Ο εφιάλτης της κράμπας

Παρόλο που οι μυϊκές κράμπες αποτελούν ένα συνηθισμένο φαινόμενο για τους δρομείς, η ακριβής αιτία που τις προκαλεί παραμένει μυστήριο. Ακόμα και οι ειδικοί σηκώνουν τα χέρια ψηλά. Υπάρχουν έρευνες, θεωρίες, οι οποίες δεν έχουν καταλήξει σε κάτι συγκεκριμένο. Απλά παραθέτουν νούμερα τα οποία δείχνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό παθαίνει κράμπα στον δικέφαλο, στον τετρακέφαλο ή στις γάμπες σε έναν Μαραθώνιο. Ε, και; Κάνεις έναν αγώνα, παθαίνεις κράμπες και σου βγαίνει το λάδι απλά και μόνο να φτάσεις έως τον τερματισμό. Επειτα κοινοποιείς το πάθημά σου στο facebook. Και ξαφνικά, όλοι οι δρομικοί σου φίλοι γίνονται ειδικοί και σου γράφουν συμβουλές του τύπου να παίρνεις saltstick, να τρως μπανάνες, ξηρούς καρπούς, ακόμα και μουστάρδα. Οι πιο ψαγμένοι θα σου μιλήσουν για φόρτιση μαγνησίου ή για πλειομετρικές ασκήσεις!

Αν «ψαχουλέψει» κανείς όσες έρευνες έχουν γίνει για τις κράμπες, θα ανακαλύψει δύο κυρίαρχες θεωρίες για τον λόγο που τις προκαλεί.

Αφυδάτωση και απώλεια ηλεκτρολυτών. Η αφυδάτωση είναι και η πιο διαδεδομένη θεωρία. Είναι όμως τελικά και η λιγότερο αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα. Ο αντίλογος; Αν πραγματικά οι κράμπες οφείλονταν μόνο στην αφυδάτωση, δεν θα έπρεπε ένας μαραθωνοδρόμος να παθαίνει κράμπα εκτός από τους τετρακέφαλους ή τις γάμπες και σε άλλους μυς σε όλο το σώμα του; Σκεφτείτε μια καυτή αυγουστιάτικη ημέρα σε μια παραλία. Το θερμόμετρο αγγίζει τους 40 βαθμούς. Οι λουόμενοι δεν θα σφάδαζαν πάνω στην άμμο;

Κόπωση των μυών. Εδώ βρίσκεται το μυστικό και σε αυτήν αποδίδουν τις κράμπες οι περισσότεροι ειδικοί. Το συντριπτικό ποσοστό των δρομέων που έπαθαν κράμπα σε Μαραθώνιο το έπαθε μετά το 25ο χλμ. ή αμέσως μετά τον αγώνα. Ελάχιστοι παθαίνουν κράμπα σε αγώνα 5 χλμ. Η αφυδάτωση από μόνη της δεν φταίει, αλλά σίγουρα επιταχύνει τη μυϊκή κόπωση, η οποία με τη σειρά της προκαλεί προβλήματα στον έλεγχο του νευρικού συστήματος, υπερδιέγερση των νευρώνων των μυών, που είναι πραγματικά μια πιθανή αιτία για τις κράμπες.

Τα ελλιπή στοιχεία. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που προτείνουν μια στρατηγική σωστής διατροφής για την αντιμετώπιση των κραμπών στους δρομείς. Ομως τα πράγματα περιπλέκονται αρκετά, αφού δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία από δημοσιευμένες μελέτες. Αυτό οφείλεται κυρίως στο απρόβλεπτο των κραμπών. «Επειδή δηλαδή δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί πότε θα συμβεί μια κράμπα σε κάποιον αθλητή, είναι σχεδόν αδύνατο για τους επιστήμονες να συγκεντρώσουν μια ομάδα αθλητών προκειμένου να διεξαγάγουν δοκιμές τόσο πριν όσο και μετά τα κραμπικά επεισόδια» αναφέρει ο Αντριου Χάμιλτον (www. andrewmarkhamilton.co.uk/), ο αρθρογράφος για θέματα αθλητικής διατροφής στο «Peak Performance», την κορυφαία ερευνητική έκδοση για αθλητές και προπονητές. «Επίσης, επειδή οι κράμπες είναι επίπονες και εξουθενωτικές, τίθενται ανυπέρβλητα θέματα ηθικής σχετικά με την ορθότητα των τεστ για την περισυλλογή στοιχείων. Και σαν να μη μας έφταναν τα παραπάνω, όσες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί έχουν καταλήξει σε διαφορετικά μεταξύ τους συμπεράσματα, κάνοντας το τοπίο ακόμα πιο θολό.

ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ. Πάντως, η έλλειψη ηλεκτρολυτών δεν μπορεί να χρεωθεί από μόνη της την πρόκληση κραμπών. Σε μια έρευνα», συνεχίζει ο Χάμιλτον, «νοτιοαφρικανοί επιστήμονες μελέτησαν 72 δρομείς κατά τη διάρκεια ενός υπερμαραθωνίου και σύγκριναν στοιχεία από αυτούς που υπέστησαν κράμπες και αυτούς που δεν υπέστησαν. Βρέθηκαν πράγματι μικρές διακυμάνσεις στα επίπεδα νατρίου και μαγνησίου στο αίμα, όμως οι ειδικοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι στους δρομείς που υπέστησαν κράμπες δεν υπήρχαν κλινικά σημαντικές μεταβολές τόσο στη συγκέντρωση των ηλεκτρολυτών στο αίμα όσο και στα επίπεδα ενυδάτωσης».

Τι είναι η κράμπα;
Οι φυσιολογικοί μηχανισμοί που ελέγχουν τη συστολή και διαστολή των μυών, οι μηχανισμοί δηλαδή που προκαλούν την ηλεκτρική διέγερση των μυϊκών ινών και την επακόλουθη απενεργοποίησή τους, προσωρινά εξασθενούν. Το αποτέλεσμα είναι ένας επώδυνος μυϊκός σπασμός. Ο μυς συσπάται ακούσια, απότομα και έντονα, με αποτέλεσμα να υπάρχει δυνατός πόνος. Συχνά μπορεί κανείς να δει και να ψηλαφίσει τον μυ κάτω από το δέρμα.