Η πρόβλεψη ρύθμισης για το δημόσιο χρέος στην όποια λύση προκριθεί για το ελληνικό πρόβλημα αποτελεί το κλειδί που θα ανοίξει τον δρόμο για τη συμφωνία ή μη με τους δανειστές και εκ των πραγμάτων θα καθορίσει τις πολιτικές εξελίξεις το επόμενο διάστημα στη χώρα.
Η ανατροπή που προκάλεσε η επαναφορά του κειμένου-πρότασης των δανειστών με ελαφρές τροποποιήσεις χθες το πρωί προκάλεσε όχι μόνο εμπλοκή στη συμφωνία, αλλά επαναφορά της διαπραγμάτευσης στο σημείο μηδέν έπειτα από πέντε μήνες εξαντλητικών διαβουλεύσεων.
Οι δύο πλευρές παρότι στη μεσημεριανή – πρώτη πολύωρη – συνάντησή τους εμφανίστηκαν αδιάλλακτες, έδωσαν μια τελευταία όπως φάνηκε ευκαιρία στην προοπτική της συμφωνίας και ξανασυναντήθηκαν αργά τη νύχτα στις Βρυξέλλες σε μια προσπάθεια να εξευρεθεί συμβιβασμός. Η μεταμεσονύχτια συνάντηση κράτησε δύο ώρες και οι πλευρές συμφώνησαν να ξεκινήσουν από τα χαράματα σήμερα το πρωί νέες διαπραγματεύσεις μεταξύ των τεχνικών κλιμακίων, ενώ προβλέπεται να ακολουθήσει και τρίτη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τους εκπροσώπους των δανειστών. Εφόσον η συνάντηση ευοδωθεί, προβλέπεται να ακολουθήσει λίγη ώρα μετά συνεδρίαση του Eurogroup στην οποία θα ληφθούν οι όποιες αποφάσεις.
Τα ξημερώματα ανώτερη κυβερνητική πηγή απαντώντας σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ» για το κατά πόσο υπάρχουν ελπίδες για συμφωνία απάντησε: «Μπορούμε, είμαστε σταθεροί», δίνοντας τον τόνο τής πολύ σκληρής διαπραγμάτευσης που παραμένει σε εξέλιξη.
Ο Αλέξης Τσίπρας κατέστησε από την πλευρά του εγκαίρως σαφές στην πλευρά των πιστωτών ότι ακόμη και αν υπάρξουν σημεία σύγκλισης για τη συμφωνία, παρά τις ακραίες αξιώσεις που εμπεριέχει η νέα εκδοχή των δανειστών, δεν πρόκειται να συναινέσει ή να ανάψει πράσινο φως για την υπογραφή μιας συμφωνίας εφόσον αυτή δεν περιλαμβάνει σαφή ρύθμιση για το χρέος.
ΤΟ ΧΡΕΟΣ. Πρακτικά η ελληνική κυβέρνηση επιμένει ότι στο πακέτο με τη συμφωνία θα πρέπει να επισυναφθεί πρόβλεψη για την απομείωση του χρέους, προτείνοντας ανοιχτά στους δανειστές τη μεταφορά των ομολόγων ύψους 27 δισ. ευρώ που έχει στην κατοχή της η ΕΚΤ στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), με την προοπτική να λύσει τα χέρια της στο κομμάτι της ρευστότητας τους επόμενους μήνες και ενδεχομένως να περάσει αυτή την οφειλή στον Μηχανισμό αφήνοντάς τη στα αζήτητα. Συγχρόνως ο Αλέξης Τσίπρας προσβλέπει και ζητεί να υπάρξει απόφαση για αύξηση του ορίου στην έκδοση των εντόκων γραμματίων του Δημοσίου, των TBills δηλαδή, προκειμένου η κυβέρνηση να μπορέσει να εκδώσει ομόλογα και να τα διαθέσει στην αγορά.
Μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες οι δανειστές αρνούνταν να συμπεριλάβουν το χρέος στη συζήτηση για την συμφωνία παρότι ο Αλέξης Τσίπρας εμφανιζόταν ανένδοτος για το επίμαχο θέμα επιμένοντας ότι μόνο η διευθέτησή του μπορεί να δώσει μια ανάσα στην χώρα και κατ’ επέκταση στην κυβέρνησή του.
Είναι γεγονός ότι μια ρύθμιση για το χρέος αποτελεί το μοναδικό χαρτί στα χέρια του έλληνα Πρωθυπουργού, σε περίπτωση που η διαπραγμάτευση καταλήξει σε συμφωνία. Είτε γίνει αποδεκτό το κείμενο προτάσεων των δανειστών είτε του Μεγάρου Μαξίμου είτε κάτι ενδιάμεσο, ο Αλέξης Τσίπρας έχει πει ήδη σε συνεργάτες και υπουργούς πως «μια συμφωνία μπορεί να περάσει μόνο μέσα από λύση και για το δημόσιο χρέος».
Μάλιστα στις τελευταίες συσκέψεις που έχουν γίνει στο Μαξίμου με το πρωθυπουργικό επιτελείο, με δεδομένη αυτή την πολιτική απόφαση έχει γίνει συζήτηση και για την πιθανότητα προκήρυξης εκλογών σε περίπτωση μη επίτευξης συμφωνίας. Κοινώς πρόταση για το χρέος οδηγεί πιθανότατα σε συμφωνία, στην αντίθετη περίπτωση οδηγεί στις κάλπες.
Υπουργός με πλήρη γνώση των δεδομένων στη διαπραγμάτευση εξηγούσε στα «ΝΕΑ» πως εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία το επικρατέστερο σενάριο είναι η προκήρυξη εκλογών περί τα μέσα Ιουλίου. Το δημοψήφισμα δεν προκρίνεται ως επιλογή καθώς θα είχε διλημματικό περιεχόμενο για το αν ο ελληνικός λαός θα αποδεχόταν ή όχι το περιεχόμενο μιας συμφωνίας. «Αρα δεν υφίσταται το δίλημμα» αναφέρει ο υπουργός. Κατά τη διάρκεια της πολύωρης διαπραγμάτευσης θεσμών και ελληνικής κυβερνητικής αντιπροσωπείας πολλές φορές η συζήτηση έφθασε σε αδιέξοδο και είχε και εντάσεις. Συμμετείχαν Λαγκάρντ, Μοσκοβισί, Γιούνκερ, Ντεϊσελμπλούμ, Ντομπρόβσκις, Ρέγκλινγκ και Ντράγκι από τους θεσμούς, Τσίπρας, Δραγασάκης και Παππάς από την ελληνική πλευρά.
ΑΡΜΑΓΕΔΔΩΝ. Κυβερνητικές πηγές έκαναν λόγο για πρόταση με χαρακτηριστικά «Αρμαγεδδώνα» που περιελάμβανε μείωση συντάξεων, κατώτατους μισθούς στο Δημόσιο, κατάργηση του ΕΚΑΣ, αύξηση ασφαλιστικών εισφορών για τους εργαζομένους και ΦΠΑ στην εστίαση με συντελεστή στο 23%. Η κουβέντα πήρε τη μορφή σκληρού πόκερ και σε ορισμένες στιγμές παζαριού του τύπου «τι δίνεις, τι παίρνω». «Τι θέλετε για να δεχθείτε τον ΦΠΑ στην εστίαση στο 23%;» ρώτησαν οι πιστωτές. «Εξαίρεση των νησιών από την αύξηση του ΦΠΑ και των συσκευασμένων τροφίμων από την αύξηση του συντελεστή» ήταν η απάντηση της ελληνικής πλευράς.
Και συγχρόνως φυσικά η ελληνική κυβέρνηση έθεσε το θέμα της σύνταξης ξεχωριστού κειμένου για το χρέος πέραν του Staff Level Agreement, δηλαδή του κειμένου που συμπεριλαμβάνει όλα τα προαπαιτούμενα (prior actions) για να κλείσει η συμφωνία.
Οι διαβουλεύσεις διακόπηκαν έπειτα από πεντέμισι ώρες έντασης υπό την προϋπόθεση να συνεδριάσει το Eurogroup για να επιβεβαιώσει και τυπικά το αδιέξοδο και να βρεθούν εκ νέου στο ίδιο τραπέζι οι δύο πλευρές προκειμένου να βρεθεί λύση. Εκ των πραγμάτων η παρουσία των Γιάνη Βαρουφάκη και Ευκλείδη Τσακαλώτου στο Eurogroup ήταν απλώς τυπική, αφού διέκοψε σε μία ώρα ανακοινώνοντας νέα έκτακτη συνεδρίαση για τη μία σήμερα το μεσημέρι και δίνοντας deadline για την επίτευξη ή μη συμφωνίας την 11η πρωινή ώρα Βρυξελλών.
Τσίπρας: «Είτε δεν θέλουν συμφωνία είτε εξυπηρετούν συμφέροντα»
Ο Αλέξης Τσίπρας που είχε πάρει πρόγευση της αλλαγής στάσης των δανειστών – προεξάρχοντος του ΔΝΤ – από την Τετάρτη το βράδυ είπε στους συνεργάτες του: «Αυτή η περίεργη στάση δύο ενδεχόμενα μπορεί να κρύβει. Είτε δεν θέλουν συμφωνία είτε εξυπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα στην Ελλάδα». Σχολίασε μάλιστα με νόημα πως «η μη αποδοχή ισοδύναμων μέτρων δεν έχει ξαναγίνει ούτε στην Ιρλανδία ούτε στην Πορτογαλία, πουθενά».