[Θεωρείο] Μια παράξενη γέννα

Οι προεδρικές εκλογές στην Ιταλία είναι ό,τι πιο κοντά υπάρχει σε αυτό που ορίζεται ως πολιτικό σπετάκολο. Ο ένας λόγος είναι ότι η μυστικότητα της ψηφοφορίας αφήνει το περιθώριο στους βουλευτές να γράψουν στο ψηφοδέλτιο όποιο όνομα θέλουν – ακόμη και της Μόνικα Μπελούτσι. Ενας δεύτερος λόγος – και πιο βασικός – είναι ότι οι εκλογές έχουν τον χαρακτήρα μιας δύσκολης γέννας. Για την εκλογή του Σάντρο Περτίνι το 1982 χρειάστηκαν 16 ψηφοφορίες, ενώ άλλες τόσες φορές ψήφισαν οι ιταλοί βουλευτές το 1992 για να εκλέξουν τον Οσκαρ Λουίτζι Σκάλφαρο. Αλλά ούτε ο Περτίνι ούτε ο Σκάλφαρο έφτασαν το ρεκόρ του Τζοβάνι Λεόνε που έγινε πρόεδρος μόνο αφού η ιταλική Βουλή ψήφισε 23 ολόκληρες φορές.

Το ελληνικό Σύνταγμα στάθηκε πιο προνοητικό από το ιταλικό με το μάξιμουμ των τριών ψηφοφοριών και την ενισχυμένη πλειοψηφία που προβλέπει. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι πρόεδροι εκλέγονται με την πατίνα της εθνικής ομοψυχίας, όπως αποδείχθηκε από τις περιπτώσεις του Κωστή Στεφανόπουλου και του Κάρολου Παπούλια. Η μέγιστη δυνατή συναίνεση για την εκλογή ενός προσώπου που συμβολίζει την ενότητα του έθνους, ήταν θεωρητικά ο σκοπός του συνταγματικού νομοθέτη. Πρακτικά, είναι ένας τρόπος για να προκαλέσει ένα κόμμα εθνικές εκλογές – όπως συνέβη το 2009 και φέτος. Μόνο που οι εθνικές εκλογές είναι άλλου τύπου θέαμα.

Από αυτήν την άποψη, θα πρέπει να επιστρέψει κανείς στο μακρινό 1985 των χρωματιστών ψηφοδελτίων για να βρει μια προεδρική εκλογή που να υπακούει στη λογική του θεάματος. Και η χθεσινή προεδρική εκλογή; Οπως φαίνεται από τη συμπόρευση του ΣΥΡΙΖΑ, της ΝΔ και των ΑΝΕΛ, πατίνα εθνικής ομοψυχίας έχει αναμφίβολα. Αλλά το θέαμα κάπως σε ξένιζε: σε μια Βουλή όπου πλειοψηφούν τα κόμματα της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς, ο κεντροαριστερός υποψήφιος έμεινε στα αζήτητα. Ο Προκόπης Παυλόπουλος έγινε πρόεδρος με μια διαδικασία που έχει τα χαρακτηριστικά όχι μιας δύσκολης, αλλά μιας παράξενης γέννας. Κι έπειτα, δεν βρέθηκε ούτε ένας να φωνάξει το όνομα της Μόνικα Μπελούτσι.