Ανατροπές με έξι τρόπους

Νέες μεγάλες μειώσεις στις συντάξεις (κύριες και επικουρικές) προβλέπεται στο σχέδιο που προτείνει η κυβέρνηση στους θεσμούς. Πρόκεται για περικοπές συντάξεων 2,7 δισ. ευρώ σε 18 μήνες. Τα ίδια μέτρα οδηγούν επίσης σε αυξήσεις των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, κατάργηση του ΕΚΑΣ και σε αύξηση εισφορών, ενώ έρχεται νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση. Η κυβέρνηση δεσμεύεται να προχωρήσει από την 1η Ιουλίου στην εξοικονόμηση των συνταξιοδοτικών δαπανών κατά 0,25%-0,5% του ΑΕΠ για το 2015 και 1% για το 2016. Ειδικότερα οι τρόποι με τους οποίους θα επέλθει η νέα μείωση συντάξεων είναι οι εξής:

1. Πλήρης εφαρμογή από 1/7/2015 του Νόμου Λοβέρδου – Κουτρουμάνη (3863/2010) με την καταβολή της βασικής και αναλογικής σύνταξης. Τον νόμο 3863 είχε «παγώσει» η σημερινή κυβέρνηση. Το μέτρο θα φέρει  μειώσεις στις κύριες συντάξεις οι οποίες κυμαίνονται μεταξύ 7% και 25% ανάλογα με τις αποδοχές των εργαζομένων με τις εισφορές. Σύμφωνα με τον Νόμο Λοβέρδου – Κουτρουμάνη (Νόμος 3863/2010) από το 2015 αλλάζει άρδην ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης, η οποία τελικώς θα προκύπτει από το άθροισμα της «βασικής σύνταξης» (που θα είναι στα 360 ευρώ) και της αναλογικής σύνταξης (ανάλογα με τα έτη ασφάλισης). Εξ αυτού του λόγου, το ποσοστό αναπλήρωσης σταδιακά θα διαμορφωθεί στο 65% για όλους τους ασφαλισμένους.

2. Αυξάνονται οι εισφορές υγείας που πληρώνουν οι συνταξιούχοι στην κύρια σύνταξη από το 4% στο 6% καθώς και μέσω της επιβολής της (6%) και στην επικουρική. Μαλιστα η αύξηση θα είναι αναδρομική από 1/1/2015.

3. Το ΕΚΑΣ καταργείται μέχρι τον Δεκέμβριο του 2019. Η αρχή θα γίνει από τον Μάρτιο του 2016, με το πιο «προνομιούχο» 20% των δικαιούχων. Οι λεπτομέρειες θα συμφωνηθούν με τους θεσμούς.

4. Κατάργηση όλων των εξαιρέσεων στις χρηματοδοτήσεις των Ταμείων από το κράτος και εναρμόνιση της κρατικής χρηματοδότησης με αυτή προς το ΙΚΑ από την 1η Ιουλίου 2015 και μετά. Η δέσμευση αυτή οδηγεί στην πράξη σε νέες μειώσεις στις συντάξεις ή ακόμη και σε τριπλασιασμό στις εισφορές, καθώς η κρατική χρηματοδότηση σε ταμεία όπως το ΝΑΤ και ο ΟΓΑ αγγίζει ή και ξεπερνά το 80% των εσόδων τους, ενώ κατ’ εξαίρεση επιπλέον χρηματοδότηση λαμβάνουν και ο ΟΑΕΕ και το ΙΚΑ.

5. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2015 θα πρέπει να καταργηθούν όλες οι εισφορές υπέρ τρίτων. Το μέτρο αυτό μεταφράζεται σε μείωση συντάξεων ή σε αύξηση εισφορών.

6. Αλλαγές που οδηγούν σε σημαντική μείωση συντάξεων προτείνονται και για την 1η Ιανουαρίου 2016 (θα συμφωνηθούν τον Οκτώβριο). Αναλυτικά, περιλαμβάνονται οι προτάσεις για:

μεγαλύτερη ανταποδοτικότητα εισφορών – παροχών

υπολογισμό εισφορών στον ΟΑΕΕ με βάση το πραγματικό εισόδημα – αύξηση στις εισφορές του ΟΓΑ ή ένταξή του σε άλλο Ταμείο.

Οσον αφορά τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, από την ψήφιση του σχετικού νόμου θα ξεκινήσει η πλήρης εξάλειψη των πρόωρων συντάξεων. Δεν διευκρινίζεται ο ακριβής ρυθμός κατάργησης. Η διαδικασία θα είναι σταδιακή, ώστε μέχρι το 2022 όλοι να συνταξιοδοτούνται στα 67 χρόνια ή στα 62 με 40 χρόνια εργασίας. Εξαιρούνται μόνο οι εργαζόμενοι στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα καθώς και οι μητέρες με ανάπηρα παιδιά. Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι δεν θα θιγούν θεμελιωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα (δέσμευση η οποία αναμένεται να διατυπωθεί στο νομοσχέδιο). Εξάλλου η πρόωρη αποχώρηση από το ασφαλιστικό ταμείο θα περιλαμβάνει ένα πέναλτι για την περίοδο μέχρι τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης ύψους 10% επιπλέον του υπάρχοντος 6%. Δηλαδή όποιος επιλέξει την πρόωρη συνταξιοδότηση θα υποστεί μείωση της σύνταξης κατά 16% ανά έτος και κατά 80% για μια πενταετία.