[Στιγμές] Σοσιαλισμός στον Λευκό Οίκο

Γιατί ένας 73χρονος Σοσιαλιστής από το Βερμόντ αποφάσισε να είναι υποψήφιος πρόεδρος των ΗΠΑ όταν ξέρει ότι δεν πρόκειται να κερδίσει; Ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς αποφάσισε να προχωρήσει σε αυτή τη βουτιά σε επικίνδυνα νερά για τον ίδιο λόγο που και άλλοι Σοσιαλιστές στο παρελθόν διεκδίκησαν την είσοδο στον Λευκό Οίκο: προκειμένου να διαμαρτυρηθεί για την υπάρχουσα κατάσταση στη χώρα και να προωθήσει μεγάλες μεταρρυθμίσεις, στις οποίες οι αντίπαλοί του είτε αντιτίθενται ή τις υποστηρίζουν μόνο όταν βλέπουν ότι ωφελούνται από αυτό στις δημοσκοπήσεις.

Ο Σάντερς θα διεκδικήσει το χρίσμα των Δημοκρατικών ώστε να πάρει μέρος στις προεκλογικές συζητήσεις με τη Χίλαρι Κλίντον και να προσελκύσει το ενδιαφέρον των ΜΜΕ, που αλλιώς θα αγνοούσαν αυτόν τον παθιασμένο ανεξάρτητο πολιτικό ο οποίος δεν έχει υποχωρήσει ποτέ από τις αριστερές του πεποιθήσεις. Δεν έχει και πολλές επιλογές: από τη δεκαετία του 1950 οι ΗΠΑ δεν είχαν ένα τρίτο κόμμα ικανό να κοινοποιήσει στις μάζες μια αντικαπιταλιστική πολιτική.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, όμως, ριζοσπάστες όπως ο Σάντερς μπορούσαν να ενταχθούν στο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Αμερικής, το οποίο κάποια στιγμή έφθασε να έχει 100.000 μέλη. Επανειλημμένα είχε χιλιάδες υποψηφίους για αξιώματα σε όλες τις βαθμίδες. Μάλιστα κατάφερε ακόμα να εκλέξει και κάποιους βουλευτές και γερουσιαστές καθώς και δεκάδες δημάρχους – από το Μιλγουόκι έως την Καλιφόρνια και την Οκλαχόμα. Πολλές από τις μεταρρυθμίσεις που υποστήριζε το κόμμα κατέληξαν να γίνουν νόμοι.

Αρχής γενομένης το 1900, ο Γιουτζίν Βίκτορ Ντεμπς ήταν πέντε φορές υποψήφιος για την προεδρία της χώρας – ποτέ όμως δεν κατόρθωσε να κερδίσει πάνω από το 6% των ψήφων. Ο χαρισματικός πρώην συνδικαλιστής περιόδευε συχνά σε όλη τη χώρα καλώντας τα πλήθη να καταστρέψουν «το βρωμερό και αποσαθρωμένο σύστημα» και να το αντικαταστήσουν με μια «συνεργατική κοινοπολιτεία». Το πρόγραμμα του Ντεμπς περιλάμβανε και «άμεσα» αιτήματα, όπως ίσα δικαιώματα για τις γυναίκες, φορολόγηση ανάλογα με τα εισοδήματα, οκτάωρο στην εργασία και απαγόρευση της παιδικής εργασίας. Αιτήματα που όλα πλέον είναι κατοχυρωμένα δικαιώματα.

Μετά τον θάνατο του Ντεμπς, ένας άλλος Σοσιαλιστής, ο Νόρμαν Τόμας, πήρε έξι φορές μέρος στις προεδρικές εκλογές. «Δεν υποστηρίζω ουτοπικά ζητήματα, απλώς εκείνα που ακόμα δεν έχουν κατακτηθεί» έλεγε το 1932, αναφερόμενος στον κατώτατο μισθό, στις συντάξεις για τους ηλικιωμένους και στα επιδόματα ανεργίας. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ’30 ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ είχε υιοθετήσει όλες τις προτάσεις αυτές.

Αυτή είναι η χρησιμότητα των Σοσιαλιστών υποψηφίων στην αμερικανική πολιτική. Ο Σάντερς ξέρει ότι δεν θα εκλεγεί πρόεδρος, θέλει όμως να προωθήσει μεταρρυθμίσεις στην εργασία, την ασφάλιση και την παιδεία. Η συμμετοχή του στη δημόσια συζήτηση σίγουρα θα πιέσει προς την κατεύθυνση αυτή.