Ο βάναυσος συνασπισμός του Ισραήλ

Η νέα ισραηλινή κυβέρνηση, που ανακοινώθηκε την Τετάρτη, δεν θα γίνει εύκολα αποδεκτή από τους Ισραηλινούς. Βασίζεται σε μια πολύ μικρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία: 61 έδρες για τον συνασπισμό του Μπενιαμίν Νετανιάχου και 59 έδρες για την αντιπολίτευση.

Παρ’ όλα αυτά, στη διαμόρφωση της κυβερνητικής συμμαχίας ο Νετανιάχου και τα άλλα κόμματα δεν έδειξαν να σέβονται ιδιαίτερα τα αισθήματα των Ισραηλινών. Η αλήθεια είναι ότι ο Ναφτάλι Μπένετ, ο νέος υπουργός Παιδείας, υποσχέθηκε πως η καινούργια θα είναι «μια κυβέρνηση για όλους τους Ισραηλινούς». Ομως οι πράξεις μιλούν πιο δυνατά από τα λόγια. Με μια ισχνή πλειοψηφία, αυτή η κυβέρνηση έχει σκοπό να ενισχύσει τους υπερορθοδόξους, να εξαλείψει τις μεταρρυθμίσεις που προώθησε ο προηγούμενος, πιο κεντρώος συνασπισμός υπό τον Νετανιάχου, να παρακάμψει την εξουσία του Ανώτατου Δικαστηρίου και να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των τομέων εκείνων της κοινωνίας που ψήφισαν όσους βρίσκονται τώρα στην εξουσία, εις βάρος των υπολοίπων.

Αυτό είναι ατυχές. Ο κυβερνών συνασπισμός θα έπρεπε να έχει λάβει περισσότερο υπόψη του τις ανησυχίες όλων των Ισραηλινών. Αλλωστε έχει και υποχρέωση να το κάνει.

Ενας δεξιός και θρησκευτικός συνασπισμός βρίσκεται στην εξουσία για το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων 40 ετών στο Ισραήλ. Η Αριστερά συρρικνώνεται διαρκώς. Σε μια πρόσφατη έρευνα, μόνο το 7% των Εβραίων του Ισραήλ αυτοχαρακτηρίστηκε «αριστερό» και μόλις το 15% «κεντροαριστερό». Τα κόμματα της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς επανειλημμένα αποδείχθηκαν ανίκανα να σχηματίσουν συνασπισμό.

Το 1977 σχηματίστηκε από τον Μεναχέμ Μπέγκιν η πρώτη κεντροαριστερή κυβέρνηση του Ισραήλ. Εκτοτε, μόνο τρεις ή τέσσερις κυβερνήσεις από τις συνολικά 17 ήταν κεντροαριστερής κατεύθυνσης. Οσο περίεργο κι αν φαίνεται όμως, η κυριαρχία της Δεξιάς είναι μια πολιτική πραγματικότητα την οποία δεν μπορούν ακόμα να αποδεχθούν πολλοί Ισραηλινοί. Οπως ακριβώς η Αριστερά δυσκολεύεται να δεχθεί ότι βρίσκεται από την πλευρά των χαμένων, έτσι και η Δεξιά δείχνει να μην μπορεί να αποδεχθεί πως είναι μια σχετικά σταθερή πλειοψηφία. Εχει δύναμη, αλλά συνεχίζει να συμπεριφέρεται σαν ένας όχλος που εφορμά σε οδοφράγματα, τα οποία φαντάζεται πως ελέγχει η Αριστερά: τα ΜΜΕ, τα δικαστήρια, τα πανεπιστήμια.

ΟΙ ΦΟΒΟΙ. Δυστυχώς, το αποτέλεσμα είναι να φοβάται όλη η χώρα. Οι Αριστεροί φοβούνται πως η Δεξιά θα διαβρώσει όλους τους πυλώνες της ισραηλινής δημοκρατίας και ότι τα θρησκευτικά κόμματα θα στερήσουν την προσωπική ελευθερία. Οι Δεξιοί ακούγοντας τη ρητορική των ηγετών τους φοβούνται ότι η Αριστερά θα συνεχίσει να αμαυρώνει το όνομα του Ισραήλ σε όλο τον κόσμο. Φοβούνται επίσης ότι οι Αριστεροί θα συνεχίσουν να προωθούν το λαϊκό κράτος έως ότου να μην έχει πια εβραϊκή ψυχή. Κάθε πλευρά υπερβάλλει όσον αφορά αυτά που λέει και κάνει η άλλη πλευρά.

Στη σημερινή φορτισμένη πολιτικά ατμόσφαιρα δεν είναι εύκολο για μια κυβέρνηση συνασπισμού, με πλειοψηφία μόλις μιας έδρας, να εξισορροπήσει την επιθυμία της να εφαρμόσει μια ατζέντα με την υποχρέωσή της να μην αποξενώσει τους πολίτες που δεν την υποστηρίζουν. Ομως η νέα κυβέρνηση του Ισραήλ θα πρέπει να παλέψει – όσο δύσκολο κι αν είναι – να βρει μια τέτοιου είδους ισορροπία. Ωστε να φανεί αντάξια και όλων εκείνων των ψηφοφόρων που δεν την επέλεξαν.

Σαν ανασφαλές κίνημα της αντιπολίτευσης
Με τον Νετανιάχου να εγκαθίσταται για τέταρτη φορά στο γραφείο του πρωθυπουργού, εκείνοι που έχουν περισσότερους λόγους να αισθάνονται άβολα είναι οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι. Η νέα κυβέρνηση συνασπισμού δεν έχει ακόμα κατανοήσει πως έχει την εξουσία και συμπεριφέρεται σαν ανασφαλές κίνημα της αντιπολίτευσης. Θα πρέπει να έχει τη σοφία να καθησυχάσει όσους ανησυχούν αντί να υποδαυλίζει τους φόβους τους, κάνοντας έτσι κακό σε ολόκληρη τη χώρα.