Ζωή Κωνσταντοπούλου: Επιστροφή στο σαλούν

Βλοσυρή, άκαμπτη, μονίμως αγριεμένη. Για πολλούς ξινή. Και πάντοτε έτοιμη να αρπαχτεί – στην αίθουσα της Ολομέλειας, σε μια κοινοβουλευτική επιτροπή ή σε ένα τηλεοπτικό παράθυρο. Υπ’ αυτή την έννοια, παίζει στο ίδιο θορυβώδες γήπεδο με τον Αδωνη Γεωργιάδη – έστω κι αν κάθε σύγκριση την αδικεί κατάφωρα

Η λεζάντα κάτω απ’ τις φωτογραφίες από τον πρόσφατο γάμο της στα τέλη Σεπτεμβρίου έλεγε ότι η Ζωή Κωνσταντοπούλου μπορεί και να χαμογελάσει. Ηταν μια προσέγγιση που αναδείκνυε εύστοχα την ανατροπή μιας εικόνας που ίδια έχει δημιουργήσει κατά τη διετή παρουσία της στα κοινοβουλευτικά έδρανα και γενικότερα στην πολιτική σκηνή. Οσοι παραβρέθηκαν στο μυστήριο, ιδίως εκείνοι που παρέμειναν ώς αργά το ξημέρωμα στο γαμήλιο τραπέζι κι είδαν τη Ζωή να χορεύει ξυπόλητη και να βουτά με το νυφικό στα νερά της Αιδηψού, έχουν να λένε για την αλλαγή εικόνας. Ακόμη κι αυτοί που τη γνωρίζουν χρόνια και ορκίζονταν ότι μακριά από τους προβολείς η Κωνσταντοπούλου είναι περισσότερο εύθραυστη και λιγότερο απροσπέλαστη, κάνουν λόγο για μιαν «άλλη Ζωή».    

Δεν κράτησε πολύ. Η προχθεσινή σφοδρή σύγκρουση στη Βουλή με τους βουλευτές της ΝΔ επανέφερε το εκκρεμές στην προγενέστερη θέση. Ηταν ένα μήνυμα ότι η Ζωή επέστρεψε στο σαλούν με τα μανίκια σηκωμένα για καβγά έπειτα από μια ανάπαυλα. Η αλήθεια είναι ότι από περασμένο καλοκαίρι είχε μειώσει τα ντεσιμπέλ και αυτό δεν είχε περάσει απαρατήρητο. Οπως επίσης αλήθεια είναι ότι παρά τις πεζοδρομιακές εκφράσεις που εκτοξεύουν οι απέναντι (του στυλ «άντε μωρή από ‘δώ…»), η ίδια ουδέποτε εξετράπη σε προσωπικές ύβρεις ούτε κατέφυγε σε λεξιλόγιο που δεν συνάδει με την ανατροφή της. Τους προκαλεί, όμως, με μία κατά μέτωπον επίθεση και την καυστικότητά της (κατά «τραμπούκων» και «πραξικοπηματιών»), που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για πολιτισμένους διαλόγους. Από ένα σημείο και πέρα, μοιάζει να επιζητεί τη φασαρία. Κι αν δεν την προκαλεί η ίδια, τουλάχιστον μοιάζει να την τροφοδοτεί. Το βασικό ερώτημα είναι αν αυτό το έχει ανάγκη. Κι ένα δεύτερο, αν οι συνεχείς εντάσεις προσθέτουν σε ένα πολιτικό προφίλ που ακόμη χτίζεται.

Γονίδια. Η ιστορία της Ζωής Κωνσταντοπούλου θα μπορούσε να είναι η ιστορία μιας νέας δικηγόρου που πέρασε στην πολιτική σε μια φλογισμένη εποχή και προσπαθεί να ξεχωρίσει με όπλα το πάθος, το πείσμα και την σπουδαία κατάρτισή της. Εχει ξανασυμβεί και συνδέεται με μια ρομαντική προσέγγιση της πολιτικής. Αλλά μάλλον είναι πολλές ιστορίες μαζί. Ας πούμε, η ιστορία του Νίκου Κωνσταντόπουλου. Ή η ιστορία της Λίνας Αλεξίου. Και, βέβαια, η κοινή ιστορία των δύο γονέων που σε έναν βαθμό συνεχίζεται μέσα από τα δικά της βήματα. Στη βάση αυτή η Κωνσταντοπούλου είναι μια κληρονόμος και όχι μια αυτοδημιούργητη στην πολιτική και νομική κονίστρα. Δεν είναι καθόλου βέβαιο, μάλιστα, ότι έχει στο ντοσιέ της κάποιο σχέδιο απογαλακτισμού.

Στα γονίδια είναι προφανές ότι οφείλεται και ο εκρηκτικός χαρακτήρας της. Ο Νίκος Κωνσταντόπουλος είχε μια συγκρουσιακή διαδρομή στην πολιτική, ενώ ο καταγγελτικός λόγος του κυριάρχησε επί δεκαετίες στις δικαστικές αίθουσες. Σε πολλές δίκες θύμιζε εισαγγελέα που είχε ξεχαστεί στα δικηγορικά έδρανα – μια αντίφαση που διορθώθηκε στο Ειδικό Δικαστήριο για το σκάνδαλο Κοσκωτά, όπου διεκπεραίωσε τον ρόλο του κεντρικού κατηγόρου. Η σκληρή πένα της Λίνας Αλεξίου καθόρισε τη δική της εποχή στην εγχώρια δημοσιογραφία και άφησε έντονο στίγμα στις σελίδες των «ΝΕΩΝ». Ο δημόσιος λόγος της Ζωής, όπως και τα κείμενά της, δεν αφήνουν αμφιβολία για τις πηγές της έμπνευσής της. Και ίσως εξηγεί μια ρητορική εν έτει 2014 που παραπέμπει στο αγωνιστικό κλίμα της εποχής του Ανένδοτου και στην αντιδικτατορική δράση.   

Το Μνημόνιο δεν είναι ένα νομικό κείμενο. Είναι ένα όχημα για την Κωνσταντοπούλου, όπως άλλωστε και για τον ΣΥΡΙΖΑ. Και αποτέλεσε την αφορμή για τη μετάβασή της στην ενεργό πολιτική, αν και για το βήμα αυτό η Ζωή έδειχνε έτοιμη από καιρό όπως εκτιμούν όσοι την γνωρίζουν από παιδί. Η δυναμική είσοδος της Κωνσταντοπούλου στην Κουμουνδούρου δείχνει αυτονόητη από τη στιγμή που ο πατέρας της είχε επί χρόνια τα ηνία του Συνασπισμού. Είναι μια ανάγνωση που υπονοεί τη μεσολάβηση του πατρός για τη διασύνδεση της Ζωής με τον Αλέξη Τσίπρα. Οσοι κινούνται στους διαδρόμους της Κουμουνδούρου, ωστόσο, επιμένουν ότι εκείνη που τους έφερε κοντά ήταν η σύντροφος του Τσίπρα, Μπέτυ Μπαζιάνα προ τετραετίας, όταν η Ζωή είχε χειριστεί μια αντιδικία της με το Πολυτεχνείο. Το μήνυμα είναι ότι ο Αλέξης συνεννοήθηκε απευθείας με τη Ζωή το 2012 για τη συμμετοχή της στο ψηφοδέλτιο της Α’ Αθήνας και όχι μέσω Νίκου Κωνσταντόπουλου.

Ζωή π.Μ. (προ Μνημονίου). Πριν από το Μνημόνιο το πέρασμα της Ζωής στον ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν αυτονόητο για έναν πρόσθετο λόγο: το αριστερό στίγμα της δεν προέκυπτε μέσα από την αναζήτηση της κομμουνιστικής διεξόδου, όπως συμβαίνει με τους περισσότερους στην Κουμουνδούρου που έχουν ρίζες στο ΚΚΕ. Αντιθέτως, οι καταβολές της δικής της οικογένειας ήταν κεντρώες, ενώ στα φοιτητικά χρόνια η Ζωή δραστηριοποιήθηκε σε μια οργάνωση που δημιούργησαν πασοκογενή στελέχη. Την περίοδο που ο πατέρας της ήταν πρόεδρος του Συνασπισμού η κόρη δεν ακολουθούσε την κομματική οργάνωση στη Νομική Αθήνας, αλλά ήταν μέλος στη Διοικούσα Επιτροπή της Πρωτοβουλίας Ανεξάρτητων Νομικών που είχε ιδρύσει λίγα χρόνια νωρίτερα ο Δημήτρης Βερβεσός.

Η αγωνιστικότητα, ωστόσο, ξεχείλιζε από τα πρώτα χρόνια της στη δικηγορία, έστω κι αν είχε την κάλυψη ενός μεγάλου δικηγορικού γραφείου όπως αυτό που διατηρεί ο Νίκος Κωνσταντόπουλος. Η επίθεση στη Γιουγκοσλαβία και ο πόλεμος στο Ιράκ ενεργοποίησαν τη Ζωή, η οποία επιτέθηκε στην Κάρλα ντελ Πόντε, την εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης, και πρωτοστάτησε  για τη υποβολή μήνυσης κατά του Τόνι Μπλερ εκ μέρους του ΔΣΑ.      

Στον ΣΥΡΙΖΑ, ως αρμόδια τομεάρχης Δικαιοσύνης, θα έχει κεντρικό ρόλο στη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, ενώ με τα πρώτα κοινοβουλευτικά βήματά της αρκετοί είδαν να δημιουργείται γύρω της ένας μελλοντικός αντιηγετικός πόλος. Είναι προφανές, ωστόσο, ότι μετά τις περιφερειακές εκλογές η συζήτηση στον ΣΥΡΙΖΑ για έναν ρόλο «αντι-Τσίπρα» επικεντρώνεται στο πρόσωπο της Ρένας Δούρου. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου, όμως, βρίσκεται ακόμη στην πολιτική αφετηρία και διαθέτει όλες τις προδιαγραφές για να αποκτήσει η εγχώρια σκηνή κι ένα αριστερό «τζάκι»…