[Αγιογραφίες] «Hotel California»

Δεν χρειάζεται να επικαλεστείς το γούστο του στα πουκάμισα. Την αντισυμβατικότητα του Γιάνη Βαρουφάκη μπορεί κανείς να τη διακρίνει ήδη από τον τρόπο που αυτοσυστήνεται γράφοντας – με ένα νι – το όνομά του.

Είναι μια ηθελημένη ανορθογραφία που δεν μαρτυρά μόνο την ανάγκη του Βαρουφάκη να μην περνάει ποτέ απαρατήρητος. Συμβολίζει και την εικονοκλαστική αποστολή που έχει ο υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Σε μια κυβέρνηση που φιλοδοξεί να κλονίσει τη γερμανική οικονομική ορθοδοξία στην Ευρώπη.

Με βαριές ακαδημαϊκές περγαμηνές, ο καθηγητής Βαρουφάκης οφείλει τη φήμη του στην κρίση. Από τότε που αναδύθηκε το ελληνικό πρόβλημα απέδειξε ότι μπορεί να απευθύνεται στα πιο διαφορετικά ακροατήρια – από την πλατεία της αγανάκτησης μέχρι τα πάνελ των διεθνών μέσων ενημέρωσης. Χάρη σε αυτή την ευκολία του είναι σήμερα το πλέον αναγνωρίσιμο στο εξωτερικό στέλεχος της νέας κυβέρνησης.

Η αλήθεια είναι ότι ο Βαρουφάκης είχε μπει στον πειρασμό της πολιτικής πολύ πριν αποσπάσει 135.000 σταυρούς στη Β’ Αθηνών. Είχε βρεθεί στο περιβάλλον του Γιώργου Παπανδρέου έως το 2006. Γι’ αυτό και ένιωθε την άνεση να τον νουθετεί δημοσίως, όταν ο δεύτερος κλήθηκε να αντιμετωπίσει το φάσμα της χρεοκοπίας. Τότε ο Βαρουφάκης συνηγορούσε υπέρ της άποψης ότι η Ελλάδα έπρεπε να πατήσει το κόκκινο κουμπί. Να εκβιάσει τους εταίρους με τη χρεοκοπία της αντί να υποστεί τον κολασμό ενός προγράμματος άγριας εσωτερικής υποτίμησης.

Η Ευρώπη ήταν πολύ εκτεθειμένη για να αντισταθεί στον εκβιασμό. Η ευρωζώνη δεν είχε μηχανισμούς σταθεροποίησης. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες, που μόλις είχαν ανακεφαλαιοποιηθεί με λεφτά των φορολογουμένων, ήταν ακόμη φορτωμένες με πολύ ελληνικό «χαρτί».

Σήμερα το τοπίο είναι εντελώς άλλο. Ομως στην οπτική του Βαρουφάκη δύο πράγματα φαίνεται να μην έχουν αλλάξει. Πρώτον, η θεώρηση της ελληνικής κρίσης αποκλειστικά ως μέρους της παγκόσμιας κρίσης του καπιταλισμού. Και, δεύτερον, η πίστη ότι η Ελλάδα δεν κινδυνεύει να βρεθεί εκτός ευρώ αν πει το μεγάλο «όχι». Αυτές οι δύο θεμελιώδεις πεποιθήσεις, ενσωματωμένες προ πολλού και στη ρητορική του ίδιου του Τσίπρα, συγκροτούν το σκεπτικό για την επιλογή του – επιλογή που σίγουρα δεν ξεσήκωσε κύματα ενθουσιασμού από τους παλαιούς κομματικούς του ΣΥΡΙΖΑ.

Σε αντίθεση με αυτούς, μπορεί κανείς να φανταστεί την άνεση με την οποία θα συνομιλεί οσονούπω με τους εταίρους ο νέος υπουργός Οικονομικών. Με αυτόν τον αέρα κοσμοπολίτη αιρετικού, ο Βαρουφάκης έχει πει και ξαναπεί ότι η ευρωζώνη τού θυμίζει το «Hotel California». «Μπορείς», όπως λέει ο ακροτελεύτιος στίχος του τραγουδιού, «να κάνεις τσεκ άουτ όποτε θέλεις, αλλά δεν μπορείς ποτέ να φύγεις».

Στο τραγούδι μιλάει ο ρεσεψιονίστας της βραδινής βάρδιας. Είναι μια φωνή που δεν ταιριάζει στον μεγάλο ρεσεψιονίστα της ευρωζώνης. Στον γερμανό ομόλογο του Βαρουφάκη που κρατάει τα κλειδιά.