[Διαστάσεις] «Je suis Varoufakis»

Με αυτήν την κραυγή με υποδέχθηκε χθες το πρωί ο φίλος μου ο φούρναρης, ένας από τους οξυδερκέστερους κατά τη γνώμη μου παρατηρητές της ελληνικής και ξένης πολιτικής ζωής. «Τον τελευταίο καιρό όλοι οι πελάτες μου, δεξιοί και αριστεροί, είναι ξετρελαμένοι με τον Βαρουφάκη» μου είπε. «Επιτέλους, μου λένε, σηκώσαμε κεφάλι και διαπραγματευόμαστε σοβαρά. Εγώ έχω σοβαρές επιφυλάξεις για τον τρόπο που συμπεριφέρεται απέναντι στους Ευρωπαίους, αλλά δεν μ’ ακούνε».

Ο υπουργός Οικονομικών είναι πράγματι πολύ συμπαθής. Μια βρετανή δημοσιογράφος τον χαρακτήρισε χθες τον πιο ενδιαφέροντα άνθρωπο στον κόσμο. Ενας αυστραλός οικονομολόγος, που τον γνωρίζει προσωπικά, έγραψε ότι είναι ένας «αυθεντικά καλός άνθρωπος με υψηλή ευφυΐα, στο τιμόνι ενός θλιβερού πλοίου που λέγεται Ευρώπη». Οι απόψεις του για την απομείωση του χρέους συζητούνται εξίσου έντονα με τον ενδυματολογικό του κώδικα. Με λίγα λόγια, είναι ένας άνθρωπος με ριζοσπαστικές ιδέες, που έχει γράψει ένα κι ενδιαφέρον βιβλίο για τη θεωρία των παιγνίων. Το πρόβλημα είναι ότι έχει κληθεί να παίξει στον κόσμο της ρεαλπολιτίκ.

Σε αυτόν τον κόσμο, η Ελλάδα έχει δύο μεγάλα προβλήματα. Το ένα είναι η έλλειψη αξιοπιστίας: οι δανειστές της (και σ’ αυτούς δεν περιλαμβάνονται φυσικά μόνο οι Γερμανοί) θεωρούν ότι η προηγούμενη κυβέρνηση δεν πραγματοποίησε τις 13 από τις 14 μεταρρυθμίσεις επί των οποίων είχε δεσμευτεί και διαπιστώνουν ότι η νέα κυβέρνηση δεν προτίθεται να τηρήσει τις συμφωνίες που έχουν γίνει. Το δεύτερο είναι η έλλειψη ρευστού: η περίεργη επιμονή του υπουργού Οικονομικών ότι η Ελλάδα είναι χρεοκοπημένη δυσκολεύει ακόμη περισσότερο το έργο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ιδιαίτερα μάλιστα όσο η ελληνική πλευρά αρνείται να ζητήσει παράταση του υπάρχοντος προγράμματος.

Στον κόσμο της ρεαλπολιτίκ δεν έχει θέση η ηθική. Ούτε βαραίνουν ιδιαίτερα οι διαβεβαιώσεις των σημερινών ότι στον τομέα της φοροδιαφυγής ή της διαφθοράς θα κάνουν περισσότερα απ’ όσα έκαναν οι χθεσινοί. Στον κόσμο αυτό υπάρχουν κανόνες που δεν μπορείς να παραβιάζεις και συσχετισμοί δυνάμεων που δεν μπορείς να αγνοείς. Ο έλληνας υπουργός Οικονομικών δεν θα γίνει δεκτός σήμερα στο Βερολίνο με πλακάτ «Je suis Varoufakis».