Η Μπιενάλε της οικολογίας
Η εγκατάσταση «Ο κήπος της Εδέμ» της Πορτογαλίδας Ζοάνα Βασκονσέλος στο περίπτερο της εταιρείας Swatch
Τύψεις για την εθνική πολιτική τους ή απλώς μία ακόμη τάση που ακολούθησαν σχεδόν οι περισσότερες χώρες, οι οποίες διατηρούν περίπτερα στους Κήπους της Βενετίας; Αν και η απάντηση φαίνεται να βρίσκεται κάπου στη μέση, το βέβαιο είναι ότι οι οικολογικές ανησυχίες είναι εκείνες που κυριαρχούν στα έργα των εθνικών συμμετοχών της 56ης Μπιενάλε και λιγότερο η πολιτική (χωρίς να απουσιάζει βεβαίως), που αποτελεί και την λέξη-κλειδί της κεντρικής έκθεσης της διοργάνωσης, υπό τον τίτλο «Ολα τα μέλλοντα του κόσμου».
Αληθινά δένδρα, με τις ρίζες τους ορατές μέσα στο χώμα να «περπατάνε» στο γαλλικό περίπτερο από τον Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό. Ρολόγια που σημαίνουν την Ωρα της Γης και ένας ζωολογικός κήπος με μικρά ζώα φτιαγμένα από χόρτα και ψάθα με την τεχνική των Αβοριγίνων που ζουν στην έρημο, στο εντυπωσιακά (κατάμαυρο εξωτερικά) ανακαινισμένο περίπτερο της Αυστραλίας (για το οποίο δόθηκαν χορηγίες τόσο από την οικογένεια της Κέιτ Μπλάνσετ όσο και από τον ομογενή έλληνα γιατρό Πολ Ελιάντις) με την υπογραφή της Φιόνα Χολ.
Μια γλυπτική εγκατάσταση που γράφει τη λέξη Peace (Eιρήνη) φτιαγμένη από γρασίδι στο αιγυπτιακό περίπτερο, αποξηραμένα στάχυα και δρεπάνια από την Ολλανδία διά χειρός Χέρμαν ντε Βρι, αλλά και η γέννηση των μελισσών και των ψαριών, όπως και η τύχη τους στο εύθραυστο οικολογικό μας σύστημα, που απασχολούν την Τζόαν Τζόνας, η οποία εκπροσωπεί με τις βιντεοεγκαταστάσεις της τις Ηνωμένες Πολιτείες – το μοναδικό περίπτερο έξω από το οποίο υπήρχαν ουρές – δίνουν μια γεύση από το κλίμα που επικρατεί στις εθνικές συμμετοχές μέσα στους Κήπους.
Θετικές είναι οι πρώτες εντυπώσεις και από το βελγικό περίπτερο, την επιμέλεια του οποίου υπογράφει η Ελληνίδα Κατερίνα Γρέγου. Η βελγική συμμετοχή διακρίνεται για τα πολλά διαφορετικά έργα καλλιτεχνών από τέσσερις ηπείρους, τις ακριβές παραγωγές και τη σαφή πολιτική της διάσταση, καθώς εξετάζει σε διαφορετικούς τομείς τις συνέπειες της αποικιοκρατίας.
Η ελληνική συμμετοχή
Την ώρα που η προσέλευση των επισκεπτών είχε φθάσει στο ζενίθ και στα πηγαδάκια θέμα συζήτησης ήταν η κατάρρευση της λυόμενης γέφυρας που είχε στηθεί για να υποδεχθεί τους 500 καλεσμένους στο πάρτι των εγκαινίων της έκθεσης του Ιδρύματος Πράντα, με αποτέλεσμα να βρεθούν 12 υψηλοί προσκεκλημένοι στο νερό, η Μαρία Παπαδημητρίου – η καλλιτέχνιδα που εκπροσωπεί φέτος τη χώρα μας – εγκαινίαζε το ελληνικό περίπτερο κρούοντας ένα τροκάνι, παρουσία πολλών ανθρώπων της τέχνης που είχαν έρθει από την Ελλάδα αλλά απουσία του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού Νίκου Ξυδάκη, ο οποίος έστειλε στη θέση του τον διευθυντή του γραφείου του Παναγιώτη Δούρο.
Το μαγαζί επεξεργασίας δερμάτων από τον Βόλο που μετέφερε στη Βενετία με ακρίβεια – ακόμη και την εφημερίδα που υπήρχε πάνω στο γραφείο, αλλά και το καθαριστικό στην τουαλέτα – αλλά και τα δύο συνοδευτικά βίντεο (στο ένα ο ιδιοκτήτης του καταστήματος διηγείται την ιστορία του και στο δεύτερο παρακολουθούμε πώς στήθηκε η εγκατάσταση στο περίπτερο των Κήπων) υποδέχθηκαν με ενδιαφέρον όσους επισκέφθηκαν την ελληνική συμμετοχή, ενώ εντύπωση προκάλεσε η απόφαση της Μαρίας Παπαδημητρίου να δίνει δώρο σε όποιον αγόραζε τον κατάλογό της ένα από τα 500 αντίτυπα του καταλόγου από την έκθεση του Λουκά Σαμαρά, που μας είχε εκπροσωπήσει το 2009 και τα οποία βρήκε ξεχασμένα στο υπόγειο του περιπτέρου.