[Θεωρείο] Νόμος περί αντιπαροχής

Η ανοικοδόμηση του Παρισιού τον 19ο αιώνα πρέπει να είναι το πιο φαραωνικό σχέδιο που έχει υλοποιηθεί στη σύγχρονη Ιστορία. Η έμπνευση ήταν του Ναπολέοντα Γ’ και την εκτέλεση ανέλαβε ο Ζορζ Εζέν Οσμάν, βαρόνος και περιφερειάρχης του Σηκουάνα. Στην πραγματικότητα, ο βαρόνος γκρέμισε και ξαναέχτισε μια ολόκληρη πόλη. Για να γίνει αυτό, χρειάστηκαν 17 χρόνια, η βίαιη εκδίωξη πολλών φτωχών Παριζιάνων από τις εργατικές συνοικίες και μια λογική που έλεγε ότι είναι πιο εύκολο να κυνηγάς τους επαναστάτες σε μεγάλες λεωφόρους απ’ ό,τι στα σκοτεινά και λαβυρινθώδη σοκάκια του Ιλ ντε λα Σιτέ. Υπολογίζεται ότι σε αυτά τα 17 χρόνια κατεδαφίστηκαν 25.000 σπίτια, ενώ κατασκευάστηκαν 50 λεωφόροι, 75.000 κτίρια και τρία μεγάλα πάρκα.

Το αποτέλεσμα ήταν το Παρίσι που ξέρουμε σήμερα. Προτείνοντας την «αναδόμηση της Αθήνας από το μηδέν», ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Γιάννης Τσιρώνης δεν έχει ασφαλώς στο μυαλό του ένα τέτοιου μεγέθους σχέδιο. Ούτε θέλει να εξαφανίσει τα στενά στα Εξάρχεια για να πιάνει άνετα η Αστυνομία τους μπαχαλάκηδες. Ο αναπληρωτής υπουργός δεν είναι ένας προτεστάντης πολεοδόμος, όπως ο Οσμάν, αλλά ένας πράσινος. Αν, όμως, κάτι μοιράζεται με εκείνον τον Βοναπάρτη και τον Οσμάν που γκρέμισε χωρίς ίχνος συναισθηματισμού ακόμη και το πατρικό του σπίτι, αυτό είναι η πεποίθηση ότι η οικοδομική δραστηριότητα μπορεί να δώσει μια νέα ώθηση στην οικονομία και πολλές δουλειές. «Τι συμφέρει τον κατασκευαστικό τομέα;» διερωτάται σε συνέντευξη που παραχώρησε στη «Ναυτεμπορική». «Να γκρεμίσει υποβαθμισμένες γειτονιές εφαρμόζοντας οργανωμένα προγράμματα ή να ψάχνει πού θα βρει άχτιστο οικόπεδο;».

Η πρόταση δεν έχει μόνο γαλλικό άρωμα, αλλά και κάτι από την «πράσινη ανάπτυξη» του Γιώργου Παπανδρέου. Εχει και ενδιαφέρον γιατί η Αθήνα είναι μια πόλη άναρχα δομημένη, χωρίς ίχνος αισθητικής σε πολλά σημεία της και καθόλου φιλική προς τους κατοίκους της. Από αυτήν την άποψη, αξίζει μια αλλαγή που θα γίνει οργανωμένα και σταδιακά. Αλλά και χωρίς έναν νόμο περί αντιπαροχής σαν εκείνον της δεκαετίας του 1960 σε έκδοση 2000.