[Γνώμη] Ευρώπη: δύο μέτρα και δύο σταθμά

Είναι εμφανές ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει πετύχει μέχρι στιγμής «να περάσει» όπως θα ήθελε το πολιτικό στοιχείο στη διαπραγμάτευση που επιχειρεί με την ΕΕ. Θεσμοί και εταίροι εμφανίζονται σχεδόν αδιάφοροι στη νέα πολιτική πραγματικότητα της χώρας μετά τις εκλογές, εμμένοντας στην άποψη ότι τα πράγματα πρέπει να συνεχισθούν λίγο – πολύ ως έχουν. Αυτό σημαίνει ότι το ευρωπαϊκό σύστημα (θεσμοί και πρωτεύουσες) έχει τόσο πολύ διαβρωθεί (τεχνοκρατικά κ.λπ.) που αγνοεί πολιτικές επιλογές; Μάλλον όχι. Μόλις πριν από δύο εβδομάδες, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί συμφώνησαν να μην τιμωρήσουν τη Γαλλία με πρόστιμο για την παραβίαση του Συμφώνου Σταθερότητας σε ό,τι αφορά το ύψος του ελλείμματος (στο 4,1% του ΑΕΠ αντί του 3%), αλλά να της δώσουν περιθώριο δύο χρόνων (μέχρι το 2017) να πετύχει αυτόν τον στόχο. Και οι λόγοι για την επιεική αυτή αντιμετώπιση είναι αμιγώς πολιτικοί. Εκριναν ότι εάν εφάρμοζαν τους αυστηρούς κανόνες, πιθανόν μεν να κατέβαζαν το έλλειμμα, αλλά θα είχαν μάλλον οδηγήσει τη Μαρίν Λεπέν και το Εθνικό Μέτωπο στην προεδρία της Γαλλίας το 2017. Οθεν η επιεικής πολιτική μεταχείριση. Οπότε, εύλογα κάποιος μπορεί να ισχυρισθεί ότι εφαρμόζονται δύο μέτρα και δύο σταθμά, ευνοϊκά και επιεική για μια μεγάλη χώρα (Γαλλία), ιδιαιτέρως αυστηρά για μια μικρή (Ελλάδα).

Ομως άλλο Ελλάδα, άλλο Γαλλία. Η τελευταία, αντίθετα με την Ελλάδα, δεν εκλιπαρεί για χρήματα από την ΕΕ. Μπορεί (ακόμη τουλάχιστον) και δανείζεται άνετα από τις αγορές. Στη θέση του επιτρόπου Οικονομικών Υποθέσεων έχει έναν δικό της άνθρωπο, τον Πιερ Μοσκοβισί, ενώ έχει στο πλευρό της και τη Γερμανία. Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη. Η Ελλάδα δεν μπόρεσε να περάσει το πολιτικό στοιχείο γιατί, μεταξύ άλλων και αντίθετα απ’ τη Γαλλία, προσεγγίζει με ιδιαίτερα άγαρμπο (επιεικώς) τρόπο την ΕΕ. Ανεξάρτητα από την ουσία των όσων επιδιώκει, εμφανίζεται να μη γνωρίζει ή να περιφρονεί  βασικούς κανόνες, διαδικασίες, κουλτούρα, τρόπο γραφής κειμένων, προϋποθέσεις επιτυχούς διαπραγμάτευσης (όπως τη σημασία της εμπιστοσύνης και των συμμαχιών κ.λπ.). Το αποτέλεσμα είναι να διαπράττει ατοπήματα και γκάφες που εξοργίζουν θεσμούς και εταίρους. Στελέχη της εμφανίζονται «να γνωρίζουν την τιμή όλων των πραγμάτων αλλά την αξία κανενός». Με μια άλλη, πιο ευφυή προσέγγιση, θα μπορούσε να είχε περάσει εντονότερα το πολιτικό στοιχείο.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών