Κολοβός παραμένει στην εφαρμογή του ο τελευταίος νόμος για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων, ο οποίος πρόσφατα κρίθηκε συνταγματικός από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Βασικές παράμετροι του νόμου (πρόκειται για τον ν. 4178/ 2013), όπως είναι η δυνατότητα εκμετάλλευσης του 50% του προστίμου για την ενεργειακή αναβάθμιση και τη στατική ενίσχυση των αυθαιρέτων, οι αεροφωτογραφίες που πιστοποιούν την κόκκινη γραμμή για την τακτοποίηση (να πρόκειται για κτίσματα κατασκευασμένα πριν από τις 28 Ιουλίου 2011) αλλά και ο συμψηφισμός των προστίμων εξακολουθούν να παραμένουν προβλέψεις στα χαρτιά.
ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ. Για τις πράσινες παρεμβάσεις στα αυθαίρετα υπάρχει από τα τέλη Σεπτεμβρίου 2014 και η σχετική υπουργική απόφαση. Υποτίθεται ότι το μέτρο θα αποτελούσε τονωτική ένεση για την οικοδομή, αφού θα ενισχύονταν κλάδοι που αφορούν, για παράδειγμα, την αγορά και την τοποθέτηση κουφωμάτων, συστημάτων σκίασης κ.ά.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής το μέτρο δεν εφαρμόζεται. Γιατί συμβαίνει αυτό; Η απλή δικαιολογία που έχει διαρρεύσει είναι ότι το πληροφορικό σύστημα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), μέσω του οποίου γίνονται όλες οι αιτήσεις τακτοποίησης αυθαίρετων, δεν μπορεί για τεχνικούς λόγους να δεχθεί τα απαιτούμενα γι’ αυτή την περίπτωση δικαιολογητικά, όπως για παράδειγμα τα τιμολόγια.
Επί της ουσίας, όπως λένε πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα, η παρατεταμένη διαπραγμάτευση που έχει ως αποτέλεσμα να παγώσουν όλα τα κονδύλια ευθύνεται για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Οτι ενδεχομένως πολλοί ιδιοκτήτες αυθαιρέτων να καθυστερήσουν να προβούν σε τακτοποίηση περιμένοντας να διευθετηθεί το θέμα.
Στο μεταξύ, πηγές από το υπουργείο Περιβάλλοντος δηλώνουν ότι η νέα ηγεσία του υπουργείου δεν έχει ασχοληθεί ακόμη με το θέμα. Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στο επόμενο διάστημα θα συσταθούν και οι ομάδες εργασίας για την τροποποίηση του νυν νόμου για τα αυθαίρετα. Την προαναγγελία είχε κάνει τον περασμένο Φεβρουάριο ο αναπληρωτής υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιάννης Τσιρώνης, λέγοντας ότι στόχος του υπουργείου με τον νέο νόμο είναι να υπάρξει καλύτερο πολεοδομικό αντιστάθμισμα για τις περιοχές που είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένες.
ΟΙ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ. Σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται από τον τελευταίο νόμο, δεν γίνεται καμία διευθέτηση αυθαιρέτων που ανεγέρθηκαν μετά τις 28 Ιουλίου 2011. Αυτή η κόκκινη γραμμή διαφυλάσσεται κυρίως με τις αεροφωτογραφίες. Ωστόσο, μέχρι στιγμής στο πληροφοριακό σύστημα του ΤΕΕ δεν έχει μπει καμία αεροφωτογραφία. Επιπλέον, για το 55% της χώρας δεν υπάρχουν στη διάθεση του υπουργείου αεροφωτογραφίες.
Η εκτίμηση είναι ότι για την αγορά των αεροφωτογραφιών απαιτείται ένα ποσό από 1 έως 1,3 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, θα μπορούσε άνετα να εκταμιευθεί από το Πράσινο Ταμείο, όπου καταλήγουν τα χρήματα για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων αν δεν υπήρχε ο δημοσιονομικός περιορισμός του 97,5%.
Βέβαια τίθεται το ερώτημα γιατί δεν μπαίνουν στο σύστημα οι αεροφωτογραφίες που υπάρχουν. Και εδώ, σύμφωνα με πηγές, υπάρχει το θέμα του κόστους. Τι σημαίνει αυτό; Οτι το Δημόσιο δεν έχει το εργαλείο ελέγχου όπου με δύο «κλικ» στον υπολογιστή φαίνεται αν ένα αυθαίρετο ανεγέρθηκε μετά τις 28 Ιουλίου 2011.
Σημειώνεται ότι σήμερα οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν μόνοι τους τις αεροφωτογραφίες και να τις προσκομίσουν με τον φάκελό τους. Ωστόσο αυτές υπόκεινται σε έλεγχο, γιατί υπάρχει το ενδεχόμενο να είναι «πειραγμένες». Με την ένταξη των αεροφωτογραφιών στο σύστημα του ΤΕΕ αυτές θεωρούνται αυτόματα δημόσιο έγγραφο και δεν επιδέχονται αμφισβήτησης.
ΝΕΟ ΜΕΤΩΠΟ. Την ίδια ώρα υπάρχει και ένα άλλο μέτωπο. Αν και υπάρχει η πρόβλεψη για συμψηφισμό των προστίμων για τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων που υπήχθησαν από τον παλαιότερο στον νεότερο νόμο, εντούτοις, σύμφωνα με πηγές, στις προθέσεις του υπουργείου δεν είναι η επιστροφή χρημάτων που πιθανώς να προκύψει. Τυπικά, αν δεν αλλάξει κάτι (για παράδειγμα ένας νέος νόμος για τα αυθαίρετα), οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων τους έως τον Φεβρουάριο του 2016.
Το ίδιο χρονικό περιθώριο έχουν στη διάθεσή τους για να υπαχθούν στις ρυθμίσεις του τελευταίου νόμου (του 4178/2013) και όσοι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων δήλωσαν τις αυθαιρεσίες με τον παλαιότερο νόμο (4014/2011) που είχε κριθεί αντισυνταγματικός.
«Η κυβέρνηση σε συνεργασία με το ΤΕΕ και τους μηχανικούς πρέπει να φροντίσει άμεσα τις λεπτομέρειες ώστε να ενεργοποιηθεί η δυνατότητα ανάρτησης των αεροφωτογραφιών για την απόδειξη του χρόνου κατασκευής των αυθαιρέτων αλλά και να προχωρήσει άμεσα η πρόβλεψη για συμψηφισμό του 50% των προστίμων με εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης και στατικής επάρκειας των αυθαιρέτων» επισημαίνει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός.