Μια γέφυρα στην ομίχλη

Υπάρχουν δεκαετίες που δεν συμβαίνει τίποτε. Και υπάρχουν εβδομάδες κατά τις οποίες συμβαίνουν δεκαετίες. Η φράση αποδίδεται στον Λένιν. Θα μπορούσε να περιγράφει την πυκνότητα του πολιτικού χρόνου που διήνυσε η νέα κυβέρνηση και οι εταίροι από το πρώτο Eurogroup της προπερασμένης Τετάρτης μέχρι τον χθεσινοβραδινό συμβιβασμό. Εναν συμβιβασμό που απομακρύνει τα σενάρια μιας καταστροφικής ρήξης. Και αποδεικνύει ότι αμφότερες οι πλευρές έχουν τη διάθεση να συμβιώσουν.

Ηταν το δεκαήμερο που σηματοδότησε το τέλος των εκατέρωθεν ψευδαισθήσεων. Οι Ευρωπαίοι συνειδητοποίησαν ότι μπορούν να βρουν κοινή γλώσσα με τη νέα ελληνική κυβέρνηση. Και η Αθήνα συμβιβάστηκε με την πραγματικότητα ότι δεν θα μπορούσαν οι κανόνες με τους οποίους χρηματοδοτείται η Ελλάδα να ξαναγραφτούν εκ του μηδενός. Φάνηκε ότι δεν υπάρχουν ακόμη οι συσχετισμοί που θα επέτρεπαν έναν τέτοιο ριζικό αναπροσανατολισμό της ευρωζώνης.  

Ούτως ή άλλως, η – όπως κι αν την ονομάσουμε – επέκταση της δανειακής ομπρέλας δεν είναι το τέλος του δρόμου, αλλά η αρχή. Η αρχή αλυσιδωτών διαπραγματεύσεων που αρχίζουν πάλι από τη Δευτέρα, όταν θα συζητηθεί για πρώτη φορά η λίστα των μεταρρυθμίσεων και των μέτρων. Η συμφωνία επί των λεπτομερειών αυτής της λίστας είναι και το επόμενο ορόσημο, από την επίτευξη του οποίου εξαρτάται πλέον η χρηματοδότηση.

ΚΑΥΤΟ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. Μπορεί ο – κατά Βαρουφάκη – «Αρμαγεδδών» να αποφεύχθηκε, αλλά το τετράμηνο που ακολουθεί δεν θα είναι ένα εύκολο. Η πρώτη δυσκολία είναι ότι η εφαρμογή του προγράμματος της Θεσσαλονίκης θα μπορέσει να προχωρήσει μόνο στα κεφάλαια και στον βαθμό που θα έχει τη συγκατάθεση των δανειστών. Εδώ φαίνεται ότι θα δοθούν μάχες για το τι ορίζεται ως «μονομερής» νομοθέτηση εκ μέρους της Αθήνας και τι όχι.

Από την έκβαση αυτών των μαχών θα κριθεί και η συνοχή της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Η αναγκαστική αναβολή προγραμματικών δεσμεύσεων του ΣΥΡΙΖΑ απειλεί να αφυπνίσει την εσωκομματική αντιπολίτευση. Ηδη στη σχετικά ανώδυνη προεδρική εκλογή υπήρξαν κυβερνητικοί βουλευτές που δεν μπόρεσαν να κρύψουν τη δυσαρέσκειά τους για την επιλογή Παυλόπουλου. Αλλά και οι υπουργοί που ανήκουν στην Αριστερή Πλατφόρμα δεν κουράζονται να επαναλαμβάνουν ότι το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ είναι «αδιαπραγμάτευτο».

Το πρόβλημα είναι ότι το έδαφος στην οικονομία έχει ήδη γίνει πολύ πιο δύσβατο απ’ ό,τι ήταν πριν από τις εκλογές. Κάθε ημέρα αβεβαιότητας έχει κοστίσει, όχι μόνο λόγω της επιβράδυνσης στα δημόσια έσοδα – που φάνηκε καθαρά από την υστέρησή τους κατά ένα δισ. τον Ιανουάριο. Κόστισε κυρίως επειδή η Ελλάδα ήταν σε ένα καθεστώς ιδιότυπης καραντίνας: μέσα στην ευρωζώνη, αλλά με πολύ πιο επαχθή δανεισμό για το τραπεζικό σύστημα, χωρίς ρευστότητα και χωρίς δυνατότητα να εκμεταλλευτεί τα μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης που έχει ανακοινώσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Αυτός ο βρόχος ελπίζεται ότι άρχισε να λύνεται από χθες, μετά το ντιλ στις Βρυξέλλες.

Αν η τετράμηνη «γέφυρα» αντέξει στους κλυδωνισμούς, όλες οι πλευρές έχουν αποδεχθεί τι βρίσκεται στην άλλη όχθη. Η Ελλάδα θα εξακολουθεί να χρειάζεται τη βοήθεια των εταίρων, αφού είναι απίθανο να έχει μέχρι τότε αποκτήσει αυτόνομη πρόσβαση στις αγορές. Αυτό σημαίνει ότι η υπογραφή ενός νέου αναγκαστικού δανείου θα είναι μονόδρομος για την Αθήνα.

«ΕΥΕΛΙΞΙΑ». Το ερώτημα είναι τι πίεση θα ασκήσουν στο εξής οι εταίροι. Πόσο γενναιόδωροι θα είναι στην «ευελιξία» που υποσχέθηκαν ως προς τους στόχους. Και βεβαίως πώς θα ανταποκριθεί σε αυτή την πίεση η κυβέρνηση Τσίπρα – Καμμένου. Θα δοκιμάσει τις αντοχές της στις ράγες των «θεσμών» – της ΕΕ, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ; Θα αναζητήσει, αν χρειαστεί, ερείσματα εκτός της κυβερνητικής πλειοψηφίας – στα κόμματα του ευρωπαϊκού τόξου (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και Το Ποτάμι) που έχουν δηλώσει τη διαθεσιμότητά τους να μοιραστούν το κόστος της παραμονής στην ευρωζώνη;

Το βέβαιο είναι ότι οι επόμενες εβδομάδες έχουν τις προδιαγραφές για να χωρέσουν δεκαετίες.