Ο «μοιραίος άνθρωπος» και το «εθνικό μέτωπο»

Με μία βόλτα στον Εθνικό Κήπο, χθες το απόγευμα, ο Πρωθυπουργός γέμισε τις μπαταρίες του για την καταλυτική – και από πολλές απόψεις ιστορική – συζήτηση που έγινε αργότερα στη Βουλή, καθώς η χώρα μπαίνει στην τελική ευθεία για συμφωνία ή ρήξη με τους δανειστές.

Λίγα λεπτά μετά τις επτά το απόγευμα ο Αλέξης Τσίπρας μπήκε στην Ολομέλεια με φανερά καλή διάθεση και χαιρέτισε αστειευόμενος τον ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Στέλιο Κούλογλου, ο οποίος τον περίμενε στην είσοδο. Παρά την κρισιμότητα και τη δυσκολία της κατάστασης, ανεβαίνοντας στο βήμα ο Πρωθυπουργός επιχείρησε να στείλει μηνύματα αισιοδοξίας: «Είμαστε κοντά σε μία βιώσιμη συμφωνία;», αναρωτήθηκε, για να απαντήσει ότι «παρά το μεγάλο πισωγύρισμα των τελευταίων ημερών, είναι πεποίθησή μου ότι τώρα είμαστε περισσότερο κοντά παρά ποτέ».

ΕΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΚΛΕΙΣΕ. Από το πρώτο δεκαήμερο της εκλογής της νέας κυβέρνησης μέχρι την 3η Ιουνίου, όταν η συμφωνία άρχισε να παίρνει μορφή, ένας κύκλος έκλεισε. Τον σφράγισε η χθεσινή συζήτηση. Και ένας νέος ανοίγει. Είναι η αρχή μιας δεύτερης προεκλογικής περιόδου; Είναι η επιστροφή στον φαύλο κύκλο της πόλωσης και των αλληλοκατηγοριών; Ή μήπως είναι το άνοιγμα ενός παραθύρου για εθνική συναίνεση; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα θα δοθούν το επόμενο διάστημα. Ωστόσο, από το βήμα της Βουλής ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε πως «βρισκόμαστε στην τελική ευθεία της διαπραγμάτευσης, αλλά ταυτόχρονα και στην πιο κρίσιμη καμπή της». Αυτό, παρά το γεγονός ότι η συμφωνία είναι ακόμα στον αέρα.

Ποια η σημασία όμως αυτής της συζήτησης και γιατί ο Αλέξης Τσίπρας την προκάλεσε; Το ερώτημα απαντάται σε τρία επίπεδα. «Δεν έχουμε τίποτα να κρατήσουμε κρυφό» ήταν μία από τις πρώτες φράσεις του. Σημαντικότερος  αποδέκτης της κίνησης του Πρωθυπουργού ήταν ο ελληνικός λαός. Με τη χθεσινή συζήτηση ο Αλέξης Τσίπρας έδειξε ότι ήθελε να απευθυνθεί στην κοινωνία, αποφεύγοντας ένα απλό «διάγγελμα». «Ο λαός μας να είναι ήσυχος γιατί η υπομονή και η αντοχή μας σύντομα θα φέρει καρπούς… Σύντομα ο λαός θα ζήσει σε συνθήκες αξιοπρέπειας και ελπίδας» υποστήριξε.

ΕΚΔΗΛΗ ΑΓΩΝΙΑ. Ο Πρωθυπουργός καταχειροκροτήθηκε όταν προσπάθησε να θέσει τα κόμματα της αντιπολίτευσης και τους ευρωπαίους εταίρους προ των ευθυνών τους. «Είναι καιρός να αποδείξουν όλοι στην Ελλάδα και την Ευρώπη πως δουλεύουν προς την εξεύρεση λύσης και όχι για να υποτάξουν και να εξευτελίσουν έναν λαό, γιατί τότε θα έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα» είπε και κέρδισε το δυνατό χειροκρότημα των βουλευτών του. Αυτοί ήταν και ο δεύτερος αποδέκτης της χθεσινής κίνησης του Αλέξη Τσίπρα να προκαλέσει τη συζήτηση στη Βουλή. Επισημαίνεται το κλίμα συσπείρωσης που επιχείρησαν να δημιουργήσουν χθες κορυφαία στελέχη της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ, σημειώνοντας με νόημα μάλιστα, πως το μεγάλο αγκάθι είναι το χρέος και όχι ο ΕΝΦΙΑ και οι φόροι στα νησιά. Αλλά και η δήλωση – έκπληξη του Παναγιώτη Λαφαζάνη νωρίτερα στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας ότι «είναι ένα κείμενο που αποτελεί απόρροια συμβιβασμού κατόπιν πολύμηνων συζητήσεων με τους θεσμούς, μια πρόταση της κυβέρνησης κατ’ ελάχιστον, προκειμένου να βρεθεί μια επωφελής συμφωνία για την ελληνική πλευρά». Πάντως, η αγωνία των βουλευτών για τους όρους της τελικής συμφωνίας ήταν έκδηλη στην Ολομέλεια.  

Τρίτος αποδέκτης του πρωθυπουργικού λόγου ήταν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε άλλωστε την τοποθέτησή τους, σχεδόν από το πρώτο δεκάλεπτο της ομιλίας του. «Θεωρώ καθήκον μου να ακούσω με προσοχή τη γνώμη των κομμάτων πριν πάρω τις οριστικές μου αποφάσεις. Τη γνώμη της αντιπολίτευσης με αίσθημα πατριωτικής ευθύνης και το χέρι στην καρδιά. Μας καλείτε να αποδεχθούμε τη συμφωνία ή μας καλείτε εναντίον;» ρώτησε και κάλεσε άπαντες να στηρίξουν την εθνική προσπάθεια μακριά από σκοπιμότητες.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΑΜΑΡΑ. Για «χειρότερη πρόταση» κατηγόρησε την κυβέρνηση ο Αντώνης Σαμαράς. Μάλιστα ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης χαρακτήρισε «θράσος» το ερώτημα αν θα στηρίξει το κόμμα του την πλευρά των δανειστών, λέγοντας πως «εμείς έχουμε ιστορικά αντιταχθεί σε σημεία της πρότασής τους». «Φέρτε τη συμφωνία και θα σας πούμε τότε» συνέχισε ο πρόεδρος της ΝΔ και διερωτήθηκε αν μπορεί να βγει η χώρα από την κρίση χωρίς δύσκολες αποφάσεις. Μάλιστα απάντησε στον Πρωθυπουργό ότι «στη ΝΔ δεν φοβόμαστε τις εκλογές, η χώρα είναι που δεν αντέχει νέες εκλογές – θα τη φέρουν πιο κοντά στο ατύχημα» και τον κάλεσε να μη γίνει «ο μοιραίος άνθρωπος για τη χώρα». Κάπως έτσι ο Αντώνης Σαμαράς περισσότερο άσκησε κριτική στην κυβέρνηση παρά έδωσε στήριξη.

Σε κάθε περίπτωση, η ασάφεια που υπάρχει σχετικά με την έκβαση της διαπραγμάτευσης καθρεφτίζεται σε ένα θολό πολιτικό τοπίο. Αυτό έδειξε η χθεσινή συνεδρίαση στη Βουλή. Και μπορεί οι τόνοι της αντιπαράθεσης να ήταν πιο συγκρατημένοι από ό,τι στο παρελθόν, η αποκωδικοποίηση όμως λόγων, επιχειρημάτων και χειρονομιών από το βήμα της Βουλής – που το  χτυπούσε διαρκώς με το δεξί του χέρι ο Αντώνης Σαμαράς – δείχνει ότι η πολιτική συναίνεση και η διακομματική συνεννόηση απέχουν προς το παρόν.