[Ενστάσεις] Η Δύσις

Σαν χθες, τον Απρίλιο του 1988, πέθανε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο πολιτικός που μας εισήγαγε στη μακρά περίοδο της Μεταπολίτευσης, δίνοντας στην ουσία την κατεύθυνση και τον προσανατολισμό της χώρας. «Ανήκομεν εις την Δύσιν», αυτή ήταν η φράση ενός πολιτικού που γνώριζε καλά τη στρατηγική σημασία πρόσδεσης της Ελλάδας στην Ευρώπη.

Ο Καραμανλής έλυσε πολιτικά, με οριστικό τρόπο, ένα δίλημμα που απασχολούσε ανέκαθεν τις ελίτ όπου δρούσε διεκδικώντας ταυτότητα ο Ελληνισμός. Οι οπαδοί των παραδόσεων, της εσωστρέφειας και του απομονωτισμού, όσοι επένδυαν δηλαδή στην «καθ’ ημάς Ανατολή», βρέθηκαν ηττημένοι από την Ελλάδα των ανοιχτών οριζόντων, της πίστης στη γνώση, στην εξωστρέφεια, στον ανταγωνιστικό μοντέρνο κόσμο, στην τεχνολογία, στον κοσμοπολιτισμό. Πολιτικός που τολμούσε, ο Καραμανλής διέβλεψε ότι μόνο προσανατολισμένη στην Ευρώπη η Ελλάδα μπορούσε να υπερβεί τη βαλκανική ταυτότητά της και την πολιτική και κοινωνική καθυστέρηση της μεταπολεμικής περιόδου. Η δημοκρατία που επαγγέλθηκε, και προετοίμασε, περιείχε εν σπέρματι την κατάπνιξη του εθνικισμού και τη διεκδίκηση της ισχύος όχι μέσω της ρητορικής που εξέθρεφε η Ψωροκώσταινα, αλλά μέσω του ανήκειν σε μια μεγάλη κοινότητα αρχών και συμφερόντων, όπως η δυτική, το σπουδαιότερο όπλο της οποίας θα ήταν η πρόοδος. Μπροστά στον στόχο αυτόν ο Καραμανλής δεν ανησύχησε μήπως αλλοιωθεί η εθνικόφρων ταυτότητα. Ισα ίσα. Πίστευε ότι η ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ, την οποία άλλωστε επεδίωξε με πάθος, μαζί με τον εκσυγχρονισμό της θα ενίσχυε και την αυτογνωσία των πολιτών της.

Η Ελλάδα όντως προχώρησε. Οχι ευθύγραμμα, αλλά προχώρησε. Και παρά τον αναδελφισμό, που ανέκυψε ως ιδεολογία στη μακρά Μεταπολίτευση και ενισχύθηκε από τον κρατισμό και την άλωση του κράτους από την κομματοκρατία, κινείται παράλληλα με μια κοινωνία πολιτών που ενισχύει τα δυτικά χαρακτηριστικά της. Αν η Δύσις δεν κουραστεί να μας ανέχεται, όσα ζούμε σήμερα θα είναι σύντομα μια ιστορική ανορθογραφία. Ελπίζω…