[Θεωρείο] Το χαμένο ραντεβού

Οι Ιάπωνες δεν έχουν εφεύρει μόνο το χαρακίρι, τα μάνγκα, το βίντεο και το Playstation – είναι και οι εμπνευστές της ποσοτικής χαλάρωσης. Και σαν όλες τις μεγαλοφυείς συλλήψεις, έτσι και αυτή ήταν απλή: η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας θα αγόραζε ομόλογα για να πέσει ρευστό στην αγορά ώστε να κινηθεί η ιδιωτική κατανάλωση και να αυξηθεί ο πληθωρισμός. Το κόλπο τέθηκε σε εφαρμογή τον Μάιο του 2001 και δούλεψε με την πιστότητα μιας ιαπωνικής ηλεκτρονικής συσκευής, δηλαδή τέλεια. Στην κρίση του 2008 κατέφυγε στη δοκιμασμένη ιαπωνική πατέντα και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Η μόνη διαφορά ήταν ότι η ποσοτική χαλάρωση συντομογραφήθηκε ως QE από τους Αμερικανούς.

Εχει σημασία ότι στην Ευρώπη η QE δεν χαρακτηρίζεται νομισματικό εργαλείο αλλά ούτε και κόλπο ή σύλληψη. Χαρακτηρίζεται «μπαζούκας». Και ο λόγος δεν είναι μόνο τα 60 δισ. ευρώ που θα διαθέτει κάθε μήνα από τις 9 Μαρτίου και έως τον Σεπτέμβριο του 2016 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για να αγοράζει κρατικά ομόλογα πλην των ελληνικών – τουλάχιστον έως τον Ιούλιο. Βρίσκεται και στη διαπίστωση του αμερικανού νομπελίστα Ρόμπερτ Ινγκλ ότι η ποσοτική χαλάρωση είναι η πιο χειροπιαστή και φιλόδοξη επιχείρηση που έχει γίνει μέχρι σήμερα στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Και λοιπόν; Θα αλλάξει κάτι στην καθημερινότητα των Ευρωπαίων που δοκιμάζονται από την κρίση; Η αλήθεια είναι ότι η QE είναι κάπως βραδυφλεγής. Στην Αμερική, για παράδειγμα, χρειάστηκαν πέντε χρόνια και 4,5 τρισ. δολάρια για να φανούν τα αποτελέσματα. Τα αποτελέσματα, όμως, είναι μια στέρεα οικονομική ανάκαμψη και – κυρίως – 12 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Αυτό και μόνο θα αρκούσε για να ανακηρυχθεί ο Μάριο Ντράγκι άγιος της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης και η 9η Μαρτίου να γιορτάζεται σαν ημέρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Και εμείς που χάσαμε το ραντεβού με τον Ντράγκι; Μάλλον θα πρέπει να μνημονεύουμε την 9η Μαρτίου ως την ημέρα μιας μεγάλης χαμένης ευκαιρίας.