[Θεωρείο] Τα κορίτσια της Πράγας

Τη δεκαετία του 1960 υπήρχαν δύο τρόποι για να γίνει δεκτός ένας λατινοαμερικανός φοιτητής στο πανεπιστήμιο Φιλίας των Λαών Πατρίς Λουμούμπα στη Σοβιετική Ενωση. Ο ένας ήταν να κερδίσει υποτροφία ως μέλος της κομμουνιστικής νεολαίας στη χώρα της καταγωγής του. Ο άλλος ήταν να πάρει την υποτροφία χάρη στις γνωριμίες των γονιών του, που με τη σειρά τους προτιμούσαν να στέλνουν τα παιδιά τους στη Μόσχα, παρά να τα βλέπουν να το ρίχνουν στον ανταρτοπόλεμο στις ζούγκλες της Λατινικής Αμερικής.

Οι νεαροί Λατινοαμερικανοί έφταναν στη Μόσχα γεμάτοι αισθήματα ευγνωμοσύνης για τη σοβιετική πατρίδα και με το κομμουνιστικό τους ηθικό στα ύψη. Σύντομα όμως ανακάλυπταν ότι οι συνομήλικές τους Ρωσίδες έλκονταν πολύ περισσότερο από τη σάλσα και το μερένγκε και πολύ λιγότερο από την επαναστατική ποίηση. Αρκεί να χτυπούσε κάποιος δύο κουτάλια σε ρυθμό λάτιν για να καταληφθούν οι συντρόφισσες από τροπική φρενίτιδα. Στο μυαλό των λατινοαμερικανών φοιτητών, ωστόσο, ο πραγματικός σοσιαλιστικός παράδεισος, η αληθινή Εδέμ της Επανάστασης, βρισκόταν στην Πράγα. Ο λόγος ήταν απλός: το Σύνταγμα της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Τσεχοσλοβακίας έλεγε ξεκάθαρα ότι δεν υπήρχε αμαρτία. Και κάποιος τους είχε πει ότι τα κορίτσια στην Πράγα σέβονταν το Σύνταγμα της χώρας τους κυριολεκτικά κατά γράμμα.

Την ιστορία αυτή διηγείται ο Λουίς Σεπούλβεδα σε μια συλλογή διηγημάτων που πρόκειται να κυκλοφορήσει αυτές τις ημέρες στην Ιταλία από τις Εκδόσεις Guanda, υπό τον τίτλο «Η περιπετειώδης ιστορία του βωβού Ουζμπέκου». Και δεν έχει μόνο πλάκα, είναι και χρήσιμη. Γιατί, πρώτον, μας δείχνει ότι οι χαρές της ζωής μπορούν να ανθίσουν ακόμη και σε περιβάλλον ολοκληρωτισμού. Και, δεύτερον, επειδή υπενθυμίζει ότι ο Παράδεισος είναι κάτι πολύ σχετικό. Εχει αξία να το θυμάται κανείς σε μια κοινωνία όπου ο δογματισμός περισσεύει και οι λογαριασμοί της με το εμφυλιοπολεμικό παρελθόν της ανοίγουν και κλείνουν με πολύ μεγάλη ευκολία επειδή η πολιτική τάξη κάνει τη χειρότερη δυνατή χρήση της Ιστορίας. Αν μη τι άλλο, ο χιλιανός συγγραφέας αποδεικνύει ότι η Ιστορία μπορεί να γραφτεί μια χαρά και αλλιώς.