«Στην παράσταση κανένας χορευτής δεν είναι πρωταγωνιστής»

«Ωραία φωτογραφία» (Nice shot) ήταν το πρώτο σχόλιo που δέχθηκε ο Αντώνης Φωνιαδάκης όταν ανέβασε στο Instagram μια φωτογραφία του από τις πρόβες για την αυριανή παράσταση του Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Και δεν ήταν από έναν τυχαίο follower, αλλά από τον Μπενζαμέν Μιλπιέ, τον διάσημο διευθυντή της Οπερας του Παρισιού. Δεν είναι πάντως αυτό το στιγμιότυπο που πιστοποιεί τη διεθνή απήχηση του έλληνα χορογράφου – τουλάχιστον όσο οι εξαιρετικές συνεργασίες του και οι διακρίσεις του, όπως το βραβείο Danza Danza που του απονεμήθηκε στην Ιταλία το 2012 ως καλύτερου χορογράφου για την παράσταση «Les Noces».

Ο δρόμος ώσπου να φθάσει σε αυτές ήταν μακρύς και επίπονος. Ηταν έφηβος όταν πήγε να δει την παράσταση χορού που φιλοξενούνταν στο προαύλιο ενός δημοτικού σχολείου στην Ιεράπετρα. Μέχρι τότε ήξερε καλά τα βήματα του συρτού, μετρούσε χτυπήματα στον αέρα στον πεντοζάλη και τον αγαπημένο του μαλεβιζιώτη. Δεν ξέφυγε, δηλαδή, από την παράδοση της Κρήτης που θέλει όλα τα παιδιά να μαθαίνουν παραδοσιακούς χορούς από νεαρή ηλικία. Οι εικόνες όμως που ξετυλίχθηκαν μπροστά του από την ομάδα του Χάρη Μανταφούνη τον έκαναν να αλλάξει πορεία. «Μόλις βρέθηκα μπροστά σε αυτό το θέαμα είπα αυτό θέλω να κάνω. Χωρίς να ξέρω τι σημαίνει να είσαι επαγγελματίας χορευτής. Μέχρι τότε το μόνο που είχα δει από χορό ήταν τα αφιερώματα μπαλέτου που πρόβαλλε η κρατική τηλεόραση με εκφωνητή τον Αλέξη Κωστάλα. Τα έβλεπαν οι γονείς μου και από τότε μου έμεναν φευγαλέες εικόνες. Ποτέ δεν κάθησα να παρακολουθήσω ολόκληρο το πρόγραμμα. Μόνο φευγαλέες εικόνες».

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΙΚΟΝΑ. Προφανώς ήταν πολύ νωρίς για να του περάσει από το μυαλό ότι 25 χρόνια μετά θα θριάμβευε στις μεγαλύτερες σκηνές του κόσμου και θα συνεργαζόταν με ονόματα – μύθους. Το όνομά του, μεταξύ άλλων, έχει συνδεθεί με την Εθνική Οπερα της Λυών, όπου ζει μόνιμα, την ομάδα χορού της Μάρθα Γκράχαμ, τα Μπαλέτα Τζαζ του Μόντρεαλ, τη Sidney Dance Company, της Ουάσιγκτον, του Σάο Πάολο, τα Μπαλέτα του Μορίς Μπεζάρ και το Cedar Lake Contemporary Ballet στη Νέα Υόρκη. Τη σεζόν 2014-2015 νέα έργα του που ξεχώρισαν ήταν το «Echo» για τη Martha Graham Dance Company (το οποίο παρουσιάστηκε πέρυσι το καλοκαίρι στο Ηρώδειο, στο πλαίσιο του Ελληνικού Φεστιβάλ), το «Kosmos» για την ομάδα Ballets Jazz de Montreal και η χορογραφία της όπερας του Ραμό «Castor and Pollux» για το Théâtre de Champs Elysées του Παρισιού. Να όμως που μέσα στον χορογραφικό «πληθωρισμό» βρήκε άλλη μια ευκαιρία να ξεδιπλώσει το ταλέντο του: στην πρόσφατη ταινία «Νώε» του Ντάρεν Αρονόφσκι είχε αναλάβει τον συντονισμό κινήσεων για τους τρισδιάστατους χαρακτήρες. Γεγονός που τον φέρνει πάλι δίπλα στον Μιλπιέ, χορογράφο στον «Μαύρο κύκνο» του αμερικανού σκηνοθέτη.

Αύριο παρουσιάζει στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών με την ομάδα του Apotosoma το καινούργιο του εγχείρημα «Wisteria Maiden», το οποίο πέρυσι έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού του Βελιγραδίου. Η χορογραφία αφηγείται τον έρωτα μιας νεαρής κοπέλας για έναν άνδρα, ο οποίος όμως δεν ανταποκρίνεται στα αισθήματά της. Η παράσταση του διεθνούς φήμης χορευτή στηρίζεται στο θέατρο καμπούκι. Οπως λέει ο Αντ. Φωνιαδάκης: «Επικεντρώθηκα στη γυναίκα όπως αυτή απεικονίζεται μέσα στη μυθολογία, σε πίνακες και στη λογοτεχνία της Ιαπωνίας – και ειδικότερα μέσα από αυτή του συγκεκριμένου θεάτρου. Οι γυναίκες σε αυτό το έργο ερμηνεύονται από άνδρες. Στη δική μου παραγωγή δεν είναι μόνο αναπαράσταση στην οποία κοπιάρεται μια τέτοια τεχνική. Χρησιμοποιούμε μεταφορικά όλες αυτές τις έννοιες  και παίζουμε με στοιχεία και αξεσουάρ για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε ένα τοπίο στο οποίο θα πρωταγωνιστεί η μεταμόρφωση».

Ο Αντώνης Φωνιαδάκης εξηγεί ότι δεν γίνεται βίωμα η γυναικεία φύση, ούτε μίμηση, ούτε καρικατούρα. Υπάρχει μια αισθητική πρόκληση όπου απεικονίζονται οι πηγές έμπνευσής του. Ποια είναι, αλήθεια, τα ερείσματα αυτής της παράστασης στη σημερινή εποχή;  «Την τελευταία διετία υπάρχει μια γενική ανακατάταξη και αναζήτηση της σεξουαλικής ταυτότητας. Εικόνες αρσενικοθήλυκων υπάρχουν στη μόδα και παντού γύρω μας. Εχει αναδειχθεί μια κοινότητα που διεκδικεί δικαιώματα και δεν είναι ούτε αρσενική ούτε γυναικεία. Ο άνθρωπος επιδιώκει μια νέα μορφή ύπαρξης και ελευθερία έκφρασης». Την ίδια ώρα όμως ξεκαθαρίζει: «Η παράσταση δεν είναι ένα σχόλιο πάνω στο θέατρο καμπούκι για κανέναν λόγο. Είναι μια αφορμή για να δημιουργήσω έναν εσωτερικό κόσμο και να μεταφέρω στους θεατές μια δική μου ματιά γεμάτη όνειρο, φαντασία και αγάπη για αυτή τη μορφή τέχνης. Κανένας ερμηνευτής δεν είναι πρωταγωνιστής και καμία μορφή ή ηρωίδα δεν σχηματοποιείται μέσα σε αυτή την παράσταση. Υπάρχουν γυναικείες μορφές αλλά και μορφές δαιμόνων».

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ. Οι εικόνες από τη ζωή του έχουν μέσα πάντα τον χορό. Θυμάται μια επώδυνη στιγμή, αν ο πόνος είναι το ισχυρότερο συναίσθημα; «Ημουν στο Χονγκ Κονγκ επάνω στη σκηνή και έσπασε ο μηνίσκος μου. Επαθα πανικό. Υπέφερα αλλά έπρεπε να βγάλω τη χορογραφία. Βρήκα έναν τρόπο, πάνω στη φρίκη του πόνου, να συρθώ στο πάτωμα και να βγω εκτός σκηνής. Προσπάθησα να το κάνω να φαίνεται ότι ήταν μέρος της παράστασης. Δεν έχασα ούτε μια στιγμή τον έλεγχο γιατί ήθελα να υπερασπιστώ τον δημιουργό και την αξιοπρέπειά μου». Μια μαγική στιγμή; «Οταν βρέθηκα στη σκηνή με την Αννα Λαγκούνα στην παράσταση “Κάρμεν” του Ματς Εκ». Σπουδαίες στιγμές, γεμάτες έντονες συγκινήσεις και πλούσια συναισθήματα. Ομως στον συναισθηματικό χάρτη του Αντώνη Φωνιαδάκη περίοπτη θέση κατέχουν εκείνες οι στιγμές που ζει όταν βρίσκεται στα καταγάλανα νερά στο Γαϊδουρονήσι: «Ναι, περιμένω πώς και πώς να βρεθώ το καλοκαίρι εκεί».

INFO
«Wisteria Maiden», Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, τηλ. 210-7282.333), 22-25/4 στις 21.00. Εισιτήρια: 7 – 30 ευρώ. Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Παραλία, τηλ. 2310-895.800), 29/4, στις 21.00.