Μποναμάς για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Απρόσμενο δώρο για καταναλωτές και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο που αυξάνει η αβεβαιότητα για τις επιπτώσεις της πολιτικής αντιπαράθεσης στην οικονομία, αποτελεί η μείωση του ενεργειακού κόστους που φέρνει η βουτιά στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά και η αποδυνάμωση του ευρώ που ευνοεί τις εξαγωγές.

Αεροπορικές, ναυτιλιακές και μεταφορικές εταιρείες, ενεργοβόροι όμιλοι όπως η ΔΕΗ, μεταλλουργίες, εταιρείες τροφίμων και ποτών, αγρότες, όλοι θα δουν το κόστος τους να μειώνεται εφόσον η πτώση του πετρελαίου παγιωθεί και συνεχιστεί και μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2015, εξέλιξη που θα οδηγήσει αναπόφευκτα και σε μείωση των τιμών των προϊόντων και των υπηρεσιών τους.

Και το ερώτημα είναι πότε ακριβώς αυτό θα φανεί και στην πράξη. Διότι στο σύνολό τους πολλοί παράγοντες της αγοράς επικαλούνται την απορρόφηση του κόστους από τις αυξήσεις στο πετρέλαιο και τους φόρους όλα τα προηγούμενα χρόνια, τονίζοντας ότι δουλεύουν με πολύ χαμηλά περιθώρια. Διατείνονται επομένως ότι πρώτη τους προτεραιότητα θα είναι η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών τους και μετά θα μιλήσουν για μειώσεις, εφόσον φυσικά η πτωτική τάση στα πετρελαιοειδή διατηρηθεί.

Προς το παρόν, τα άμεσα οφέλη εντοπίζονται στη μείωση των δαπανών θέρμανσης και κίνησης σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο. Ενας οδηγός που κάνει π.χ. πέντε φορές τον χρόνο τη διαδρομή Αθήνα – Θεσσαλονίκη θα έχει όφελος 100 ευρώ σε βενζίνες, ενώ ένα μέσο νοικοκυριό θα πληρώσει 300 ευρώ λιγότερο φέτος για πετρέλαιο θέρμανσης. Κέρδη, με διαφορά φάσης κάποιων μηνών απ’ ό,τι τα νοικοκυριά, αποκομίζουν οι επιχειρήσεις καταρχήν με περιορισμό στο κόστος των μεταφορικών και των λειτουργικών τους εξόδων και έπειτα στο κόστος παραγωγής τους λόγω της μείωσης τόσο του πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου που συμπαρασύρεται κι αυτό προς τα κάτω.

Αν και για την ώρα οι θετικές επιπτώσεις στο σύνολο της οικονομίας είναι νωρίς να μετρηθούν, τα θετικά σημάδια φαίνονται ήδη στον πληθωρισμό και θα αποτυπωθούν στο εμπορικό ισοζύγιο (καθώς μειώνεται η αξία των εισαγωγών για πετρέλαιο), αλλά και στον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο όπου η αβεβαιότητα αναστέλλει επενδυτικά σχέδια και δημιουργεί θολό τοπίο στην αγορά.

ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. Το πιθανότερο είναι ότι η μείωση εισιτήριων θα φανεί από την άνοιξη του 2015, οπότε και ξεκινά το θερινό πρόγραμμα δρομολογίων των εταιρειών. Προ ημερών άλλωστε η Διεθνής Ενωση Αερομεταφορέων (ΙΑΤΑ) προέβλεψε ότι ο καθαρός ναύλος θα μειωθεί λόγω πετρελαίου κατά μέσο όρο τουλάχιστον 5,1%. «Οταν έρθει η ώρα, θα εξετάσουμε τις συνθήκες και την τότε τιμή πετρελαίου και θα πάρουμε τις αποφάσεις μας. Το κόστος αντιπροσωπεύει το 25% και άνω μιας αεροπορικής εταιρείας, ενώ η αγορά καυσίμων γίνεται σε δολάρια, και το αμερικανικό νόμισμα ανεβαίνει. Επιπλέον ο μέσος ναύλος της Aegean έχει μειωθεί 25% την περίοδο 2008-2013, αφού η εταιρεία απορρόφησε τους τότε κραδασμούς από την άνοδο του πετρελαίου» λέει χαρακτηριστικά στέλεχος της Aegean Airlines.

ΑΚΤΟΠΛΟΪΑ. Ασφαλώς η μείωση του πετρελαίου, σε συνδυασμό με την καλή φετινή πορεία στον τουρισμό, βελτιώνουν τα οικονομικά μεγέθη του κλάδου, ωστόσο είναι ακόμη νωρίς για συμπεράσματα, λέει ο Μιχάλης Σακέλλης, πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ). «Οι επιπτώσεις από τη μείωση των τιμών του πετρελαίου θα φανούν σε ένα δίμηνο, όταν οι εταιρείες οριστικοποιήσουν τα θερινά τους δρομολόγια. Το κόστος μας για φέτος θα επηρεαστεί λίγο, και στον βαθμό που οι διεθνείς τιμές συνεχίσουν να κινούνται σε χαμηλά επίπεδα, οι ακτοπλοϊκές θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν ταχύτερα τα συσσωρευμένα χρέη τους» δηλώνει ο κ. Σακέλλης.

ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ. Επιφυλακτική στάση επικρατεί και εδώ, και κανείς δεν μιλά ανοικτά για μειώσεις ναύλων. «Στις περισσότερες περιπτώσεις οι έλληνες μεταφορείς δουλεύουν σχεδόν με ζημιά, προκειμένου να μη χάσουν το μεταφορικό τους έργο και φύγουν από την αγορά, προς όφελος των φθηνότερων βουλγαρικών φορτηγών» λέει στέλεχος του κλάδου. Αργά ή γρήγορα, ωστόσο, θα πρέπει να δούμε μειώσεις στον κλάδο των μεταφορών μέχρι και τα ΚΤΕΛ.

ΤΡΟΦΙΜΑ – ΠΟΤΑ. Η στάση μας θα εξαρτηθεί από το τι θα κάνουν οι μεταφορείς, καθώς και από το αν η ΔΕΗ, για παράδειγμα, που επηρεάζεται θετικά λόγω βουτιάς πετρελαίου θα μειώσει τα τιμολόγιά της. Τότε μόνο θα δούμε ουσιαστικό αντίκτυπο στο κόστος παραγωγής μας, ώστε να υπάρξει αντίστοιχη μείωση στο δικό μας κόστος αναφέρει στέλεχος της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας (Heineken). «Στη δική μας περίπτωση το κόστος παραγωγής αναψυκτικών εξαρτάται περισσότερο από το ρεύμα, όχι από άλλα καύσιμα» εξηγεί και από την πλευρά του ο Γιάννης Μαρλαφέκας, επικεφαλής της βιομηχανίας αναψυκτικών ΛΟΥΞ.

ΔΕΗ. Το όφελος από την πτώση των τιμών πετρελαίου θα αποτυπωθεί στα αποτελέσματα της ΔΕΗ του α’ τριμήνου του 2015 και, σύμφωνα με κύκλους της αγοράς, θα μπορούσε να κυμαίνεται μεταξύ 100-200 εκατ. ευρώ. Η ίδια η Επιχείρηση αποφεύγει για την ώρα να κάνει προβλέψεις, αναμένοντας να δει πώς θα διαμορφωθεί η τιμή του πετρελαίου τους επόμενους μήνες. Δεν αποκλείεται ωστόσο το όφελος να είναι διπλό, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τον καταναλωτή. Κάθε χρόνο οι πελάτες της ΔΕΗ πληρώνουν τεράστια ποσά για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) επιδοτώντας με τον τρόπο αυτόν το χαμηλό ρεύμα ειδικών ομάδων (π.χ. πολυτέκνων) αλλά κυρίως τους νησιώτες, που εξαρτώνται αποκλειστικά από τις ενεργοβόρες μονάδες της ΔΕΗ οι οποίες καίνε πετρέλαιο. Αν συνεχιστεί η πτωτική τάση του πετρελαίου, ίσως να μειωθεί η χρέωση ΥΚΩ στους λογαριασμούς.

ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ – ΥΑΛΟΥΡΓΙΑ. Τι σημαίνει για την ΕΛΒΑΛ του ομίλου ΒΙΟΧΑΛΚΟ η προ ημερών εξαγγελία του υφυπουργού Ενέργειας Ασημάκη Παπαγεωργίου για μείωση ώς 20% της τιμής του φυσικού αερίου μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2015;

Σημαίνει μια μείωση κατά 2,7 εκατ. ευρώ στο ετήσιο κόστος της. Καταναλώνει ετησίως 450.000 MWh φυσικού αερίου και πληρώνει 16,6 εκατ. ευρώ, ενώ από του χρόνου θα πληρώνει κοντά στα 14 εκατ. ευρώ. Δεν είναι λίγο.

Αντίστοιχα, για την υαλουργία ΓΙΟΥΛΑ, μια βιομηχανία μέσης τάσης, με ετήσια κατανάλωση 170.000 MWh, η μείωση 20% μεταφράζεται σε έκπτωση 930.000 ευρώ τον χρόνο. Διόλου μικρό ποσό και εδώ.