[Γεωπολιτικά] Μεταξύ σφύρας και άκμονος

Δεν ήτο καθόλου συμπτωματική ασφαλώς η συμπερίληψη του ελληνικού προβλήματος στις καθ’ όλα κρίσιμες αμερικανογερμανικές συνομιλίες για το Ουκρανικό. Οι οποίες δεν αφορούν πλέον μόνον όσα δραματικά εξελίσσονται σε αυτήν τη συγκεκριμένη περιοχή, αλλά και αυτά που με βεβαιότητα θα ανακύψουν στην ευρύτερη γεωγραφία. Πέραν δηλαδή της φλεγόμενης ζώνης. Οπου και εγκυμονούνται απρόβλεπτες ακόμη διαμορφώσεις. Με προβλεπτές όμως συγκρουσιακές δυναμικές που συναπορρέουν από το επανανατασσόμενο ψυχροπολεμικό μέτωπο και τον ανταγωνισμό που επανακάμπτει.

Είναι φανερό (και αυτό πρέπει να αποβεί βασικός δείκτης των προβληματισμών μας) πως η Ουάσιγκτον δεν θέλει απώλειες (ή και απλές αβαρίες) σε ό,τι αφορά τις ζώνες παραδοσιακής ατλαντικής επιρροής.

Θεωρώντας ότι κάθε αδυναμία που ανακύπτει και κάθε αγκύλωση που καθηλώνει σε αδιέξοδα φύσει εταίρους δημιουργεί δυνάμει ανεπιθύμητες τάσεις και φυγόκεντρες ροπές. Οταν μάλιστα η λαϊκή οργή καταλήγει σε αριστερότερες επιλογές. Ενώ η Μόσχα την ίδια στιγμή ανοίγει τις αγκάλες της. Χωρίς σήμερα να μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά τα γνωστά στερεότυπα του παρελθόντος περί Σοβιετίας και παραπετάσματος.

Αυτά είναι σκελετοί που σήπονται σε σκουριασμένες ντουλάπες. Οπόταν και οι (ένθεν και ένθεν) προπαγανδιστικές τακτικές προσπαθούν να εφεύρουν άλλα εργαλεία και να διατυπώσουν άλλα αφηγήματα.

Είναι αυτονόητο πως και η Ελλάδα (και η Κύπρος μαζί ως αυτάδελφος κρατικός πυλώνας) συνυπολογίζονται σε αυτές τις αμερικανικές εκτιμήσεις. Είναι δεδομένο. Και τις ανησυχίες της Ουάσιγκτον προσεπικυρώνει νομίζουμε το απλό γεγονός ότι σε διάστημα μιας εβδομάδος είχαμε τρεις παρεμβάσεις Ομπάμα για την Ελλάδα. Από τις οποίες τουλάχιστον η μία δήλωση επείχε θέση ενός οιονεί συνοπτικού διαγγέλματος! Του οποίου το μήνυμα είχε και συγκεκριμένο αποδέκτη (το Βερολίνο) και σαφή προτροπή: Βρείτε τα! Ο εστί μεθερμηνευόμενον: Συμβιβασθείτε! Και άλλωστε είναι γνωστή ως πάγια τακτική (και πρακτική) Ομπάμα η θεωρία «win-win». Που ανακλά ευρύτερο δόγμα σε ό,τι αφορά τη διαχείριση ενδοσυμμαχικών κρίσεων.

Και αυτό μεν είναι δεδομένο που μάλλον θα επαληθευθεί – εκτός απροόπτου – από τις επί θύραις εξελίξεις και τις απόπειρες προσδιορισμού αποδεκτού συμβιβασμού μεταξύ Αθήνας και Βρυξελλών. Ή καλύτερα μεταξύ Αθήνας – Βερολίνου. Ο οποίος και θα προσδιορίσει νέο πλέον οδικό χάρτη σχετικά με τα επόμενα μεταμνημονιακά (υποτίθεται) βήματα. Και τις πρακτικές αφενός υπερβάσεως της κρίσης χρέους και αφετέρου οριοθετήσεως των υποχρεώσεων της Αθήνας.

Πέραν αυτού, όμως, παραμένει και θα σηματοδοτεί τα επέκεινα η ανελισσόμενη γεωπολιτική αναταραχή και οι άδηλες ανατροπές στον ευρύτερό μας περίγυρο. Αρα και οι ανάλογες διαμορφώσεις της αμερικανικής πολιτικής σε σχέση με την περιοχή. Μ’ εμάς. Οπόταν και σε προέκταση: θα ενεδρεύουν – και θα ανατάσσονται – οι κίνδυνοι αστάθειας, η οποία θα αναπαράγεται από την εγγενή ρευστότητα. Καθώς η κατάσταση διέπεται – όπως σε προηγούμενη ανάλυση τονίζαμε – από δυναμικές κινουμένης άμμου. Φαινόμενο από το οποίο θα αναπαραχθούν τριβές και κρίσεις με τους γείτονες. Οι οποίοι όχι μόνο θα επιχειρήσουν ενδεχομένως να εκμεταλλευθούν αυτές τις γενικότερες ανατροπές και τις αναδιατάξεις επιρροών και ρόλων, αλλά και τις προτιμησιακές επιλογές των ισχυρών. Οι οποίες επιλογές σχετίζονται με προφανή μεν γεωστρατηγικά (και οικονομικά) συμφέροντα. Αλλά και με ζητήματα τακτικής. Για την άσκηση εκβιασμών και πιέσεων προς μικρές και εξαρτώμενες χώρες, προκειμένου να τις προσδέσουν (και να τις προσθέσουν) στην ψυχροπολεμική τους εξάρτυση. Ως μέρος ενός στρατηγικού παιχνιδιού που «χοντραίνει» συνεχώς. Και που μοιραία θα οδηγήσει σε ρήξεις. Που δεν αποκλείεται να αποβούν έως και ολέθριες, εάν αίφνης εκφύγουν του ελέγχου. Και που με τη σειρά τους θα απολήξουν εκ των πραγμάτων σε ξαναμοίρασμα της τράπουλας.

Ως προς εμάς ειδικότερα, τώρα προέχουν οι σχέσεις με τους εταίρους.

Και ειδικότερα είτε οι ευκταίες ρυθμίσεις για το χρέος, είτε οι απευκταίες ρήξεις. Με καθόλου επιθυμητά παράγωγα που θα ανακύψουν. Αλλά την ίδια ώρα δεν πρέπει να μας διαφεύγει και η ακόμη μεγαλύτερη εικόνα των γεγονότων που καλπάζουν. Με την Ιστορία να περνά δίπλα μας.

Και το χειρότερο είναι να μας προσπεράσει. Αφήνοντάς μας στο περιθώριο με τα κατάλοιπα μοιραίων τραυμάτων.

Ο Άνθος Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής