Δρόμος μετ’ εμποδίων η πρόσβαση στις απαραίτητες καινοτόμες θεραπείες

Οι φαρμακευτικές εταιρείες αντιπροσωπεύουν έναν από τους πιο δυναμικούς αλλά και πιο ευαίσθητους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας. Νέα φάρμακα και επαναστατικές θεραπείες ανακαλύπτονται στα εργαστήριά μας σε ολόκληρο τον κόσμο και όλοι μας εργαζόμαστε συστηματικά, έτσι ώστε να συνεχιστεί η επιστημονική επανάσταση και να αυξηθεί περαιτέρω το προσδόκιμο επιβίωσης και η ποιότητα ζωής των ανθρώπων που νοσούν.

Παρά την ενίσχυση του χαρτοφυλακίου μας με την ανάπτυξη νέων και καινοτόμων θεραπευτικών επιλογών, η πρόσβαση στη θεραπεία των Ελλήνων ασθενών γίνεται μετ’ εμποδίων, καθώς τα μέτρα που υιοθετήθηκαν από τις τελευταίες κυβερνήσειςγια τη συμμόρφωση στους μνημονιακούς στόχους έβαλαν σε περιπέτειες τη Δημόσια Υγεία. Επίσηςδεδομένων των οικονομικών συνθηκών και κάποιων λανθασμένων χειρισμών της Πολιτείας, πολλοί ασφαλισμένοι εξακολουθούν να μένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς τα απαραίτητα για την υγεία τους φάρμακα.

Πιο συγκεκριμένα, η χρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ είναι προφανώς ανεπαρκής και ελλιπώς σχεδιασμένη για την κάλυψη των αναγκών περίθαλψης των ασφαλισμένων, ενώ τα μέτρα που υιοθετήθηκαν οδήγησαν σε μετακύληση της δαπάνης τόσο στους ασθενείς, με τη μορφή ιδιωτικών δαπανών και συνεχώς αυξανόμενων συμμετοχών, όσο και στη φαρμακοβιομηχανία, με τη μορφή οριζόντιων clawback και rebates, τα οποία αποθαρρύνουν οποιαδήποτε επενδυτική διάθεση της βιομηχανίας.

Σε συνέχεια της πρωτογενούς κρίσης που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια, οιδιαδοχικές μειώσεις της φαρμακευτικής δαπάνης, το πάγωμα της εισαγωγής καινοτόμων φαρμάκων και η πίεση υπό την οποία λειτουργεί η αγορά του φαρμάκου επέτειναν περαιτέρω το ήδη δυσμενές περιβάλλον.

Μέσα στο 2014 ο δημόσιος φαρμακευτικός προϋπολογισμός συρρικνώθηκε περαιτέρω στο επίπεδο των 2 δισ. ευρώ (60% μειωμένος σε σχέση με το 2009), ενώ η δημόσια δαπάνη υγείας κυμάνθηκε στο επίπεδο του 4,5% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι κοντά στο 7%! Οι δημόσιες αυτές δαπάνες-επενδύσεις απέχουν κατά πολύ απότο επίπεδο που ορίζεται ως ελάχιστο για ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος.

Το λάθος εντοπίζεται στη «καθήλωση» της φαρμακευτικής δαπάνης στο 1% του ΑΕΠ, το οποίο έχει συρρικνωθεί σημαντικά μετά από την παρατεταμένη περίοδο ύφεσης (απώλεια της τάξης των €50 δισ., πρωτοφανής στα ιστορικά δεδομένα). Αυτή η απόφαση είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία συνθηκών που οδηγούν στην κατάρρευση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, σε αποεπενδύσεις και, το χειρότερο, στην απαξίωση της Δημόσιας Υγείας.

Εξατομικευμένη θεραπεία

Η πρόσβαση στα καινοτόμα φάρμακα, υπάρχοντα και νέα, αποτελεί μια πάρα πολύ σημαντική, κομβική θα έλεγα παράμετρο για τη Δημόσια Υγεία. Όλες οι προσπάθειες των μεγαλύτερων φαρμακευτικών εταιριών και των πιο σημαντικών ερευνητικών κέντρων διεθνώς στοχεύουν στην αντιμετώπιση των σοβαρών παθήσεων μέσα από την ανάπτυξη καινοτόμων φαρμάκων και εξατομικευμένων θεραπειών.

Σε μια εποχή που η επιστήμη επενδύει και επιδιώκει την εξατομικευμένη θεραπεία, η οποία προσφέρει το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα και ταυτόχρονα τη μείωση του συνολικού κόστους αντιμετώπισης της πάθησης, δεν μπορεί το κράτος να υψώνει εμπόδια ενάντια στον άρρωστο. Χρειάζεται να χαράξουμε μια πολιτική που πάνω από όλα θα είναι ανθρωποκεντρική και θα κατοχυρώνει το δικαίωμα των Ελλήνων ασθενών στην πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, καθιστώντας τον ισάξιο με όλους τους άλλους Ευρωπαίους πολίτες.

Για να επιτευχθεί αυτό, χρειάζεται τη διασφάλιση της άμεσης πρόσβασης όλων των πολιτών (ασφαλισμένων και ανασφάλιστων, φτωχών και πλουσίων) σε καινοτόμες θεραπείες και φάρμακα που σώζουν ζωές, την προώθηση των κλινικών ερευνών με ένα ορόσημο €250 εκατομμύρια σε 5 χρόνια, σ’ ένα πρόσφορο όμως περιβάλλον που σέβεται, ανταμείβει την καινοτομία χωρίς να τις επιβάλει παράλογα rebates και clawbacks, και ενισχύει την ανάπτυξη προσφέροντας θέσεις εργασίας σε νέους επιστήμονες, αλλά και τη διαμόρφωση σταθερών και προβλέψιμων συνθηκών για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.

Μπορούμε, μαζί με την Πολιτεία, χωρίς εμμονές ενάντια στην επιχειρηματικότηταμε γρήγορες και κατάλληλες πρωτοβουλίες να αναστρέψουμε την πορεία παρακμής της Δημόσιας Υγείας και των επενδύσεων στη χώρα μας, αρκεί να εφαρμόσουμε ένα ασθενοκεντρικό σχέδιο δράσης που θα βασίζεται στην καινοτομία, την ανάπτυξη και τη διαφάνεια.

Τα φάρμακα υψηλής αξίας

Ενδεικτικό παράδειγμα δύσκολης και επίπονης πρόσβασης των ασθενών στις απαραίτητες θεραπείες είναι τα Φάρμακα Υψηλής Αξίας για τις δύσκολες αρρώστιες, για τα οποία η συνταγογράφηση από το θεράποντα ιατρό δεν είναι αρκετή και χρειάζεται έγκριση από Αρμόδια Επιτροπή.

Το μόνο που επιτυγχάνεται στην περίπτωση αυτή είναι, για γραφειοκρατικούς λόγους, καθυστέρηση στην έναρξης της θεραπείας του ασθενή, η οποία, μη έχοντας καμία επιστημονική βάση, καθυστερεί, ή και επιδεινώνει, την αποτελεσματική αντιμετώπιση των νοσημάτων, καθώς η έγκαιρη εισαγωγή του ασθενούς στην κατάλληλη θεραπεία αποτελεί κρίσιμο σημείο, με αποτέλεσμα να μην ικανοποιεί τελικά και τα οικονομικά κριτήρια για τα οποία έχει επιλεχθεί.

Η χάραξη πολιτικής που θα σέβεται τις ανάγκες των ασθενών και θα επιτρέπει την είσοδο νέων φαρμακευτικών προϊόντων στην αγορά είναι επιτακτική και δεν παίρνει άλλη αναβολή!