Βρες τον ρυθμό του αγώνα σου

Η πιστολιά πέφτει, ο αγώνας αρχίζει κι άντε πάλι το ίδιο σκηνικό. Οσοι είναι μπροστά σου, απομακρύνονται στον ορίζοντα ιλιγγιωδώς, όσοι είναι πίσω σου, σε περνάνε σαν σταματημένο, κι εσύ μένεις ν’ αναρωτιέσαι «μα καλά, τι γίνεται, τελευταίος θα τερματίσω;». Αν είσαι πρωτάρης, σύντομα θα μάθεις πως σίγουρα δε θα τερματίσεις τελευταίος. Αν πάλι είσαι παλιά καραβάνα, απλά θα χαμογελάσεις. Ξέρεις ήδη ότι λίγο παρακάτω θα βαρεθείς να «μαζεύεις» αυτούς που αρχικά ήταν περισσότερο ενθουσιώδεις απ’ όσο έπρεπε. Κι αυτό πιθανότατα χωρίς να χρειαστεί να επιταχύνεις τον αρχικό σου ρυθμό. Ωπ! Να η μαγική λεξούλα που ευθύνεται για όλα: ρυθμός!

Αφού διάλεξες να μπεις στον χορό των αγώνων δρόμου, πρέπει να μάθεις και να χορεύεις σωστά. Οσο παράδοξο είναι να προσπαθήσεις να χορέψεις βιεννέζικο βαλς σε βήματα ζεϊμπέκικου, άλλο τόσο παράδοξο είναι και το να προσπαθήσεις να τρέξεις έναν Μαραθώνιο με ρυθμό δεκαριού. Τα περισσότερα και συνήθως πιο καταστροφικά λάθη ρυθμού σ’ έναν αγώνα γίνονται, κατά κανόνα, στα πρώτα του στάδια. Ο ενθουσιασμός στα ύψη, οι μπαταρίες ακόμα γεμάτες, δεν θέλει και πολύ να παρασυρθείς. Το αποτέλεσμα όμως δεν θα σε δικαιώσει ποτέ. Ενας πιο γρήγορος ρυθμός στο ξεκίνημα, απ’ αυτόν που είσαι προπονημένος ν’ αντέξεις, πάντα θα σου στερεί τον καλύτερο χρόνο που θα μπορούσες να γράψεις. Οι ελίτ αθλητές αυτά τα θέματα, βέβαια, τα έχουν λυμένα. Από τη μια η τεράστια εμπειρία τους, από την άλλη οι καλοί τους φίλοι, οι «λαγοί» (pacers). Σχεδόν σε όλες τις μεγάλες διοργανώσεις υπάρχουν συγκεκριμένοι αθλητές για να δώσουν τον ρυθμό στους υπόλοιπους, είτε μιλάμε για κούρσες των 800 μ. είτε για Μαραθωνίους, και φυσικά τα περισσότερα παγκόσμια ρεκόρ πλέον γίνονται με τη βοήθειά τους και μάλιστα συνήθως με negative split (το δεύτερο μισό του αγώνα γίνεται γρηγορότερα από το πρώτο), για να επανέλθουμε και σ’ αυτό που λέγαμε πριν. «Ωραία», θα πεις, «το κατάλαβα, ο σωστός ρυθμός είναι σχεδόν το Α και το Ω για τον βέλτιστο χρόνο σ’ έναν αγώνα, θα μου πεις τώρα και πώς θα ξέρω ποιος είναι ο σωστός ρυθμός;».

Το να ψάχνουμε τον σωστό ρυθμό για έναν αγώνα μιας δεδομένης απόστασης έχει νόημα μόνο εφόσον έχεις τη διάθεση να τον τρέξεις στα όριά σου ή, εν πάση περιπτώσει, πολύ κοντά σε αυτά. Σε περίπτωση που θες απλώς να τον τερματίσεις αξιοπρεπώς χωρίς να ζοριστείς ιδιαίτερα, πράγμα εξίσου σεβαστό, ασφαλής λύση παραμένει πάντα το «conversational pace», που λένε κι οι Αμερικανοί, δηλαδή τρέξιμο σε ρυθμό συζήτησης. Το λένε άλλωστε και οι παλιοί δρομείς: αν μπορείς καθώς τρέχεις να κάνεις διάλογο με τον διπλανό σου χωρίς να λαχανιάζεις, τότε προχώρα έτσι, είσαι σε καλό δρόμο. Και άνετος θα είσαι, και τη χαρά της συμμετοχής θα έχεις. Οσο για τους υπόλοιπους, ας δούμε κάποιους τρόπους για να «μπουν στον ρυθμό».

Ο κόουτς. Προπονείσαι υπό τις οδηγίες κάποιου προπονητή; Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, τότε τα λόγια περισσεύουν. Ο κόουτς σου πιθανότατα ξέρει καλύτερα απ’ όλους μας με τι ρυθμό πρέπει να τρέξεις τον επόμενό σου αγώνα, είναι η δουλειά του άλλωστε.

Η εργομέτρηση. Μια και είπαμε «προπονητής», ας πούμε και «εργομέτρηση». Αν έχεις προπονητή, το πιο πιθανό είναι να σε έχει στείλει να κάνεις μία. Από την άλλη, μπορείς και μόνος σου να απευθυνθείς σε ένα εργομετρικό εργαστήριο για να αξιολογηθείς. Είναι μια διαδικασία που γίνεται σε διάδρομο και συνήθως βασίζεται στο πρωτόκολλο της μέγιστης προσπάθειας. Με λίγα λόγια, πρέπει να πας ξεκούραστος, σε καλή κατάσταση, αποφασισμένος για… μεγάλες συγκινήσεις και να μην κατέβεις από το μηχάνημα πριν πεις «ήμαρτον» για να έχει όσο το δυνατόν πιο αξιόπιστα αποτελέσματα. Από τις τιμές που θα προκύψουν, καθορίζεται το επίπεδο της φυσικής σου κατάστασης, οι ρυθμοί που πρέπει να προπονείσαι και φυσικά σου προτείνεται και ο ιδανικός ρυθμός αγώνα που συζητάμε.

Το Διαδίκτυο. Αυτά τα παραπάνω (προπονητής – εργομέτρηση), όπως καταλαβαίνεις, με το αζημίωτο. Υπάρχει όμως πάντα και το δωρεάν. Εχεις τρέξει ήδη κάποιους αγώνες κι έχεις ένα έστω μικρό δείγμα γραφής της δρομικής σου κατάστασης. Υπάρχουν λοιπόν στο Διαδίκτυο αρκετά χρήσιμα εργαλεία που μπορούν βάσει της επίδοσής σου σε έναν δεδομένης απόστασης αγώνα, π.χ. 10 χλμ., να κάνουν αναγωγή τον ρυθμό με τον οποίο μπορείς θεωρητικά να τρέξεις βέλτιστα αγώνες διαφορετικών αποστάσεων, αλλά και να προβλέψουν με αρκετή ακρίβεια τους ρυθμούς που πρέπει να προπονείσαι. Βασική προϋπόθεση, ο «αγώνας αναφορά» να είναι αξιόπιστος από πλευράς απόστασης και φυσικά να έχεις καταβάλει πραγματικά αγωνιστική προσπάθεια. Χονδρικά, σε πρώτη φάση θυμήσου πως η διαφορά του ρυθμού σου ανά χλμ. ανάμεσα στις αποστάσεις 5Κ – 10Κ – ΗΜ – Μ είναι περίπου 15″.

Η ειλικρίνεια. Καθώς η συλλογή των μεταλλίων εμπλουτίζεται μαζί με την αγωνιστική εμπειρία, διαπιστώνουμε πως ένα από τα βασικότερα συστατικά ενός επιτυχημένου αγώνα είναι η ειλικρίνεια απέναντι στον εαυτό μας. Και ναι, ο ρυθμός που επιλέγουμε να κινηθούμε σ’ έναν αγώνα έχει άμεση σχέση μ’ αυτήν ακριβώς την ειλικρίνεια, όταν πια θα έχουμε αποτινάξει την ταμπέλα του «πρωτάρη». Μια ρεαλιστική ματιά στη δεδομένη φυσική μας κατάσταση, μαζί με την ικανότητα να αξιολογούμε πλέον όλους τους εξωτερικούς παράγοντες, καιρού, ανάγλυφου διαδρομής κ.λπ., θα μας κρατάει σχεδόν πάντα μακριά από δρομικούς μπελάδες…

Ο Κώστας Κουρτέλης και ο Αγις Πίσχος είναι συντρέχτες και μαραθωνοδρόμοι. Πέτυχαν τους καλύτερούς τους χρόνους (2.57 και 3.12 αντίστοιχα) πέρυσι στον Μαραθώνιο της Φρανκφούρτης.