[Στερεότυπα] Το ολοκαύτωμα της μνήμης

Τι είναι η πατρίδα μας; Αν για κάποιους είναι τ’ άπαρτα ψηλά βουνά ή ο ήλιος μας που χρυσολάμπει, για ορισμένους άλλους, λιγότερο επιρρεπείς στους μύθους, θα μπορούσε να είναι ένα τεράστιο χαλί. Ενα χαλί όμορφα υφασμένο, κάτω από το οποίο όμως έχουν χωθεί άπειρα μικρά και μεγάλα προβλήματα. Διαβάστε την ιστορία που ακολουθεί:

Ο Δήμος Καβάλας είχε προγραμματίσει και ανακοινώσει τα αποκαλυπτήρια μνημείου, εις μνήμην των 1.484 καβαλιωτών Εβραίων που, τον Μάρτιο του 1943, συνελήφθησαν από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής και εκτοπίστηκαν στο στρατόπεδο θανάτου της Τρεμπλίνκα, απ’ όπου δεν επέστρεψαν. Η απόφαση είχε ληφθεί από το 2004 και, έστω με έντεκα χρόνια καθυστέρηση, φαινόταν ότι μια εξωστρεφής πόλη θα θυμόταν και θα τιμούσε ένα παρελθόν το οποίο για δεκαετίες αποσιωπούνταν: το παρελθόν μιας ανθηρής εβραϊκής παροικίας που εξοντώθηκε βίαια από τον φασισμό.

Και ενώ όλοι περίμεναν ότι η Καβάλα θα αποκαθιστούσε τα δικά της φαντάσματα ενός πολυπολιτισμικού παρελθόντος (κατά την έκφραση του ιστορικού Μαρκ Μαζάουερ), η δήμαρχος της πόλης, Δήμητρα Τσανάκα, πιεσμένη από αντισημιτικές και εσωστρεφείς ακροδεξιές δυνάμεις, υπαναχώρησε. Και στο παρά πέντε ανακοίνωσε αναβολή των αποκαλυπτηρίων, όπως πληροφορήθηκα για αισθητικούς λόγους! Αναζητώντας πληροφορίες, έμαθα ότι διαπραγματευόταν την «αισθητική βελτίωση» του μνημείου, στην οποία συγκαταλέγεται η σμίκρυνση του άστρου του Δαβίδ (θρησκευτικό σύμβολο, το εβραϊκό ανάλογο του χριστιανικού σταυρού). Στην πραγματικότητα, όμως, διέπραττε ένα νέο ολοκαύτωμα: το ολοκαύτωμα της μνήμης.

Τα αποτελέσματα; Η παράταση του αυτονόητου, η υπαναχώρηση έναντι της στοιχειώδους υποχρέωσης μιας προοδευτικής πόλης έναντι συμπολιτών που χάθηκαν από ένα δολοφονικό καθεστώς. Πιθανότερος λόγος; Ο φόβος του πολιτικού κόστους – αλλά μπορούν στ’ αλήθεια δημοκράτες πολιτικοί να φοβούνται περιθωριακές ιδεολογίες, αντισημιτικά σταγονίδια και νεοναζί; (Ως προς αυτό, μπράβο στην τοπική οργάνωση του ΣΥΡΙΖΑ, στον πασόκο πρώην δήμαρχο Κωστή Σημιτσή και στους πολλούς πολίτες της πόλης που με θάρρος αντιτάχθηκαν στην ξαφνική απόφαση της δημάρχου). Παράλληλη συνέπεια; Η απαρχή διεθνούς κατακραυγής κατά μιας πόλης και μιας χώρας που απαξιώνεται για συστηματικές εκτροπές από την κανονικότητα του δημοκρατικού δυτικού κόσμου.

Και στο μεταξύ, μεγαλώνει το άγχος ότι κάποια στιγμή, άγρια, άτσαλα, το χαλί που κρύβει τη μεταπολιτευτική μας ευημερία θα τραβηχθεί ξαφνικά.