[Θεωρείο] Ώς το επόμενο ενσταντανέ

Από μια ειρωνεία της τύχης, ο όρος photo opportunity γεννήθηκε στο περιβάλλον ενός αμερικανού προέδρου τον οποίο δεν αγάπησε ποτέ ο φακός. Αυτός ήταν ο Ρίτσαρντ Νίξον. Ο πατέρας τού όρου, όμως, ήταν ο Μπρους Γουέλιχαν, βοηθός του επικεφαλής του Γραφείου Τύπου Ρον Ζίγκλερ. Η σκηνή περιγράφεται ως εξής: Ο Ζίγκλερ λέει στον Γουέλιχαν «φέρ’ τους μέσα για μια φωτογραφία». Εκείνος πηγαίνει στην αίθουσα Τύπου και ανακοινώνει στους φωτορεπόρτερ ότι «θα υπάρξει μια photo opportunity στο Οβάλ Γραφείο».

Ο όρος σήμερα έχει μάλλον αρνητική χροιά – συνδέεται κυρίως με ένα ψευδογεγονός που πλασάρεται ως είδηση. Είναι, ας πούμε, όταν ένας πολιτικός φωτογραφίζεται να φυτεύει ένα δεντράκι σε κάποιο πάρκο, να μετακινείται με το μετρό ή να συνομιλεί χαλαρά με κάποιον πολίτη. Ή, στην περίπτωση του Γιάνη Βαρουφάκη, να κάθεται στο πάτωμα στην αίθουσα της Γερουσίας, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας μιλάει στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ. Ο υπουργός Οικονομικών εμπλούτισε το άλμπουμ των photo opportunities με ένα ασυνήθιστο ενσταντανέ – κάτι που εξηγεί γιατί βρίσκεται σήμερα στην πρώτη σελίδα πολλών ξένων εφημερίδων. Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο ίδιος είπε ότι «απλώς δεν είχε θέση και γι’ αυτό κάθησα κάτω». Αλλά στο photo opportunity σημασία έχει το μήνυμα. Και το μήνυμα Βαρουφάκη είναι διττής φύσης: ο τύπος δεν είναι μόνο εξαιρετικά κουλ, αλλά και πολιτικά αυτόφωτος. Καθισμένος στο πάτωμα, ο απόκληρος του οικονομικού επιτελείου δηλώνει «παρών».

Αν το πρώτο μέρος του μηνύματος έχει αποδέκτη την κοινή γνώμη, το δεύτερο είναι για το γραμματοκιβώτιο όλων εκείνων των συριζαίων που φιλοδοξούν να διαδραματίσουν πρωτεύοντα ρόλο στο σύστημα εξουσίας – από τον ίδιο τον Τσίπρα έως την Κωνσταντοπούλου. Ο Νίξον έχασε τις εκλογές του 1960 από τον Κένεντι επειδή δεν «έγραφε» καλά στον φακό. Αλλά ο Βαρουφάκης είναι φωτογενής. Δεν έχει κανείς, επομένως, παρά να περιμένει το επόμενο ενσταντανέ στην πρώτη αριστερή σάγκα όπου η πολιτική συλλογικότητα είναι ανύπαρκτη και τα επικοινωνιακά τεχνάσματα του καθενός ο βασικός κανόνας.