Η απελευθέρωση των πλειστηριασμών στα ακίνητα μοιάζει με τα όπλα μαζικής καταστροφής στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Κανείς δεν ήθελε να τα χρησιμοποιήσει αλλά όλοι θεωρούσαν ότι η ύπαρξή τους βοηθούσε στη διατήρηση του συστήματος.
Ετσι και στην Ελλάδα του 2014, η κυβέρνηση, οι τράπεζες και η τρόικα θέλουν την απελευθέρωση των πλειστηριασμών, αρκεί αυτή να μη γίνει πράξη. Ακούγεται οξύμωρο, όμως δεν είναι.
Η πλήρης αναστολή των πλειστηριασμών κατά τα προηγούμενα έτη προστάτευσε σίγουρα δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά από το να χάσουν το σπίτι τους. Αυτή ήταν η λογική του μέτρου και το κατάφερε καλά. Παράλληλα, όμως, ουκ ολίγοι αξιοποίησαν την ευεργετική ρύθμιση αυτή και σταμάτησαν να πληρώνουν το στεγαστικό τους παρότι είχαν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν στην οφειλή ή τουλάχιστον σε ένα μέρος αυτής.
Η πρακτική αυτή ανέβασε συνολικά τις επισφάλειες, ανάγκασε τις τράπεζες να «κρατούν» μεγαλύτερο μέρος της ρευστότητας ή να αυξήσουν τα επιτόκια και εν τέλει έκανε κακό και στους καλοπληρωτές.
Αυτή ακριβώς την «κουλτούρα» επιδιώκουν να εξαλείψουν οι υπέρμαχοι της απελευθέρωσης. Αν κάποιος ξέρει ότι υπάρχει περίπτωση να χάσει το σπίτι του θα κάνει ό,τι μπορεί για να πληρώσει έστω και ένα μέρος της δόσης.
Την ίδια ώρα, όμως, όλοι γνωρίζουν ότι μια μαζική απελευθέρωση των πλειστηριασμών θα προκαλέσει αλυσιδωτές εξελίξεις και εν τέλει κατάρρευση της κτηματαγοράς. Αν βγουν στο σφυρί 100.000 ακίνητα, αφενός θα υπάρξουν (δικαιολογημένες) μαζικές κοινωνικές αντιδράσεις και αφετέρου οι τιμές τους θα πέσουν στα τάρταρα.
Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες θα πρέπει να αναπροσαρμόσουν αντίστοιχα προς τα κάτω την αξία του χαρτοφυλακίου των ακινήτων που ήδη έχουν στη διάθεσή τους.
Παράλληλα δε, μόλις οι συνεπείς δανειολήπτες διαπιστώσουν ότι το υπόλοιπο του χρέους τους είναι υψηλότερο από την εμπορική αξία του σπιτιού τους δεν θα έχουν κανέναν λόγο να το πληρώσουν. Γιατί εφόσον με τα λεφτά που οφείλουν μπορούν να πάρουν καλύτερο ή μεγαλύτερο σπίτι δεν έχει κανένα νόημα να εξυπηρετούν το δάνειό τους.
Αν στο σκηνικό αυτό προστεθεί και ο κοινωνικός παράγοντας, με τις εξώσεις να πλήττουν άμεσα την εικόνα των τραπεζών και της κυβέρνησης, καταλαβαίνει κανείς τη δήλωση του προέδρου της Τράπεζας Πειραιώς Μιχάλη Σάλλα, ο οποίος φεύγοντας από τη συνάντηση με τον Πρωθυπουργό δήλωσε αντίθετος με την άρση των πλειστηριασμών για την πρώτη κατοικία και ειδικά για δάνεια έως 100.000 ευρώ.
Για μεγαλύτερους όμως οφειλέτες και για τα επιχειρηματικά δάνεια, ο φόβος θα υπάρξει, όπως ακριβώς υπήρξε και το βαλιτσάκι που ήλεγχε τα πυρηνικά την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.