Μπλέξαν οι κόκκινες γραμμές κυβέρνησης και δανειστών

Το τέλος του παιχνιδιού πλησιάζει έλεγε την περασμένη εβδομάδα ευρωπαίος αξιωματούχος για την ελληνική διαπραγμάτευση. Και είχε δίκιο. Η ρευστότητα τελειώνει, το Eurogroup του Μαΐου απέχει εννέα ημέρες και η πληρωμή της επόμενης δόσης του ΔΝΤ, ύψους 769 εκατ. ευρώ, 10 ημέρες.

Μόνο που – προς το παρόν τουλάχιστον – η κυβέρνηση φαίνεται πως δεν μπορεί να σηκώσει το βάρος του συμβιβασμού που αναπόφευκτα απαιτείται. Εξού και το Μέγαρο Μαξίμου αντέδρασε έντονα  μόλις έγιναν γνωστές, την Τετάρτη το βράδυ, οι πληροφορίες από κυβερνητική πηγή για τα πιθανά πεδία υποχωρήσεων. «Οι κόκκινες γραμμές παραμένουν» βροντοφώναξε σε όλους τους τόνους.

Τι ανέφεραν οι πληροφορίες για τα πεδία συμβιβασμού: ότι αν χρειαστεί θα κοπούν κάποιες από τις υψηλές επικουρικές συντάξεις, άνω των 300 ευρώ, πως η 13η σύνταξη μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο υποχώρησης και ότι υπάρχουν περιθώρια συζήτησης για την καθιέρωση ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 15%.

Υποχωρήσεις όμως είναι έτοιμη να κάνει και η άλλη πλευρά. Οι δανειστές βάζουν, σύμφωνα με πληροφορίες, νερό στο κρασί τους στα εξής σημεία: στα εργασιακά (ομαδικές απολύσεις, λοκάουτ, απεργίες), στην απαίτηση για περαιτέρω μειώσεις συντάξεων πέραν των επικουρικών και ίσως ώς έναν βαθμό στο θέμα της αύξησης του κατώτατου μισθού. Επίσης, έχει γίνει σχεδόν αποδεκτό ότι ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα φέτος πρέπει να κατέβει στο 1,5% του ΑΕΠ.

Οι θέσεις αυτές θα μπορούσαν να «κουμπώσουν» επιτρέποντας στην κυβέρνηση να υποστηρίξει ότι πέτυχε σημαντικές νίκες και να κλείσει τη συμφωνία. Ωστόσο, η ίδια λέει – διά στόματος Γιάνη Βαρουφάκη προχθές – ότι δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει αυτά τα δύσκολα θέματα προς το παρόν, γιατί ανήκουν στην ατζέντα της μεγαλύτερης διαπραγμάτευσης για το νέο πρόγραμμα. Οι δανειστές όμως θέλουν να δουν από τώρα τη συνολική εικόνα, έστω κι αν ψηφιστούν κάποια μέτρα αργότερα.

Ετσι, μέχρι χθες το μεσημέρι, οι πληροφορίες ανέφεραν ότι δεν υπήρχε καμία ουσιαστική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις των πολυπληθών ομάδων των τεχνοκρατών στο Brussels Group.

Ο χρόνος όμως πιέζει. Την προσεχή Τετάρτη, το Διοικητικό Συμβούλιο της  Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχει στην ατζέντα του το πιθανό κούρεμα των ελληνικών τίτλων που αποδέχεται η τράπεζα ως εγγύηση για να δανειοδοτεί τις ελληνικές τράπεζες. Η απόφαση θα μπορούσε να στερήσει περίπου 8 δισ. ευρώ ρευστότητα από τις ελληνικές τράπεζες, την ώρα που έχουν τις μεγαλύτερες ανάγκες. Η απόφαση θα εξαρτηθεί προφανώς από την πρόοδο των διαπραγματεύσεων.

Από την άλλη, αν υπάρξει πρόοδος, η ΕΚΤ είναι έτοιμη να προσφέρει σανίδα σωτηρίας. Το μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της Μπενουά Κερέ, όπως έγινε γνωστό, δήλωσε σε ευρωπαίους αξιωματούχους την Πέμπτη στις Βρυξέλλες ότι η τράπεζα θα ανεβάσει το όριο των εντόκων γραμματίων αν διαφανεί προοπτική συνολικής συμφωνίας.

ΕΚΤ και ευρωζώνη έχουν τις δικές τους εσωτερικές ισορροπίες. Υπάρχουν δυνάμεις, με άξονα τη Γερμανία και ακόλουθους την Ολλανδία και τις Βαλτικές Χώρες, που πιέζουν για αυστηρή αντιμετώπιση της Ελλάδας. Αλλες, με κέντρο τη Γαλλία, είναι πιο επιεικείς. Ο Μάριο Ντράγκι προς το παρόν ισορροπεί την κατάσταση, διατηρώντας τη χώρα στη ζωή.

Ωστόσο, ένα πειστικό ελληνικό πακέτο μέτρων θα μπορούσε να ξεκλειδώσει το καλό σενάριο: συμφωνία τώρα, σταδιακή εκταμίευση της τελευταίας δόσης των 7,2 δισ. ευρώ με προαπαιτούμενα και παράλληλα συμφωνία σ’ ένα τρίτο πρόγραμμα με επιπλέον πόρους και ρύθμιση χρέους.

Ευρωπαίος αξιωματούχος μάλιστα ανέφερε ότι εξετάζεται σχέδιο ακόμη και για τη μετάθεση της υποχρέωσης της Ελλάδας να πληρώσει τα 7 δισ. ευρώ των ομολόγων προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Αυτό θα γίνει μέσω της εξαγοράς τους από τον ESM, o οποίος στη συνέχεια θα μπορούσε να μεταθέσει την πληρωμή τους για αργότερα, στο πλαίσιο μιας αναδιάρθρωσης του χρέους.

Πάντως, μια συμφωνία για το νέο πρόγραμμα δεν θα είναι απλή καθώς πολλά Κοινοβούλια, με πρώτο το γερμανικό, δεν θέλουν ούτε να ακούσουν για νέες πιστώσεις στην Ελλάδα.   Σκληρή προβλέπεται και η στάση του ΔΝΤ.