Οι δανειστές και η Ζάμπια του Βορρά

Βάρυνε επικίνδυνα τα τελευταία 24ωρα το κλίμα μεταξύ των δανειστών. Κάποιοι ανάμεσά τους δεν διστάζουν πλέον να πουν ότι θεωρούν πιθανό ακόμη και το ενδεχόμενο χρεοκοπίας και Grexit.

Δεν βρίσκονται βεβαίως όλοι οι δανειστές στο ίδιο μήκος κύματος. Είναι σαφές ότι το ΔΝΤ ακολουθεί συστηματικά την πιο σκληρή γραμμή, ενώ η Κομισιόν την πιο διαλλακτική. Ωστόσο, στο σύνολό τους, απέρριψαν ως «ασαφή και αναξιόπιστη» την ελληνική πρόταση που μετέφερε ο Πρωθυπουργός την περασμένη Τετάρτη. «Ολοι είχαν την ίδια αντίδραση» διαβεβαιώνει πηγή από τους συμμετέχοντες στις διαπραγματεύσεις.

Για πρώτη φορά ύστερα από τέσσερις μήνες διαβουλεύσεων, εξάλλου, πηγές κοντά στη σκληρή πτέρυγα των διαπραγματεύσεων περιγράφουν ανοιχτά μια εικόνα αδυναμίας επικοινωνίας και σύγκλισης εξαιτίας των βασικών κυβερνητικών θέσεων, τις οποίες υποστηρίζει με προσήλωση η διαπραγματευτική ομάδα. «Εχουμε διαφορετικό σημείο εκκίνησης» λένε οι πηγές, επικαλούμενες χαρακτηριστικά τη διαφορετική οπτική σε ό,τι αφορά π.χ. τον ρόλο των αγορών, τον ρόλο του κράτους, τις ιδιωτικοποιήσεις κτλ. Επίσης, οι ίδιες πηγές προσθέτουν ότι η κυβέρνηση έχει διαψεύσει τις προσδοκίες των δανειστών σε θέματα όπως η καταπολέμηση της ευνοιοκρατίας και της διαφθοράς, αφού οι τελευταίοι διαπιστώνουν ότι τοποθετούνται παντού σε θέσεις ευθύνης στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, αντικαθιστώντας ενίοτε άξια στελέχη.

Εννοείται ότι οι δύο πλευρές ποτέ δεν συναντήθηκαν στην ιδέα της εφαρμογής του Μνημονίου, το οποίο για το ΔΝΤ αποτελεί πάντα τον οδηγό των υποχρεώσεων της κυβέρνησης. «Από την αρχή βαδίζαμε σε αυτό το σημείο, αλλά ελπίζαμε ότι τα πράγματα θα άλλαζαν» λένε χαρακτηριστικά οι πηγές, αφήνοντας να εννοηθεί ότι τώρα οι ελπίδες αυτές έχουν συρρικνωθεί σημαντικά.

ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Η αλήθεια είναι ότι η κορύφωση του δράματος ήταν αναμενόμενη καθώς πλησιάζει το τέλος του χρόνου. Αυτό δεν μειώνει την κρισιμότητα των περιστάσεων. Ακόμη και στην Κομισιόν, που επιμένει να βλέπει τα πράγματα με πιο αισιόδοξη ματιά, πηγή έλεγε χθες ότι το σκηνικό, ενόψει και της Συνόδου του G7 την Κυριακή το πρωί, θυμίζει σε πολλούς τις Κάννες το 2011. Δεν εννοούν, βεβαίως, ότι θα έχουμε απαραιτήτως την ίδια εκδοχή, αλλά ότι θα υπάρξουν πολιτικές εξελίξεις οι οποίες θα καθορίσουν το μέλλον.

Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή πάντως επισημαίνουν ότι το βράδυ της Τετάρτης, παρά τη διάσταση απόψεων, η συνεννόηση που υπήρχε ήταν ότι οι δύο πλευρές θα προχωρήσουν με στόχο την επίτευξη συμφωνίας, όχι τη ρήξη. «Υπάρχει ακόμη πεδίο συμβιβασμού» σημειώνουν πηγές στις Βρυξέλλες, επισημαίνοντας ότι τα σημεία στα οποία πρέπει να επιτευχθεί συμφωνία είναι βασικά δύο: ποια προϊόντα θα ενταχθούν σε ποιον συντελεστή ΦΠΑ ώστε να μην ανοίγει μαύρη τρύπα στον προϋπολογισμό και μια «ισχυρή δέσμευση» για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του Ασφαλιστικού.

Ωστόσο, τα δύο αυτά σημεία – αν είναι, όντως, μόνο δύο – δεν είναι και τα πιο απλά. Ποια θα είναι η δέσμευση που θα εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του Ασφαλιστικού, για παράδειγμα, δεδομένου ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να προχωρήσει σε περικοπές συντάξεων; Στην Κομισιόν, ωστόσο, λένε ότι η κατάργηση του ΕΚΑΣ που πρότειναν οι δανειστές είναι μια εμμονή του ΔΝΤ που μπορεί να ξεπεραστεί.

ΟΙ ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ. Το ποιος θα έχει τον τελικό λόγο μεταξύ των δανειστών είναι ασφαλώς σημαντικό, αλλά ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση για την Ελλάδα κανένας δεν αμφιβάλλει ότι θα χρειαστεί να παραβιαστούν κόκκινες γραμμές. Προς το παρόν, πάντως, υπάρχει μια αρραγής συμμαχία μεταξύ του ΔΝΤ και κάποιων εκ των κρατών-μελών της ευρωζώνης, κυρίως όμως του γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. Η Ανγκελα Μέρκελ και ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ είναι τοποθετημένοι προς το παρόν σε πιο διαλλακτικό – πολιτικό έδαφος. Από την άλλη υπάρχει η Κομισιόν, για την οποία κάποιες πηγές του ΔΝΤ υποστηρίζουν ότι ίσως έδωσε παραπλανητικά σήματα στην ελληνική κυβέρνηση πως θα μπορέσει να πέσει στα μαλακά. Η Κομισιόν, όμως, δεν δίνει τα λεφτά.

Μέτρα περιμένει και ο Ντράγκι
Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες η ΕΚΤ θα ήθελε να αποχωρήσει από το «ελληνικό δράμα», ωστόσο κάτι τέτοιο δεν είναι ορατό σε αυτή τη φάση. Ο Μάριο Ντράγκι κατέστησε σαφές στη συνέντευξη Τύπου την περασμένη Τετάρτη ότι περιμένει μέτρα από την Ελλάδα. Στο μεταξύ, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι στο Συμβούλιο της Τράπεζας αυξάνεται ολοένα ο αριθμός των κρατών που ζητούν μεγαλύτερο κούρεμα των ελληνικών ομολόγων, αλλά και αυτών που διαφωνούν με την αύξηση του ορίου ρευστότητας που παρέχεται στις ελληνικές τράπεζες μέσω του Μηχανισμού Εκτακτης Ανάγκης (ELA). Mετά την απόφαση για αναβολή πληρωμής της δόσης του ΔΝΤ οι φωνές αυτές αναμένεται να επανέλθουν ενισχυμένες.