[Στερεότυπα] Τσίπρας, ο αρχηγός των ατάκτων

Αν τα πολιτικά κόμματα είναι εργαλεία άσκησης της δημοκρατίας, είναι προφανές ότι χρειάζονται εσωτερική δημοκρατική δομή. Να έχουν, δηλαδή, κατοχυρωμένη την ιδεολογική αντίθεση στους κόλπους τους και, στην ιδανική συνθήκη, να μπορούν αυτή την αντίθεση να τη συνθέτουν – με τρόπο ώστε να εκφράζεται αυτή η σύγκλιση, τόσο σε ιδέες όσο και σε πρόσωπα. Γι’ αυτόν τον λόγο, άλλωστε, τα κόμματα στις ώριμες δημοκρατίες έχουν εξασφαλίσει τη λειτουργία κομματικών ρευμάτων και τάσεων στο εσωτερικό τους, θεωρούν μάλιστα ότι έτσι διευρύνονται οι προβληματισμοί, εμπλουτίζονται οι επεξεργασίες και, εν τέλει, σφυρηλατείται ακόμα περισσότερο η αντιπροσωπευτική δημοκρατία.

Η λειτουργία αυτή ήταν αυτονόητη τα τελευταία ανέφελα χρόνια της Μεταπολίτευσης, εμπλουτίστηκε μάλιστα στο ΠΑΣΟΚ και με εσωκομματικές εκλογές που διεκδίκησαν μεγάλη λαϊκή συμμετοχή. Αυτονόητη ήταν και στη ΝΔ, γι’ αυτό άλλωστε η εκλογή του Αντώνη Σαμαρά έναντι της Ντόρας Μπακογιάννη σήμανε την ήττα των φιλελεύθερων ιδεών χάριν ενός ιδιώματος που επικαλούνταν τη λαϊκή Δεξιά και το οπλοστάσιό της – μια ήττα που αποδείχθηκε βαρύτερη του αναμενομένου.

Επίτευγμα σύγκλισης πολλών και διαφόρων τάσεων της Αριστεράς ήταν η δημιουργία του ΣΥΡΙΖΑ. Στην πραγματικότητα ο ρευστός και πολυδιασπασμένος στο όνομα των ιδεολογικών αναφορών του χώρος (κουκουεδογενείς, κουκουεσωτερικάκηδες, πανελλαδικάριοι, τροτσκιστές, μαοϊκοί, αριστεριστές, plus πασοκογενείς πατριωτικές συνιστώσες κ.λπ.) έβρισκε ενιαία κομματική έκφραση. Με τόσες οργανωμένες τάσεις (οι οποίες είχαν δικαιώματα, μερίδιο δηλαδή στην κρατική χρηματοδότηση), έπρεπε να βρεθεί η δυνατότητα συγκλίσεων. Η πρωτοβουλία της σημερινής ηγεσίας να καταργηθούν οι συνιστώσες και να λειτουργήσουν μεγαλύτερα ιδεολογικά ρεύματα εντός του κόμματος ήταν καλή ιδέα. Υλοποιήθηκε σωστά, αλλά ήρθε η εξουσία η οποία δεν αποθάρρυνε την πολυφωνία.

Παρατείνοντας ο Αλέξης Τσίπρας την εκκρεμότητα μιας λύσης με τους εταίρους, επιδεινώνοντας δηλαδή την κοινωνική ανασφάλεια στο εσωτερικό και επιβαρύνοντας τους οικονομικούς δείκτες, μετατράπηκε άθελά του σε αρχηγό μιας κομματικής στρατιάς ατάκτων, οι οποίοι ήδη συνωστίζονται στα εσωκομματικά όργανα προετοιμαζόμενοι για την επόμενη ημέρα. Οι περισσότεροι έχουν, προφανώς, επαναστατική ατζέντα. Αλλά είναι βέβαιο ότι σε έναν αγώνα προσωπικής επιβίωσης οι ιδεολογίες συχνά (όχι πάντα) είναι πρόσχημα.

Η εντεινόμενη κρίση και η πιθανότητα «ατυχήματος», για το οποίο μεγάλος μέρος της ευθύνης θα επιμεριστεί στην ηγεσία, ενισχύει όχι την ιδεολογική πολυφωνία μόνο αλλά και τις προσωπικές στρατηγικές. Αυτή τη στιγμή ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα κόμμα γεμάτο συνιστώσες σε αναμονή της επόμενης μοιρασιάς της εξουσίας.