Με κλειστές τράπεζες αρχίζει η πιο δύσκολη εβδομάδα για τη χώρα από τη Μεταπολίτευση, ενώ έντονη ανησυχία επικρατεί για την ημέρα μετά το δημοψήφισμα, καθώς θεωρείται βέβαιο ότι μέχρι τότε η όποια ρευστότητα θα έχει εξαντληθεί.
Οι τράπεζες δεν θα ανοίξουν ούτε την ερχόμενη Δευτέρα, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι βέβαιο πότε θα ανοίξουν ξανά. Πολλά θα εξαρτηθούν από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η συνολική ρευστότητα που έχει απομείνει στις τράπεζες είναι 2-3 δισ. ευρώ και με αυτήν θα χρειαστεί να τα βγάλουν πέρα όλη την εβδομάδα.
«Το ρευστό θα εξαντληθεί σύντομα» έλεγε χθες οικονομικός παράγων. «Ας ελπίσουμε όχι πριν από το δημοψήφισμα. Από τη στιγμή που δεν θα υπάρχει ρευστό, συναλλαγές δεν θα μπορεί να γίνουν. Αυτό εκ των πραγμάτων θα έχει φοβερές επιπτώσεις, οικονομικές και πολιτικές».
Η απόφαση Ντράγκι. Το κλείσιμο των τραπεζών (bank holiday) ήταν αναπόφευκτο μετά τη χθεσινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να μην αυξήσει άλλο το όριο του ELA, του μηχανισμού έκτακτης ανάγκης, από τον οποίο χρηματοδοτούνταν οι ελληνικές τράπεζες έως τώρα. Μετά τη μαζική εκροή των τελευταίων ημερών και ιδίως του Σαββατοκύριακου, η ρευστότητα των τραπεζών σχεδόν είχε εξαντληθεί και η ελάχιστη που είχε απομείνει δεν θα ήταν αρκετή για να καλύψει τις ανάγκες, αν οι τράπεζες παρέμεναν ανοιχτές. Οι τράπεζες θα κατέρρεαν.
Η απόφαση της ΕΚΤ ήταν και αυτή αναμενόμενη την Παρασκευή μετά την απόφαση της κυβέρνησης για τη διενέργεια δημοψηφίσματος και τη μη παράταση του προγράμματος, που οριστικοποιήθηκε στο Eurogroup το Σάββατο.
Οπως ανέφερε χθες στην ανακοίνωσή της η ΕΚΤ, «μετά την απόφαση των ελληνικών Αρχών να κάνουν δημοψήφισμα και τη μη παράταση του προγράμματος, το Διοικητικό Συμβούλιο δήλωσε ότι θα συνεργαστεί στενά με την Τράπεζα της Ελλάδος για να διατηρήσει τη χρηματοοικονομική σταθερότητα. Δεδομένων των συνθηκών, το Συμβούλιο αποφάσισε να διατηρήσει την οροφή για την παροχή του ELA στις ελληνικές τράπεζες στο επίπεδο που αποφασίστηκε την Παρασκευή (26 Ιουνίου 2015). Το Συμβούλιο παραμένει έτοιμο να επανεξετάσει την απόφασή του».
Στην ανακοίνωση περιλαμβάνεται και δήλωση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος επισημαίνει ότι «η Τράπεζα της Ελλάδος, ως μέλος του Ευρωσυστήματος, θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει τη χρηματοοικονομική σταθερότητα για τους έλληνες πολίτες σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες».
Ο Μάριο Ντράγκι κατ’ επανάληψιν είχε προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι η χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών θα συνεχιστεί μόνο αν η χώρα βρίσκεται σε πρόγραμμα. Και αυτό γιατί τα ομόλογα που χρησιμοποιούνται ως ενέχυρα για τον δανεισμό διατηρούν ένα επίπεδο αξιοπιστίας μόνο επειδή το πρόγραμμα εγγυάται ότι η χώρα θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της. Από τη στιγμή που δεν υπάρχει πρόγραμμα, τα ομόλογα αξιολογούνται ως «σκουπίδια» και η ΕΚΤ δεν μπορεί να τα δεχθεί για να δανειοδοτήσει τις τράπεζες.
Θεωρητικά, μάλιστα, μετά την Τρίτη που λήγει το πρόγραμμα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα μπορούσε να σκληρύνει τη στάση της και να κάνει π.χ. τα δάνεια απαιτητά. Ωστόσο, θεωρείται βέβαιο ότι δεν θα αναλάβει τέτοια πρωτοβουλία, τουλάχιστον μέχρι το δημοψήφισμα.
Η μη πληρωμή του ΔΝΤ. Για να γίνουν τα πράγματα χειρότερα, την Τρίτη λήγει και η προθεσμία για την πληρωμή 1,6 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ. Παρότι τυπικά η χώρα θα βρίσκεται «σε καθυστέρηση» και όχι κανονικά σε «χρεοκοπία», η μη πληρωμή του ΔΝΤ αναμένεται να τροφοδοτήσει αρνητικές αντιδράσεις σε άλλους πιστωτές.
Τυπικά, ο ESM μπορεί άμεσα να κάνει απαιτητά όλα του τα δάνεια, αλλά αυτό δεν αναμένεται να συμβεί. Επίσης, η καθυστέρηση πληρωμής του ΔΝΤ επιβαρύνει τη θέση της χώρας σε σχέση με τη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Η διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ ενημέρωσε χθες το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου για το αρνητικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων για την Ελλάδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, εξάλλου, την Τρίτη λήγει άλλο ένα δάνειο 470 εκατ. ευρώ του ελληνικού Δημοσίου προς την Τράπεζα της Ελλάδος. Η μη πληρωμή αυτού του δανείου θεωρείται ακόμη πιο σοβαρή για την ΕΚΤ, δεδομένου ότι η Τράπεζα της Ελλάδος είναι μέρος του ευρωσυστήματος.
Τι θα φέρει το «ναι» και το «όχι». Το τι θα ακολουθήσει την επόμενη ημέρα θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Οικονομικοί παράγοντες που βρίσκονται σε επαφή με τους δανειστές μετέφεραν χθες ότι αν το αποτέλεσμα είναι υπέρ του «ναι» και ανάλογα με το πώς θα το χειριστεί η κυβέρνηση, θα μπορούσε να υπάρχει ελπίδα αναστροφής των αρνητικών εξελίξεων.
Σε αυτή την περίπτωση, οι δανειστές θα μπορούσαν ενδεχομένως να υποδείξουν στην Ελλάδα να ζητήσει ένα νέο πρόγραμμα ώστε να αντιμετωπίσει το χρηματοδοτικό της πρόβλημα. Το παρόν πρόγραμμα λήγει αύριο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Επειτα ο χρόνος μηδενίζεται και ένα ελληνικό αίτημα πρέπει να τεθεί εξ αρχής. Πηγές έλεγαν πάντως χθες ότι δεν αποκλείεται και το ενδεχόμενο να ζητηθεί εκ των υστέρων παράταση του προγράμματος, δεδομένου ότι αυτό θα ήταν τεχνικά απλούστερο και ταχύτερο. Κάτι σημαντικό καθώς οι ανάγκες θα είναι πιεστικές.
Αυτό, βεβαίως, συνδέεται με τις πολιτικές εξελίξεις, καθώς είναι αυτονόητο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δύσκολα θα μπορούσε να διαχειριστεί μια τέτοια εξέλιξη.
Σε περίπτωση που επικρατήσει το «όχι», δημοσίευμα των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ανέφερε χθες ότι οι τράπεζες πιθανότατα θα κρατικοποιηθούν και θα χρηματοδοτούνται από χρήμα που θα τυπώνει η κυβέρνηση.
«Σκοτεινή ώρα για την Ευρώπη»
«Είναι μια σκοτεινή ώρα για την Ευρώπη…» είπε χθες ο Γιάνης Βαρουφάκης σε συνέντευξή του στο BBC. «Ωστόσο, σύμφωνα με τη δική μας οπτική, έχουμε καθαρή τη συνείδησή μας».
Σε πτώση το ευρώ
Με το άνοιγμα των αγορών στην Ασία, το ευρώ υποχώρησε χθες κατά 1% στα 1,1 δολάρια.
