[Ενστάσεις] Κληρονομιές

Ο Soloup (Αντώνης Νικολόπουλος) είναι γελοιογράφος, σχεδιαστής κόμικς αλλά και διδάκτορας των εικονογραφημένων αφηγήσεων στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Δημιουργικός άνθρωπος, και φιλόδοξος, είχε την έμπνευση να στήσει ένα βιβλίο. Ενα εικονογραφημένο αφήγημα, το «Αϊβαλί», με θέμα του τη Μικρασιατική Καταστροφή, την ανταλλαγή πληθυσμών, την έχθρα που συντηρήθηκε ανάμεσα στην Τουρκία και την Ελλάδα. Το βιβλίο κυκλοφορεί ήδη (εκδ. Κέδρος) και, ρητώς, ο καλλιτέχνης αναφέρει ότι χρησιμοποίησε στις εμπνεύσεις του τη δουλειά τεσσάρων συγγραφέων: του Ηλία Βενέζη, της Αγάπης Βενέζη – Μολυβιάτη, του Τούρκου Αχμέτ Γιορουλμάζ και του Φώτη Κόντογλου.

Το βιβλίο είναι ένα πολυστυλιστικό pastiche. Δανείζεται και ενσωματώνει με δημιουργικό και εντελώς πρωτότυπο τρόπο κείμενα και ιδιώματα από την ελληνική και την παγκόσμια ζωγραφική (π.χ. Βρυζάκης αλλά και Μουνκ), το ύφος ορισμένων ελληνικής παραγωγής Κλασσικών Εικονογραφημένων, ασφαλώς και το ιδίωμα του Κόντογλου. Δεν το κρύβει, δεν κλέβει. Ανασυνθέτει δημιουργικά τηρώντας μια μέθοδο κοινή στις αφηγηματικές τέχνες, της παραπομπής, συχνά και της δημιουργικής ενσωμάτωσης παλαιότερων άξιων λόγου παραπομπών και αναφορών: φράσεων και εικόνων (αντίστοιχα λειτουργεί και η μουσική ή ο κινηματογράφος). Δεν υπάρχει δημιουργικός καλλιτέχνης που να μην έχει ενσωματώσει, λιγότερο ή περισσότερο φανερά, ως φόρο τιμής ή και ως παρωδία, στο έργο του, αντίστοιχα έργα άλλων που θαυμάζει.

Ετσι έχουν τα πράγματα και με το «Αϊβαλί» του Soloup. Για κακή του τύχη, οι κληρονόμοι του Φώτη Κόντογλου διαφωνούν με τις παραπομπές και τις επιδράσεις του δημιουργικού συγγενούς τους στο αφήγημα. Και διεκδικούν δικαστικώς, σήμερα, αποζημίωση και την απόσυρση του βιβλίου! Η απαίτησή τους στηρίζεται σε μια απολύτως αυθαίρετη ανάγνωση όσων ισχύουν για τα πνευματικά δικαιώματα. Ο Soloup δεν είναι λογοκλόπος. Το έργο του, εξ ολοκλήρου πρωτότυπο, ενσωματώνει δημιουργικά και σεβαστικά τις αναφορές του.

Αυτός σέβεται την κληρονομιά του Κόντογλου, σαν μαθητής προς δάσκαλο. Οπως θα άρμοζε σε όλους μας.