Δημήτρης Σπάθης: «Εφυγε» ο επίμονος ερευνητής του ελληνικού θεάτρου

«Εσκαψε» με πάθος στο παρελθόν του ελληνικού θεάτρου και αναζήτησε τις ρίζες του από την Κρητική Αναγέννηση έως τον Κάρολο Κουν. Εστησε τις γέφυρες που επέτρεψαν στη θεατρολογία εν Ελλάδι να περάσει από το εμπειρικό στο επιστημονικό πεδίο. Κι αφήνει πίσω του δυσαναπλήρωτο κενό. Ο λόγος για τον πολυγραφότατο λόγιο και πανεπιστημιακό δάσκαλο Δημήτρη Σπάθη που πέθανε χθες σε ηλικία 89 ετών από πνευμονική λοίμωξη, σε ιδιωτικό θεραπευτήριο, στην Αθήνα.
Το επτανησιακό θέατρο, η φαναριώτικη σάτιρα, ο ελληνικός Διαφωτισμός, οι συγγραφείς του 19ου αιώνα, η ξένη δραματουργία στην ελληνική σκηνή, η θεατρική σκηνοθεσία ήταν από τα θέματα που απασχόλησαν τον ερευνητή Δημήτρη Σπάθη, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των νεότερων θεατρολόγων, είτε μέσα από το πλούσιο συγγραφικό του έργο είτε μέσα από την εμπειρία του ως διδάσκων στα Πανεπιστήμια Κρήτης, Θεσσαλονίκης και Αθηνών.
Γεννημένος στο Κάιρο το 1925 με καταγωγή από την Κεφαλονιά, ο Δημήτρης Σπάθης σε ηλικία 19 ετών υπηρέτησε στο Βασιλικό Ναυτικό και στα χρόνια του Εμφυλίου εντάχθηκε στον Δημοκρατικό Στρατό. Στη συνέχεια βρέθηκε ως πολιτικός πρόσφυγας στην Τασκένδη, όπου απέκτησε όχι μόνο πλούσια θεωρητική κατάρτιση στη Σχολή Θεατρολογίας του Κρατικού Θεατρικού Ινστιτούτου αλλά και γνώση των πρακτικών προβλημάτων του θεάτρου στο Θεατρικό Συγκρότημα των Πολιτικών Προσφύγων. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του στη Μόσχα και αφού εργάστηκε στη Σοβιετική Ενωση, επέστρεψε στην Ελλάδα το 1965 και συνεργάστηκε με την εμβληματική «Επιθεώρηση Τέχνης» ως κριτικός θεάτρου, ενώ αυτοεξόριστος στο Παρίσι επί χούντας συμμετείχε ενεργά στις εργασίες του σεμιναρίου του Κ.Θ. Δημαρά στο Νεοελληνικό Ινστιτούτο της Σορβόννης, όπου και άρχισε την έρευνα για τις πρώτες θεατρικές μεταφράσεις τις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αι.
Μετά τη δεύτερη επιστροφή του στην Ελλάδα, τον Νοέμβριο του 1974, δίδαξε Ιστορία Θεάτρου στις δραματικές σχολές του Λαϊκού Πειραματικού Θεάτρου (1975-1978), του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (1976-1979) και του Θεάτρου Τέχνης (1981-1984), ενώ την ακαδημαϊκή του καριέρα την ξεκίνησε μόλις το 1983.