[Γεωπολιτικά] Οι στρατηγικές και τα διλήμματα

Η ρωσική επιθυμία για διασφάλιση αεροναυτικών διευκολύνσεων στην Κύπρο (με συνομολόγηση σχετικής συμφωνίας στρατιωτικής συνεργασίας με τη Λευκωσία) εντάσσεται ασφαλώς στo πλαίσιo ευρύτερων περιφερειακών σχεδιασμών της Μόσχας. Οι οποίοι και σκοπούν: Αφενός σε ουσιαστική αναβάθμιση των στρατηγικών της δυνατοτήτων στην αυτονοήτως ζωτική περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Και αφετέρου σε εμβάθυνση της εμπλοκής στο ενεργειακό παιχνίδι που ήδη ανελίσσεται. Πέραν του ζωτικού ρόλου που διεκδικεί στην τελική γεωστρατηγική διαμόρφωση του φλεγόμενου μεσανατολικού τοπίου, το οποίο διέπεται από δυναμικές (και εμφανίζει συμπτώματα) κινουμένης άμμου.

Να υπομνησθεί συναφώς ότι η Κύπρος βρίσκεται (ιδιαίτερα σε σχέση με τις ρωσικές βλέψεις και συμφέροντα) έναντι ακριβώς του συριακού ηφαιστείου. Οπου το μέλλον (και άρα η βιωσιμότητα) της μόνης μεσογειακής στρατηγικής σημασίας βάσεως της Μόσχας (στον κόλπο της Λατάκειας) αποβαίνει αβέβαιο. Καθώς και οι αντίπαλοι του συριακού καθεστώτος, και ιδιαίτερα το «χαλιφάτο» του Ισλαμικού Κράτους, δημιουργούν συνθήκες απολύτου αβεβαιότητος ως προς τις προοπτικές.

Υπό το φως αυτών των δεδομένων, η Λευκωσία βρίσκεται ήδη μπροστά σε μείζονα διλήμματα. Οχι όσον αφορά τη βούλησή της να ανταποκριθεί θετικά στο διατυπούμενο ρωσικό αίτημα καθ’ εαυτό, αλλά σχετικά με τις εν προκειμένω ευρω-αμερικανικές διαθέσεις. Και φυσικά τις ενδεχόμενες αντιδράσεις – εάν υπάρξουν. Κάτι που συνάπτεται προς παράγοντες εκτός εμβελείας της.

Οπως για παράδειγμα η επιδείνωση στο Ουκρανικό. Η οποία με βεβαιότητα ήδη επέρχεται, ως συνέπεια και της εντάσεως των συγκρούσεων και της (κατ’ ισχυρισμόν) αμεσότερης ρωσικής εμπλοκής. Και όπως εκ παραλλήλου ως αποτέλεσμα των άδηλων περιπλοκών από τη δίνη των εξελίξεων στο λεγόμενο ισλαμικό τόξο. Οπόταν και πέραν της εκ παραδόσεως φιλίας και των σχέσεων που τη διέπουν, πρέπει να επιμετρηθούν και άλλες στυγνές παράμετροι. Οπως συμβαίνει πάντοτε με την πολιτική.

Πρέπει επίσης εκ παραλλήλου να υπογραμμισθεί και η βρετανική στάση έναντι ενός τέτοιου ενδεχομένου. Κυρίως αυτή. Δεδομένου ότι ο κυπριακός χώρος, με βάση τις σαφώς αποικιακές πρόνοιες της Συνθήκης Εγκαθιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπόκειται δυνάμει σε βρετανική διαχείριση. Οχι μόνο λόγω της παρουσίας τών (κακή τη μοίρα) «κυρίαρχων βάσεων», αλλά και άλλων συναφών παραμέτρων που θεσμοποιούν αυθαιρέτως βρετανικά δικαιώματα χρησικτησίας! Από τα οποία και απορρέει και στα οποία εδράζεται ο αγγλικός ρόλος. Και κυρίως ο δόλος.

Πρέπει να σημειωθεί ακόμη ότι και οποιεσδήποτε διευκολύνσεις προς τρίτους:

1 Ως προς το ναυτικό μεν, θα παρέχονται στο λιμάνι της Λεμεσού. Του οποίου τα σύνορα προς Δυσμάς σηματοδοτούν τα όρια της Βρετανικής Βάσεως Ακρωτηρίου.

2 Ως προς τις αεροπορικές διευκολύνσεις δε, αυτές αφορούν τη Βάση Ανδρέας Παπανδρέου στην Πάφο που χωροθετείται εγγύς της Επισταθμίας Επισκοπής, όπου εδρεύει το Βρετανικό Μεσανατολικό Αρχηγείο.

Είναι ως εκ τούτου αυτονόητο το γεγονός ότι σε περίπτωση που θα ικανοποιηθούν οι ρωσικές επιθυμίες, αυτομάτως μπορεί να προκύψει κρίσιμο αντίβαρο, τόσο στις βρετανικές νεοαποικιακές εν πολλοίς αντιλήψεις σε αυτή τη γεωγραφία όσο και στην τουρκική κατοχική παρουσία και τις επέκεινα βλέψεις. Οι οποίες και έχουν ως δυναμικό εφαλτήριο το κατοχικό προγεφύρωμα.

Αυτά λοιπόν θα αιωρούνται πάνω από το τραπέζι των συνομιλιών του Κυπρίου Προέδρου στο Κρεμλίνο στις 24 αυτού του μήνα. Και τα οποία θα συναρτώνται άμεσα με τις εν τω μεταξύ συγκρουσιακές εξελίξεις στις ταραγμένες περιοχές στις οποίες γεωπολιτικά η Κύπρος εφάπτεται. Με σαφείς μεν και συμφέρουσες επιλογές. Πλην με μικρό δέμας και βραχεία στρατηγική εμβέλεια. Η οποία ενισχύεται τόσο από την πλεονεκτική (πλην υπονομευμένη) γεωγραφία της όσο και από την εκ των πραγμάτων διασύνδεσή της με τον άλλον πυλώνα του Ελληνισμού. Την Αθήνα. Και οι κυπριακές εν προκειμένω επιλογές θα έχουν άμεση βαρύτητα και επίδραση στις ελλαδικές. Εξού και όπως επανειλημμένως έχει λεχθεί: προκύπτει πάντοτε η αναγκαιότητα για στρατηγική συνδιαχείριση από τα δύο κρατικά κέντρα. Προκειμένου, αφενός να αποτρέπονται ανεπιθύμητα. Και αφετέρου να ενδυναμώνονται τα ευκταία.

Ο Ανθος Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής