Νέος φόρος με χαμηλό αφορολόγητο

Το τέλος των σεναρίων γενναίου αφορολογήτου στον αντι-ΕΝΦΙΑ που ετοιμάζει η κυβέρνηση έχει σηματοδοτήσει ήδη η απόφαση του υπουργείου Οικονομικών να σεβαστεί την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και να προχωρήσει σε αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών έως τον Ιούνιο.

Οσα ακούγονταν προεκλογικά για αφορολόγητο 200.000 ή ακόμα και 450.000 ευρώ, σύμφωνα με τους πιο απλοχέρηδες υποψηφίους στην εκλογική αρένα, αποδεικνύονται τώρα απλώς ανεφάρμοστα. Το ίδιο ανεφάρμοστη, για άλλους λόγους, αποδεικνύεται και η εξαγγελία για αφορολόγητη πρώτη κατοικία. Η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει σήμανση της πρώτης κατοικίας στο Ε9, επομένως το υπουργείο μπορεί να ξέρει πόσα σπίτια έχει ο κάθε φορολογούμενος, δεν έχει όμως την παραμικρή ιδέα για το ποιο από αυτά είναι η πρώτη κατοικία για να την αφήσει συνολικά ή εν μέρει αφορολόγητη. Κάπως έτσι το αφορολόγητο, αφενός, μπαίνει στη μέγκενη, αφετέρου, θα αφορά τη συνολική ακίνητη περιουσία του φορολογουμένου και όχι μόνο την πρώτη κατοικία.

Μετά το Πάσχα, το υπουργείο Οικονομικών θα αφήσει στην άκρη τις διακηρύξεις και θα έρθει αντιμέτωπο με την πραγματικότητα στον σχεδιασμό του νέου φόρου ακινήτων. Με χαρτί και μολύβι. Με αναγκαστικό ρεαλιστικό συνδυασμό των δημοσιονομικών περιθωρίων – ανύπαρκτων αυτή τη στιγμή – και των πολιτικών προθέσεων.

Υπηρεσιακοί παράγοντες εμφανίζονται απαισιόδοξοι. Αν το υπουργείο Οικονομικών θέλει να εισπράξει λεφτά από τον φόρο ακινήτων χωρίς να εξαναγκάσει κάποιους ανθρώπους να πουλήσουν τα σπίτια τους, το αφορολόγητο όριο σε ατομικό επίπεδο δεν μπορεί να ξεπερνά τα 20.000 – 30.000 ευρώ, εκτιμούν. Αν είναι μεγαλύτερο, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι φορολογούμενοι οι οποίοι θα κληθούν να πληρώσουν τον νέο φόρο, πολύ απλά θα «εξοντωθούν».

Η ΑΝΑΛΥΣΗ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το υπουργείο Οικονομικών, σήμερα οι ιδιοκτήτες ακινήτων ανέρχονται σε περίπου 5,6 εκατ. Σχεδόν ένας στους δύο ή 2.769.177 φορολογούμενοι έχουν ακίνητη περιουσία αξίας έως 50.000 ευρώ. Αν οι αντικειμενικές αξίες μειωθούν μεσοσταθμικά κοντά στο 20%, είναι εύκολα αντιληπτό ότι οι φορολογούμενοι με μικρής αξίας ακίνητη περιουσία θα ξεπεράσουν τα 3 εκατ.

Στα 50.000 ευρώ αφορολόγητου ορίου, λοιπόν, περισσότεροι από ένας στους δύο ιδιοκτήτες δεν θα πληρώνουν τον νέο φόρο ακινήτων. Μπορούν οι υπόλοιποι 2,5 εκατ. ιδιοκτήτες να σηκώσουν ένα ετήσιο μόνιμο βάρος 3,2 δισ. ευρώ; Η εύλογη απάντηση είναι όχι. Ο φόρος από ένα σχετικά μικρό ύψος ακίνητης περιουσίας 200.000 ευρώ θα ήταν της τάξεως των χιλιάδων ευρώ και όχι των εκατοντάδων ευρώ, όπως με τον ΕΝΦΙΑ.

Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο εγκαταλείφθηκε ανάλογο σενάριο, με αφορολόγητο όριο και προσδιορισμό στη βάση της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας επί συγκυβέρνησης ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ. Το αφορολόγητο δεν έβγαινε με τίποτα, εκτός εάν ήταν ψίχουλα.

ΚΑΙ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ. Αν πράγματι η κυβέρνηση θέλει να εφαρμόσει ένα «αξιοπρεπές» αφορολόγητο όριο στον φόρο ακινήτων, μοιραία θα πρέπει να περικόψει δραστικά το ποσό που θα βεβαιώσει ο νέος φόρος ακινήτων. Ο ΕΝΦΙΑ σχεδιάστηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση, με στόχο βεβαίωση εσόδων 3,2 δισ. ευρώ και με εισπραξιμότητα κοντά στο 85%, ενώ είχε εκτιμηθεί ότι θα εισπράττονταν 2,650 δισ. ευρώ.

Εντυπωσιακό, με φόντο την έντονη γκρίνια που προηγήθηκε, είναι ότι ο ΕΝΦΙΑ τα έπιασε τα λεφτά του. Εισπράχθηκαν πράγματι πλέον των από 2,6 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα τελικά στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, κάνοντας πολλούς να αναρωτιούνται αν αλλάζεις ομάδα που κερδίζει.

Η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών και η κυβέρνηση όμως είναι κατηγορηματικοί. Ο ΕΝΦΙΑ θα καταργηθεί φέτος και θα αντικατασταθεί από φόρο ακίνητης περιουσίας. Το προσδιοριστικό «μεγάλης» έχει αρχίσει να φεύγει από το λεξιλόγιο.

Αν ο νέος φόρος θα βεβαιώσει τα ίδια έσοδα, είναι ανοιχτό. Γιάνης Βαρουφάκης και Νάντια Βαλαβάνη είναι σαφές ότι θέλουν ο νέος φόρος να είναι ηπιότερος. Ο υπουργός Οικονομικών όμως είπε πρόσφατα ότι όποιες αποφάσεις ληφθούν δεν θα ανοίξουν τρύπες στον προϋπολογισμό.

Η διατύπωση αυτή έχει δύο εναλλακτικές. Είτε ο αντι-ΕΝΦΙΑ θα βεβαιώσει 3,2 δισ. ευρώ είτε όση χασούρα αποδεχθεί το υπουργείο Οικονομικών από τον φόρο ακινήτων θα πρέπει να την αναζητήσει σε άλλες πηγές. Τα γνωστά ισοδύναμα δηλαδή.

Η κυρία Βαλαβάνη δήλωσε χθες ότι ο εισπρακτικός στόχος του ΕΝΦΙΑ δεν μπορεί να διατηρηθεί. Μάλλον το οικονομικό επιτελείο πρέπει να αρχίσει να ψάχνει ποιους φόρους θα αυξήσει για να καλυφθεί το όποιο κενό προκληθεί και μάλιστα με μόνιμο τρόπο. Με απλά λόγια, τα έσοδα που θα χαθούν από τον φόρο ακινήτων κάποιοι άλλοι φορολογούμενοι σε μόνιμη βάση θα πρέπει να τα πληρώνουν – είτε υπό μορφή φόρων είτε υπό μορφή περικοπής δαπανών – για να μη διαταραχθεί η προσπάθεια διαμόρφωσης συνθηκών δημοσιονομικής ισορροπίας στη χώρα. Πάντως πηγές του υπουργείου Οικονομικών βλέπουν τον λογαριασμό να βγαίνει κοντά στα μπάνια του λαού και την πληρωμή του φόρου από Σεπτέμβρη.

Η άγνωστη πρώτη κατοικία
Η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει σήμανση της πρώτης κατοικίας στο Ε9, επομένως μπορεί να ξέρει πόσα σπίτια έχει  κάθε φορολογούμενος αλλά όχι ποιο από αυτά είναι πρώτη κατοικία