[Στιγμές] Πώς θα ήταν ο κόσμος το 2015;

Εννέα μήνες πριν από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους, αξιωματούχοι των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών έδωσαν στη δημοσιότητα έκθεση 85 σελίδων με τις προβλέψεις για το πώς θα είναι ο κόσμος μας το 2015. Εκείνη η έκθεση του Δεκεμβρίου του 2000 προσφέρει μια ματιά σε έναν κόσμο οικείο σε κάποιες περιπτώσεις και παντελώς ξένο σε κάποιες άλλες – κυρίως όμως δείχνει ότι οι ικανότητες πρόβλεψης ακόμα και των πλέον ειδικών έχουν περιορισμούς. Από την απρόβλεπτη πραγματική ζωή.

Πώς φαινόταν λοιπόν το μέλλον 15 χρόνια πριν; Διαφαίνονταν η οικονομική αστάθεια, η διεύρυνση των οικονομικών ανισοτήτων, μια Κίνα που ενισχύει τη δύναμή της, κάποιες κυβερνοεπιθέσεις, η αύξηση της παράνομης μετανάστευσης, μια αυταρχική Ρωσία που «παραμένει εσωτερικά αδύναμη και θεσμικά συνδεδεμένη με το διεθνές σύστημα κυρίως μέσω της μόνιμης θέσης της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ», μια Μέση Ανατολή που ταλανίζεται από «δημογραφικές πιέσεις, κοινωνική ανταραχή, θρησκευτικό και ιδεολογικό εξτρεμισμό και τρομοκρατία» και διαμορφώνεται από τις νέες τεχνολογίες και τη γοητεία του πολιτικού Ισλάμ.

Υπήρχαν όμως και προβλέψεις που διαψεύσθηκαν: το νέο κράτος της Παλαιστίνης, το Ιράκ που θα αποκτούσε πυρηνικά όπλα και η Ιαπωνία που θα έχανε τη θέση της ως η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο. Αντί για μια χώρα καταστραμμένη από 13 χρόνια πολέμου, η έρευνα προέβλεψε ένα «διεθνώς απομονωμένο» Αφγανιστάν που αποτελεί «καταφύγιο για ακραίους ισλαμιστές και τρομοκρατικές ομάδες». Αντί για τη σύγκρουση φιλορωσικών και φιλοδυτικών δυνάμεων στην Ουκρανία, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες προέβλεψαν ότι «Ουκρανοί από όλο το πολιτικό φάσμα θα επιλέξουν την ανεξαρτησία αντί της επανένταξης στη ρωσική σφαίρα επιρροής». Επίσης θεώρησαν ότι «τα περισσότερα τεχνολογικά επιτεύγματα τα επόμενα 15 χρόνια δεν θα έχουν σημαντική θετική επίπτωση στις οικονομίες της Αφρικής», χάνοντας, για παράδειγμα, τον σημαντικό ρόλο που παίζει η κινητή τηλεφωνία στην οικονομική δυναμική των χωρών της υποσαχάριας Αφρικής.

Οσο για την ατζέντα της Ευρώπης, προέβλεψαν ότι «θα κινηθεί γύρω από τα τελευταία συστατικά της ευρωπαϊκής ενοποίησης» – μια ενοποίηση που σήμερα απειλείται σοβαρά από τη συνεχιζόμενη οικονομική κρίση. Υπήρξαν βέβαια και κάποια πιο τολμηρά, εναλλακτικά σενάρια, που θεωρήθηκαν λιγότερο πιθανά: η επανένωση της Κορέας, η απαίτηση της Κίνας από την Ιαπωνία να διαλύσει το πυρηνικό της πρόγραμμα που θα προκαλούσε την εσπευσμένη κίνηση της Ουάσιγκτον να σταθεί στο πλευρό του Τόκιο, γεγονός που θα οδηγούσε τις μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη σε έναν «πιθανό μεγάλο πόλεμο».

«Ο κόσμος βρίσκεται στο κατώφλι μιας νέας εποχής που μοιάζει με σενάριο ταινίας του Τζέιμς Μποντ» είχε σχολιάσει με τη δημοσιοποίηση της έκθεσης αρθρογράφος των «Τάιμς». Και παρά την αποτυχία κάποιων προβλέψεων, έτσι συνεχίζει να μοιάζει.