Ποιοι χάνουν τη σύνταξη πριν από τα 62

Εως και δώδεκα χρόνια περισσότερα στη δουλειά για μεγάλες κατηγορίες εργαζομένων φέρνουν οι αλλαγές στο Ασφαλιστικό και τις συντάξεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στο πακέτο μέτρων που απέστειλε η κυβέρνηση στην τρόικα τα ξημερώματα της Κυριακής.

Πρόκειται για προτάσεις που αφορούν την κατάργηση των πρόωρων συντάξεων από το 2019 (κανείς να μη βγαίνει στη σύνταξη πριν από τα 62 το 2021), αλλαγές στο ΕΚΑΣ, πάγωμα συντάξεων, κατάργηση της 15ετίας και ενοποιήσεις Ταμείων. Μεγάλοι χαμένοι των ανατροπών αυτών είναι οι μητέρες με ανήλικο τέκνο για τις οποίες αυξάνεται ο χρόνος εργασίας από 2 έως και 12 χρόνια, οι γυναίκες με 25ετία στο Δημόσιο, οι εργαζόμενοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες αλλά και «παλιοί» ασφαλισμένοι, πριν από το 1983.

Από το πακέτο των προτάσεων αυτών που βρίσκεται ήδη σε διαδικασία διαπραγμάτευσης με την τρόικα δεν θίγονται, στον βαθμό που θα παραμείνει ως έχει χωρίς άλλες αλλαγές, όσοι θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως τις 31-12-2018. Επίσης δεν προβλέπονται μειώσεις στις κύριες συντάξεις καθώς η κυβέρνηση θεωρεί το θέμα κόκκινη γραμμή και εξακολουθεί να αποκλείει κάθε πρόταση προς την κατεύθυνση αυτή, παρά τις ισχυρές πιέσεις που ασκούνται από την πλευρά της τρόικας.

Αναλυτικά το πακέτο των πέντε προτάσεων της ελληνικής πλευράς προς την τρόικα για το Ασφαλιστικό είναι το ακόλουθο:

1. Πάγωμα των συντάξεων έως 31-12-2018. Σύμφωνα με τον Νόμο 4024/2011, όλες οι κύριες συντάξεις (παλιές και νέες) από την 1η Ιανουαρίου 2016 θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν ανάλογα με τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ και του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Με βάση τις σχετικές προβλέψεις του μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Δημοσιονομικής Πολιτικής, θα προέκυπτε ετήσια αύξηση 3,2% στις κύριες συντάξεις κατά το προαναφερόμενο διάστημα. Αυτή όμως η ποσοστιαία αύξηση θα επιβάρυνε τα ταμεία κύριας ασφάλισης 900 εκατ. ετησίως.

2. Mείωση της δαπάνης για το ΕΚΑΣ (Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων) καθώς φέτος προέκυψε υπέρβαση κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ. Η ελληνική πλευρά απορρίπτει πάντως την ένταξη του ΕΚΑΣ στον μηχανισμό ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. 

3. Νέες ενοποιήσεις Ταμείων, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2015 προβλέπεται η δημιουργία του Ενιαίου Κέντρου Απονομής Συντάξεων, με προσωπικό από τα Ταμεία με τη μορφή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου.

Η τρόικα έχει θέσει και θέμα μείωσης των κύριων συντάξεων από το 2015. Οι προτάσεις της τις οποίες απορρίπτει η ελληνική πλευρά προβλέπουν:

* Μείωση των νέων συντάξεων: τα σενάρια που έχουν συζητηθεί προβλέπουν είτε περαιτέρω μείωση των συντελεστών υπολογισμού των νέων συντάξεων είτε τον υπολογισμό τους, για όλους, με τις αποδοχές της τελευταίας πενταετίας.

* Μείωση της κατώτατης σύνταξης μέσω της κατάργησης της κρατικής επιδότησης.

4. Καταργούνται οι συνταξιοδοτήσεις πριν από τα 62. Προβλέπεται η σταδιακή, από το 2019, αύξηση όλων των ενδιάμεσων ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία, με στόχο το 2021 το όριο των 62 ετών να ισχύσει οριστικά για όλους τους ασφαλισμένους σε Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Το 2019 θα αυξηθούν τα όρια συνταξιοδότησης κατά δύο έτη και το 2020 επιπλέον άλλα δύο χρόνια. Δεν θίγονται από το μέτρο όσοι θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως τις 31-12-2018.

Στόχος της διάταξης είναι μέσα σε  τρία  χρόνια (2019 – 2021) να αυξηθούν όλα τα ειδικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης ώστε κανείς ασφαλισμένος να μη βγαίνει στη σύνταξη πριν από το 62ο έτος της ηλικίας του. Από τις ανατροπές αυτές θίγονται οι μητέρες με ανήλικα τέκνα οι οποίες θα πρέπει να παραμείνουν στην εργασία από δύο έως 12 έτη περισσότερα, οι γυναίκες με 25ετία στο Δημόσιο, οι εργαζόμενοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες, αλλά και «παλιοί» ασφαλισμένοι, πριν από το 1983.

Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι αν αυτό το μέτρο εφαρμοζόταν από 1/1/2015, χωρίς να ληφθούν υπόψη τα ώριμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, θεωρητικά θα θίγονταν περίπου 250.000 εργαζόμενοι, στην πλειονότητά τους ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ και του ΙΚΑ. Στην περίπτωση αυτή, από αυτούς τους 250.000 ασφαλισμένους υπολογίζεται ότι οι 150.000 μπορούν να αποχωρήσουν εδώ και τώρα αφού έχουν υπερώριμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, με απώλειες περίπου 1,6 δισ. ευρώ στο ασφαλιστικό  σύστημα. Για αυτό και το υπουργείο Εργασίας προκρίνει τη σταδιακή αύξηση του ορίου ηλικίας, που θα αφορά αφορά κυρίως μικρότερο αριθμό γυναικών και ασφαλισμένων με το καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών (κατ’ εκτίμηση 10.000) .

Τονίζεται ότι τα επίσημα στοιχεία δείχνουν πως με τα ισχύοντα ο ένας στους τρεις ασφαλισμένους έχει τη δυνατότητα να βγει στη σύνταξη πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας του. Μεταξύ των άλλων, πρόκειται για ασφαλισμένους πριν από το 1983 που αποχωρούν με 35ετία, γυναίκες που θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι το τέλος του 2010 αλλά και εργαζομένους στα βαρέα και ανθυγιεινά