσεις προβλέπεται ενδεχόμενη αύξηση του κατώτατου ορίου τζίρου των επιχειρήσεων για την υπαγωγή τους στο καθεστώς ΦΠΑ από τα 10.000 ευρώ στα 25.000 ευρώ.
Επίσης, αύξηση θα υπάρξει και στη φορολογία επί του τονάζ των πλοίων, με παράλληλη κατάργηση του ειδικού καθεστώτος φορολογίας στον ναυτιλιακό κλάδο.
Για τους αγρότες, στις προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνεται η κατάργηση του ευνοϊκού καθεστώτος φορολόγησής τους, η οποία θα έχει ολοκληρωθεί έως το 2017, αλλά και η αυστηροποίηση των κριτηρίων για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες. Προβλέπεται επίσης η κατάργηση της επιδότησης στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης του πετρελαίου κίνησης, καθώς και ο επαναπροσδιορισμός της επιδότησης του πετρελαίου θέρμανσης με τον προϋπολογισμό του 2016.
Αναφορά γίνεται επίσης στη θέσπιση φόρου επί των τηλεοπτικών διαφημίσεων, στην επέκταση της φορολογίας 30% επί των ακαθάριστων εσόδων από τυχερά παίγνια με επέκταση και στα VLT.
Τέλος, σχετικά με τις στρατιωτικές δαπάνες προβλέπεται η μείωση του ανώτατου ορίου κατά 100 εκατ. ευρώ το 2015 και κατά 200 εκατ. ευρώ το 2016, μέσω της μείωσης προσωπικού και συμβάσεων προμηθειών.

ΦΠΑ
Αντίστροφη μέτρηση για αύξηση τιμών κατά 8,85%
Τη μείωση του υπερχαμηλού συντελεστή από το 6,5% στο 6%, ο οποίος θα αφορά μόνο τα φάρμακα, τα βιβλία και τα εισιτήρια θεάτρων, και δύο ακόμα συντελεστές 13% και 23% περιλαμβάνει η πρόταση της κυβέρνησης προς τους θεσμούς. 
Πιο συγκεκριμένα, στον μεσαίο συντελεστή του 13% παραμένουν μόνο τα βασικά τρόφιμα , η ενέργεια (τιμολόγια ΔΕΗ και φυσικού αερίου), το νερό (εξαιρουμένων των τελών αποχέτευσης) και η διαμονή σε ξενοδοχεία. Στον υψηλό συντελεστή 23% μετατάσσονται όλα τα τρόφιμα – εκτός των βασικών – που σήμερα ήταν στο 13% και υπηρεσίες μεταφορών (ταξί, εισιτήρια λεωφορείων, πλοίων, αεροπλάνων κ.λπ.), οι υπηρεσίες εστίασης, ιατρικές υπηρεσίες, επισκευαστικές υπηρεσίες, εισιτήρια θεαμάτων κ.ά. Από την αναπροσαρμογή των τιμών με την μετάταξη από το 13% στο 23% εκτιμάται ότι θα υπάρξει αύξηση των τιμών κατά 8,85%.
Ταυτόχρονα, η πρόταση προβλέπει και τη σταδιακή κατάργηση του ειδικού καθεστώτος στα νησιά του Αιγαίου, όπου οι συντελεστές ΦΠΑ είναι μειωμένοι κατά 30%. Το ειδικό καθεστώς θα διατηρηθεί αρχικά μόνο στα απομακρυσμένα νησιά έως το τέλος του 2016. Οι νέοι συντελεστές στα νησιά καθώς και στα ξενοδοχεία θα εφαρμοστούν από τον Οκτώβριο του 2015, ενώ οι υπόλοιποι συντελεστές με την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου.

ΕΝΦΙΑ
Παράταση για δύο ακόμη χρόνια 
Το φόροπακέτο στα ακίνητα προβλέπει έσοδα 2,65 δισ. ευρώ για φέτος από τη διατήρηση του ΕΝΦΙΑ και αντίστοιχο ποσό για το 2016. 
Πρόκειται για ένα συνολικό ποσό 5,3 δισ. ευρώ ή το 41% του συνολικού λογαριασμού των 13 δισ. ευρώ. Σε κάθε περίπτωση επισημαίνεται ότι οποιαδήποτε αλλαγή στις αντικειμενικές αξίες δεν θα πρέπει να διαταράξει τον εισπρακτικό στόχο για τη διετία 2015-2016 και τα έσοδα των 2,65 δισ. ευρώ κατ’ έτος. 
Αναφορικά με όσους εισπράττουν εισοδήματα από ενοίκια, προβλέπεται αύξηση των φορολογικών συντελεστών ως συμπληρωματικό μέτρο και εφόσον αντί για πρωτογενές πλεόνασμα υπάρξει έλλειμμα. 
Σε μια τέτοια περίπτωση, για εισοδήματα από ενοίκια έως 12.000 ευρώ τον χρόνο ο φορολογικός συντελεστής θα αυξηθεί από το 11% στο 15% και για εισοδήματα από 33.000 ευρώ και πάνω από το 33% στο 35%. 
Εφόσον αυξηθούν οι συντελεστές αυτοί, τότε προβλέπονται επιπλέον έσοδα της τάξης των 200 εκατ. ευρώ. 

Ιδιωτικοποιήσεις
Προχωρούν όλοι οι διαγωνισμοί του ΤΑΙΠΕΔ
Απαράλλαχτο με το τελευταίο κείμενο της πρότασης των δανειστών είναι το σχέδιο της κυβέρνησης για τις ιδιωτικοποιήσεις, καθώς προβλέπει πωλητήρια για όλα τα περιουσιακά στοιχεία που κατείχε το ΤΑΙΠΕΔ στις 31 Δεκεμβρίου 2014 – από την πώληση του ποσοστού 10% του ΟΤΕ που κατέχει το Δημόσιο, μέχρι την ολοκλήρωση «χωρίς σημαντικές αλλαγές στους όρους των διαγωνισμών» όλων των εν εξελίξει αποκρατικοποιήσεων, δηλαδή τα περιφερειακά αεροδρόμια, την ΤΡΑΙΝΟΣΕ, τα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, καθώς και το Ελληνικό. Δεσμεύεται μάλιστα η ελληνική πλευρά να καταρτίσει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα που θα εγκριθούν από το Υπουργικό Συμβούλιο, όπως απαιτούσαν από την πρώτη στιγμή οι δανειστές. Για τα αεροδρόμια αναφέρει πως ο διαγωνισμός θα ολοκληρωθεί με τους σημερινούς όρους στον πλειοδότη που έχει ήδη επιλεγεί, δηλαδή στο σχήμα υπό τη Fraport, ενώ για τον ΟΛΠ και τον ΟΛΘ πως θα καθοριστούν συγκεκριμένες ημερομηνίες υποβολής προσφορών που δεν πρέπει να είναι αργότερα από τον Οκτώβριο του 2015. Στο μέτωπο της ενέργειας, προτείνεται να ιδιωτικοποιηθεί ο ΑΔΜΗΕ ή, ως έσχατη λύση, να φύγει από τον έλεγχο της ΔΕΗ, αλλά να παραμείνει υπό κρατικό έλεγχο.

ΑΓΟΡΕΣ
Ανοίγουν πάλι τα κλειστά επαγγέλματα
Με συνταγή ΟΟΣΑ σχεδιάζει να απελευθερώσει η κυβέρνηση μια σειρά αγορών και υπηρεσιών. Εξαιρούνται τα Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα (ΜΗΣΥΦΑ), τα οποία θα συνεχίσουν να πωλούνται αποκλειστικά στα φαρμακεία και όχι στα σουπερμάρκετ, ενώ διατηρείται το σημερινό καθεστώς που ισχύει για το παστεριωμένο γάλα, τους φούρνους και τις Κυριακές. Στον αντίποδα, η κυβέρνηση δεσμεύεται να εφαρμόσει όλες τις εκκρεμείς προτάσεις της «εργαλειοθήκης» του ΟΟΣΑ, αρχής γενομένης από τις άδειες των φορτηγών, το χονδρικό εμπόριο, τα τουριστικά λεωφορεία, τα δομικά υλικά, ενώ θα προωθήσει νέο toolkit για τα ποτά και τα προϊόντα πετρελαίου. Δεσμεύεται επίσης να ανοίξει τα κλειστά επαγγέλματα για μηχανικούς, αναλογιστές, συμβολαιογράφους και την αγορά τουριστικών ενοικιάσεων, καθώς επίσης να καταργήσει τα μη ανταποδοτικά τέλη και τις χρεώσεις υπέρ τρίτων. Την τεχνική βοήθεια θα παράσχει η Παγκόσμια Τράπεζα. Τέλος, από κοινού με τον ΟΟΣΑ θα αξιολογήσει για πρώτη φορά την κατάσταση του ανταγωνισμού στον κλάδο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, των κατασκευαστικών επιχειρήσεων, του χονδρικού εμπορίου, καθώς και του ηλεκτρονικού εμπορίου. Η αξιολόγηση θα έχει ολοκληρωθεί ώς τον Ιούνιο του 2016.