[Θεωρείο] Σαν δικός μας βάρβαρος

Ηταν ο Αλέξανδρος ο δικός μας βάρβαρος που τώρα δεν ξέρουμε τι θα απογίνουμε χωρίς αυτόν; Το ερώτημα τίθεται εκ των πραγμάτων από τη στιγμή που σταμάτησε να δουλεύει η αρχαιολογική σκαπάνη στην Αμφίπολη και ο σκελετός πήρε τον δρόμο για τα εργαστήρια των ειδικών που θα εξετάσουν το DNA του. Για τις απαντήσεις θα χρειαστεί να περιμένουμε μερικούς μήνες. Το ερώτημα, όμως, τίθεται και πιεστικά. Γιατί αν η απάντηση είναι θετική, πρέπει να βρούμε έναν επόμενο βάρβαρο που ή θα μας θυμίσει και πάλι το ένδοξο παρελθόν μας ή – ακόμη καλύτερα – θα μας κάνει να ονειρευόμαστε ένα ευχάριστο μέλλον.

Με άλλα λόγια, ή θα αρχίσουμε να σκάβουμε όλη την Ελλάδα, όπως ζητούν διάφοροι βουλευτές της περιφέρειας από το υπουργείο Πολιτισμού για προφανείς λόγους, ή θα βρούμε έναν βάρβαρο που θα συνδέει το χθες με το αύριο – χωρίς να περνάει καν από το θλιβερό σήμερα. Οι υδρογονάνθρακες θα μπορούσε να είναι μια καλή λύση: αφενός έχουν πολύ σκάψιμο και αφετέρου μυρίζουν ζεστό χρήμα. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι οι γεωτρήσεις προχωρούν πάρα πολύ αργά. Αν η ανασκαφή στην Αμφίπολη είχε κάτι από την αγωνία που προσφέρει μια κινηματογραφική περιπέτεια, η έρευνα στη θάλασσα θυμίζει τα βαθιά χασμουρητά του πιο εγκεφαλικού σινεμά.

Κι αν αναζητούσαμε τον βάρβαρο όχι σε έναν στρατηλάτη αλλά σε έναν ποιητή; Αν το αντικείμενο του πόθου μας δεν ήταν κάποιος με ιστορικό πραγματικής βαρβαρότητας αλλά μια ευγενική ψυχή; Η μοίρα μάς χαμογέλασε: την ώρα που η σκαπάνη σταματούσε στην Αμφίπολη άρχισε να χτυπά στη Γρανάδα. Ο νεκρός που αναζητείται εκεί είναι ο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, ο οποίος εκτελέστηκε από το καθεστώς του Φράνκο το 1936. Η έρευνα δεν έχει μόνο σασπένς αλλά και κάτι από τον δικό μας τρόπο: στο μέρος που πιθανολογείται ότι βρίσκεται θαμμένος ο ποιητής ο τοπικός δήμαρχος ήθελε να φτιάξει γήπεδο. Αλλά αυτή η ιστορία έχει και κάτι ακόμη – είναι μια ψύχραιμη αναμέτρηση κάποιων με την πρόσφατη Ιστορία τους. Πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει τρόπος να βουτά κανείς στο σκοτεινό του παρελθόν χωρίς ίχνος φανατισμού.