[Γνώμη] Ευνοϊκότερο περιβάλλον

Επιτέλους η Ευρώπη έχει ακριβώς αυτό που ήθελε στην Ελλάδα: καθαρό πολιτικό τοπίο, κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα βρεθεί σε ένα σχετικά ευνοϊκότερο ευρωπαϊκό περιβάλλον για τις κεντρικές θέσεις της. Ευρωπαϊκοί θεσμοί (Επιτροπή, Κοινοβούλιο, ΕΚΤ κ.ά.) και μεγάλος αριθμός κρατών-μελών συνειδητοποιούν ότι η Ευρώπη θα πρέπει να αλλάξει. Οτι χρειάζεται μια «άλλη Ευρώπη» ικανή να αποκαταστήσει την επαφή με τους πολίτες και την κοινωνία, να ανακτήσει τη νομιμοποίησή της, να ενισχύσει την ταυτότητά της, να ξεπεράσει την υπαρξιακή πρόκληση που αντιμετωπίζει με την άνοδο των ακροδεξιών, λαϊκιστικών, ευρωσκεπτικιστικών πολιτικών δυνάμεων, να διαχειριστεί τις εξωτερικές απειλές και τους κινδύνους. Για να τα επιτύχει όλα αυτά η Ευρώπη (ΕΕ) θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να βγει από την οικονομική ύφεση με τα διευρυνόμενα επίπεδα ανεργίας, κοινωνικής περιθωριοποίησης, φτωχοποίησης, ανισοτήτων. Διαφορετικά οι πολίτες θα συνεχίσουν να την προσλαμβάνουν κυρίως ως «απειλή» παρά ως ευκαιρία και μέσο μεγιστοποίησης της κοινωνικής ευημερίας και του βιοτικού επιπέδου. Οι θεσμοί της ΕΕ και ιδιαίτερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κινούνται προς αυτή τη κατεύθυνση. Το λεγόμενο «σχέδιο Γιούνκερ» ύψους περίπου 315 δισ. ευρώ για τρία χρόνια που προτάθηκε από τον πρόεδρο της Επιτροπής αποβλέπει στην επανεκκίνηση της οικονομικής ανάπτυξης (growth), επενδύσεων, απασχόλησης, στη χαλάρωση δηλαδή της άτεγκτης λιτότητας που είχε επιβληθεί τα τελευταία χρόνια. Η ΕΚΤ με τις διάφορες πρωτοβουλίες της (ποσοτική χαλάρωση κ.λπ.) στοχεύει στον ίδιο στόχο – αποτροπή αποπληθωρισμού και οικονομική ανάκαμψη.

Μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ μπορεί, εάν το επιλέξει βεβαίως, να επωφεληθεί σημαντικά από αυτή τη νέα δυναμική που αναπτύσσεται. Να αξιοποιήσει ευρηματικά το «σχέδιο Γιούνκερ» καθώς και τα μέτρα της ΕΚΤ. Θα μπορούσε ακόμη να επιδιώξει ένα εντελώς ξεχωριστό πρόγραμμα για την Ελλάδα (εκτός από το ΕΣΠΑ). Θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στη συζήτηση για την αναδιάρθρωση/ενίσχυση της ευρωζώνης. Ολα αυτά όμως προϋποθέτουν ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και η Ευρώπη είναι διατεθειμένες να φθάσουν σε έναν έντιμο συμβιβασμό πάνω στα ανοιχτά ζητήματα του ελληνικού προβλήματος (ολοκλήρωση αξιολόγησης, έξοδος από το Μνημόνιο/πιστωτική γραμμή, ελάφρυνση χρέους). Διαφορετικά παραμονεύει το αδιέξοδο.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών