Οι απόκληροι της Τιχουάνα

Κάτω από έναν λαμπερό ήλιο, στο βρωμερό κανάλι αποχέτευσης που είναι το Ρίο Τιχουάνα, ο Βαλεντίν Γκόμεζ βύθισε μια υποδόρια ένεση κρυσταλλικής μεθαμφεταμίνης ακριβώς κάτω από την κλείδα ενός φίλου του. Είναι αυτός ο τρόπος με τον οποίο ο Γκόμεζ περνά την ημέρα του, μαζί με αρκετούς από τους εκατοντάδες άλλους ανθρώπους που ζουν σε καλύβες, παραπήγματα ή απλώς στο οδόστρωμα του καναλιού, μια λεκάνη απορροής για ναρκομανείς και απελαθέντες, ακριβώς κάτω από τα σύνορα του Μεξικού και των ΗΠΑ. Γνωστό ως El Bordo, μια ισπανοαγγλική εκδοχή της λέξης «border» (σύνορο), το κανάλι αυτό για πολλούς ανθρώπους αποτελεί μια κόλαση.

«Σπίτι; Οχι, δεν υπάρχει τίποτα για μένα εκεί» δήλωσε ο 27χρονος Γκόμεζ. Κατάγεται από την πόλη Πουέμπλα, κοντά στην Πόλη του Μεξικού, αλλά έζησε τη μισή του ζωή στην Καλιφόρνια προτού συλληφθεί και απελαθεί. «Ούτε εδώ υπάρχει κάτι για μένα, αλλά παίρνω τα ναρκωτικά μου και περιμένω να δω αν θα μπορέσω να επιστρέψω στην άλλη πλευρά».

Η Τιχουάνα αυτοπροβάλλεται ως μια πόλη σε άνοδο που επιθυμεί να απαλλαγεί από τη χρόνια βία που σχετίζεται με τα ναρκωτικά και να ξεπεράσει την πτώση των αλλοδαπών τουριστών που προκάλεσαν οι αυστηρότεροι έλεγχοι στα σύνορα έπειτα από την 11η Σεπτεμβρίου. Η αναγέννηση αυτή ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ευκατάστατων νέων της πόλης. Αλλά η Τιχουάνα υπήρξε για πολύ καιρό, και παραμένει, ένας ενδιάμεσος σταθμός για τους κατατρεγμένους που κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ ή εκδιώκονται από αυτές. Και το El Bordo αποτελεί την πιο τραχιά από τις επιφάνειες της πόλης που πρέπει να λειανθεί.

Το νέο σχέδιο του Μπαράκ Ομπάμα για τη μετανάστευση προβλέπει την αύξηση των μέτρων ασφαλείας στα σύνορα και εστιάζει στην απέλαση εγκληματιών, μέτρο που ενδεχομένως να αυξήσει τον αριθμό των ανθρώπων που καταλήγουν στην Τιχουάνα. Οι περισσότεροι που απελαύνονται συνεχίζουν, αλλά αυτοί που είναι σε απόγνωση – ναρκομανείς, αλκοολικοί, ψυχασθενείς, εγκληματίες – καταλήγουν, αργά ή γρήγορα, στο El Bordo.

«Πρέπει να μεταφερθούν» δήλωσε ο δήμαρχος της πόλης, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο να πλημμυρίσει το κανάλι κατά την επικείμενη περίοδο των βροχών. Πίνοντας μερικές γουλιές ενός φτηνού αλκοολούχου ποτού από ζαχαροκάλαμο, ο 42χρονος Χουάν Ρούντιο Ραμίρεζ ανέφερε πως θα είναι πολύ δύσκολο να κρατήσουν τον ίδιο και τους υπόλοιπους μακριά από το κανάλι. «Το σπίτι είναι εδώ. Το μοναδικό πράγμα που μας διώχνει είναι η βροχή. Oταν βρέχει, αρπάζουμε ό,τι μπορούμε και τρέχουμε. Και μετά, είμαστε πάλι εδώ».