Ο νυχτερινός πόλεμος για τους μετανάστες

Το έγγραφο που προκάλεσε τη θύελλα υπογράφεται από ανώτατο αξιωματικό της ΕΛ.ΑΣ., τον υποστράτηγο Γεώργιο Νίτσα, και φέρει τον τίτλο «Νέα πολιτική σχετικά με τις διαδικασίες κράτησης αλλοδαπών». Με βάση το έγγραφο, που πέρα από τον τίτλο του περιγράφει την παγίως ακολουθούμενη διαδικασία σε σχέση με τους παράτυπους μετανάστες, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συνοριοφυλάκων αντέδρασε έντονα μιλώντας για διαταγή που προβλέπει «την απελευθέρωση των παράνομων μεταναστών και την ελεύθερη διακίνησή τους προς το εσωτερικό της χώρας», αλλά και άμεσο κλείσιμο όλων των κέντρων κράτησης. Η ανακοίνωση των συνοριοφυλάκων αποτέλεσε τη βάση του ρεπορτάζ στον Σκάι μαζί με την ίδια τη διαταγή και από εκεί και πέρα ξέσπασε η θύελλα, αφού πρώτος παρενέβη ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς.

Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Γιάννης Πανούσης δήλωνε άγνοια για την ύπαρξη του επίμαχου εγγράφου του κ. Νίτσα και όπως είπε χθες το πρωί σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου, το εντόπισε τελικά στη 1.30 τα ξημερώματα. Η διαταγή ανακλήθηκε με εντολή του νωρίς χθες το πρωί, ενώ όπως είπε την ίδια άγνοια με εκείνον είχε και ο αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ. Δημήτρης Τσακνάκης. Το έγγραφο απεστάλη στις αστυνομικές υπηρεσίες χωρίς να ακολουθηθεί η συνήθης διαδικασία – να ενημερωθούν δηλαδή οι φυσικοί προϊστάμενοι του υποστρατήγου που την υπέγραψε. Για τον λόγο αυτόν ζητήθηκε η παραίτηση του κ. Νίτσα, ενώ παράλληλα κινήθηκε η διαδικασία της ΕΔΕ για να διαπιστωθούν οι ακριβείς συνθήκες υπό τις οποίες βγήκε η συγκεκριμένη διαταγή.

Τα στοιχεία. Πάντως, σύμφωνα με χθεσινό ενημερωτικό σημείωμα της Διεύθυνσης Δίωξης Παράνομης Μετανάστευσης προς τον κ. Πανούση προκύπτουν τα εξής:

n Στις 18 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ των εκπροσώπων των υπουργείων Προστασίας του Πολίτη και Μεταναστευτικής Πολιτικής με στόχο να εξειδικευτούν οι εξαγγελίες των δύο υπουργών Πανούση και Χριστοδουλοπούλου με αφορμή το κέντρο της Αμυγδαλέζας, αλλά και τα υπόλοιπα κέντρα κράτησης σε όλη τη χώρα.

n Επειτα από αυτή τη σύσκεψη απεστάλη σε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες διαταγή με την οποία οριζόταν η συγκρότηση επιτροπών για την εξέταση των συνθηκών και των όρων κράτησης καθενός κρατουμένου στην Αμυγδαλέζα, καταρχήν, αλλά ορίζονταν παράλληλα και τα κριτήρια για την απελευθέρωση κρατουμένων. Η διαδικασία αυτή, άλλωστε, έχει ήδη ξεκινήσει και κρατούμενοι αφήνονται σταδιακά ελεύθεροι. Αυτό έγινε και χθες με ομάδα περίπου 30 πρώην κρατουμένων να αφήνονται ελεύθεροι από το κέντρο κράτησης και να εγκαθίστανται στο κέντρο της Αθήνας. Για τη συγκεκριμένη διαταγή ενημερώθηκε – όπως ήταν φυσικό και αναγκαίο – η φυσική ηγεσία (αρχηγός της Αστυνομίας) αλλά και ο υπουργός.

n Προχθές όμως, όπως προκύπτει από το ίδιο έγγραφο της Δίωξης Παράνομης Μετανάστευσης, μία από τις συνεργάτιδες της υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής Τασίας Χριστοδουλοπούλου, η Ελένη Σπαθανά, επικοινώνησε με τον Κλάδο Αλλοδαπών «με σκοπό την υλοποίηση/εναρμόνιση με τη νέα πολιτική του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής». Αποτέλεσμα αυτής της επικοινωνίας-παρέμβασης ήταν η επίμαχη διαταγή που προκάλεσε τη θύελλα. Ωστόσο, έχει ιδιαίτερη σημασία η επισήμανση που γίνεται στο ίδιο υπηρεσιακό έγγραφο, όπου αναφέρεται: «Σημειώνεται ότι στην πράξη για τους νεοεισερχόμενους επρόκειτο για την ίδια πολιτική που ακολουθείται τα τελευταία δύο έτη, καθότι λόγω έλλειψης χώρων κράτησης και των μεταναστευτικών ροών (πρόσφυγες Σύροι ως επί το πλείστον) πάλι αφήνονται ελεύθεροι με προθεσμία προς αναχώρηση. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το έτος 2014 συνελήφθησαν 77.163 από τους οποίους μόνο οι 4.000, περίπου, κρατήθηκαν. Στην ως άνω διαταγή (σ.σ. πρόκειται για τη διαταγή του κ. Νίτσα) ουδόλως αναφέρεται ότι θα ανοίξουν τα σύνορα ή θα κλείσουν τα κέντρα κράτησης». Μάλιστα, η Διεύθυνση Δίωξης Παράνομης Μετανάστευσης σπεύδει να επισημάνει στο υπηρεσιακό σημείωμα ότι «στην πρόσφατη προειδοποιητική επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η χώρα μας εγκαλείται γιατί ποινικοποιεί την παράνομη είσοδο, εφαρμόζει το μέτρο της κράτησης συστηματικά και η κράτηση αλλοδαπών υπό μη καλές συνθήκες είναι η πρώτη μας επιλογή, με άμεσο κίνδυνο καταδίκης». Μάλιστα, σε άλλο έγγραφο της ίδιας Διεύθυνσης καταγράφονται οι συνθήκες λειτουργίας των κέντρων κράτησης και γίνεται παραδοχή ότι δεν λειτούργησαν ποτέ με βάση το αρχικό σχέδιο.

Το βασικό ερώτημα που προκύπτει έως τώρα για την Αστυνομία είναι γιατί ο κ. Νίτσας δεν ενημέρωσε τουλάχιστον τους φυσικούς προϊσταμένους του για τη διαταγή, έστω διευκρινιστική, που εξέδωσε και κοινοποίησε στις αστυνομικές υπηρεσίες. «Η εντολή βγήκε παράτυπα και δεν υπάρχει νέα πολιτική για τους μετανάστες» είπε κατηγορηματικά ο Γιάννης Πανούσης. Η αιτιολογία, πάντως, ότι υπήρξε παρέμβαση από τη συνεργάτιδα της κυρίας Χριστοδουλοπούλου δεν φαίνεται επαρκής με δεδομένο ότι η Αστυνομία έχει συγκεκριμένο τυπικό στη λειτουργία και τη διαδικασία για την έκδοση εντολών, έστω κι αν πρόκειται για μια εντολή προς υφισταμένους.