[Θεωρείο] Αριστερές και δεξιές πιρουέτες

Το γραφείο του Γκέρχαρντ Σρέντερ, υπενθυμίζει η «Μοντ», κοσμείται από ένα τεράστιο πορτρέτο του Οτο φον Μπίσμαρκ. Η υπενθύμιση από τη γαλλική εφημερίδα γίνεται με αφορμή την επέτειο των 200 χρόνων από τη γέννηση του ιδρυτή του Β’ Ράιχ, γνωστού, μεταξύ άλλων, και για την ατάκα του ότι «οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται διά της πλειοψηφίας αλλά διά πυρός και σιδήρου». Και τότε πώς εξηγείται ο θαυμασμός του Σοσιαλδημοκράτη πρώην καγκελαρίου για τον μακρινό και υπερσυντηρητικό προκάτοχό του; Την απάντηση έδωσε ο ίδιος ο Σρέντερ σε πρόσφατη συνέντευξή του. Μπορεί ο Μπίσμαρκ, είπε, να μισούσε τους Σοσιαλδημοκράτες, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να τους αντιγράψει, υιοθετώντας μια σειρά από μέτρα προς όφελος της εργατικής τάξης.

Υπάρχουν ακόμη δύο στοιχεία που μπορεί να εξηγούν αυτή τη συμπάθεια. Το ένα είναι ότι, όπως ο Μπίσμαρκ έκανε τότε μια στροφή προς τα αριστερά για να κερδίσει την εύνοια των ασθενέστερων στρωμάτων, έτσι και ο Σρέντερ έκανε με την Ατζέντα 2010 μια μεγαλειώδη στροφή προς τα δεξιά προκειμένου να αντιμετωπίσει η Γερμανία τις προκλήσεις του 21ου αιώνα. Το δεύτερο στοιχείο βρίσκεται κάπου στη Ρωσία. Ως στενός φίλος του Πούτιν, ο Σρέντερ δεν ξεχνά την πολιτική της προσέγγισης που είχε ακολουθήσει ο Μπίσμαρκ απέναντι στον τσάρο της εποχής.

Ενα τέτοιο άνοιγμα προς τη Μόσχα επιχειρεί σήμερα και η Αθήνα. Αλλά αυτό δεν είναι το μοναδικό γεγονός που συνδέει τον Τσίπρα και τον Καμμένο με τον Σρέντερ και τον Μπίσμαρκ. Οι δύο καγκελάριοι και οι πιρουέτες τους απαντούν πρωτίστως στο θεμελιώδες ερώτημα για το εάν μια αριστερή κυβέρνηση, ή έστω μια αριστεροδεξιά κυβέρνηση όπως αυτή των ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, μπορεί να ακολουθήσει δεξιά πολιτική. Η απάντηση είναι θετική – αρκεί να μη φοβάται κανείς το κόστος. Γιατί, παραδόξως ή όχι, η πιρουέτα του Μπίσμαρκ τον 19ο αιώνα ενίσχυσε τους Σοσιαλδημοκράτες, ενώ εκείνη του Σρέντερ στις αρχές του 21ου τους έστειλε στον πάγκο. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, η δουλειά είχε γίνει.