Βρέχει πρόστιμα για τα απορρίμματα

Νέες ευρωκαμπάνες ήρθαν χθες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Ελλάδα. Εφάπαξ πρόστιμο ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ αλλά και περισσότερα από 14 εκατ. ανά εξάμηνο προβλέπει η καταδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου για τη συνέχιση λειτουργίας Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ).

Παράβαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την κοινοτική οδηγία περί στερεών αποβλήτων διέκρινε για άλλη μία φορά το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, καθώς κατά την εκδίκαση της υπόθεσης τον Ιούνιο του 2014 λειτουργούσαν ακόμη 293 παράνομες χωματερές – 70 ενεργές και 223 ανενεργές αλλά χωρίς να έχουν προχωρήσει τα έργα αποκατάστασης.

Σε μία ακόμη προσπάθεια να δοθεί πίστωση χρόνου στη χώρα για να μπορέσει να προχωρήσει στο κλείσιμο των ΧΑΔΑ, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε εκτός από την ποινή για εφάπαξ καταβολή 10 εκατ. ευρώ οι τυχόν επόμενες χρηματικές ποινές να προσδιορίζονται σε εξαμηνιαία βάση.

Στόχος της παραμέτρου αυτής ήταν να εκτιμάται η πρόοδος δύο φορές τον χρόνο, ώστε εάν στο μεσοδιάστημα κάποια ανενεργή παράνομη χωματερή αποκατασταθεί να μειώνεται το πρόστιμο κατά 40.000 ευρώ, ενώ εάν κάποια ενεργή κλείσει και ταυτόχρονα αποκατασταθεί τότε η μείωση θα ανέρχεται σε 80.000.

Με το δεδομένο αυτό, οι ελληνικές Αρχές εμφανίζονται αισιόδοξες πως θα μπορέσουν να αποτρέψουν μεγάλο μέρος των προστίμων. Οπως χαρακτηριστικά αναφερόταν από το υπουργείο Περιβάλλοντος, ήδη από τον περασμένο Ιούνιο – οπότε εκδικάστηκε η υπόθεση – από τους 70 ενεργούς ΧΑΔΑ έκλεισαν οι 31, ενώ από τους 223 ανενεργούς αποκαταστάθηκαν πλήρως οι 48.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, από τις 39 παράνομες χωματερές που παραμένουν σε λειτουργία οι 21 βρίσκονται σε νησιά –  12 εντοπίζονται στην Περιφέρεια Νότιου Αιγαίου – και εξυπηρετούν περίπου 60.000 κατοίκους της χώρας.

Ειδικότερα, οι 21 αυτοί ΧΑΔΑ εκτός από το Νότιο Αιγαίο όπου βρίσκονται σε μεγάλα νησιά (Σαντορίνη) ή σε μικρότερα (Κάλυμνος, Κάσος, Σίκινος κ.ά.), υπάρχουν σε μικρά νησιά των Περιφερειών Ιονίων Νήσων, Αττικής, Βόρειου Αιγαίου και Κρήτης μεταξύ των οποίων τα Διαπόντια Κέρκυρας, η Υδρα, τα Κύθηρα, τα Αντικύθηρα και η Γαύδος. Από τους υπόλοιπους ενεργούς ΧΑΔΑ, οι περισσότεροι είναι στην Πελοπόννησο ενώ παράνομες χωματερές διαθέτει η Δράμα και η Νότια Εύβοια.

Ποιοι καθυστερούν. Αιχμές, πάντως, αφήνει το υπουργείο Περιβάλλοντος και για τις καθυστερήσεις που καταγράφονται εξαιτίας μη λήψης των απαιτούμενων μέτρων από τους καθ’ ύλην αρμόδιους φορείς που είναι δήμοι, φορείς διαχείρισης στερεών αποβλήτων και περιφέρειες. Ανοικτό παραμένει εξάλλου πάντα το ενδεχόμενο να μετακυλιστούν τα πρόστιμα στους δήμους που διαθέτουν ανεξέλεγκτους χώρους.

«Το υπουργείο δεν έχει άμεση αρμοδιότητα και εμπλοκή στις επιλογές των αρμοδίων φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης» σημειώνεται σε ανακοίνωσή του. «Προϋπόθεση για την εξάλειψη της ανεξέλεγκτης διάθεσης είναι να λειτουργεί δίκτυο υποδομών ώστε κάθε δήμος να έχει πρόσβαση σε νόμιμη εγκατάσταση διαχείρισης αποβλήτων».

Τονίζεται μάλιστα η ανάγκη ολοκλήρωσης των περιφερειακών σχεδιασμών, δεδομένων και των αντιδράσεων από την περιφερειάρχη Αττικής Ρένας Δούρου στην προώθηση των απαιτούμενων έργων. «Η επιλογή της προσφορότερης εναλλακτικής λύσης εξαρτάται από το συνολικό κόστος διαχείρισης, τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής και την κρισιμότητα του εκάστοτε χρονοδιαγράμματος σε συνάρτηση με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των υποδομών του περιφερειακού σχεδιασμού προς τελική εξυπηρέτηση των δήμων» προστίθεται στην ανακοίνωση.

Η κρισιμότητα της κατασκευής των απαιτούμενων υποδομών καθίσταται εμφανής και από το γεγονός πως έχουν υπάρξει καταγραφές στο παρελθόν για επανεμφάνιση παράνομων χωματερών σε άλλα σημεία περιφερειών από εκείνα όπου λειτουργούσαν ΧΑΔΑ οι οποίοι έκλεισαν και αποκαταστάθηκαν