[Εναλλακτικά] Selfie selfie τον καημό

Ας θεωρηθεί το παρακάτω σχόλιο αυτοκριτικό και με την παραδοχή πως υπογράφεται από άνθρωπο παθιασμένο με τo facebook. Ενα σύγχρονο ζευγάρι, λοιπόν, που βγαίνει να φάει σε ένα εστιατόριο, οφείλει πια να υπολογίσει στον χρόνο της εξόδου του και κάτι ακόμη: τα λεπτά που θα χρειαστεί για να κοινοποιήσει το γεγονός στα πολλαπλά κοινωνικά δίκτυα. Να τσεκάρει την τοποθεσία, το όνομα του εστιατορίου, να φωτογραφίσει τα πρώτα και τα κύρια πιάτα, το κρασί, τον σεφ με τα τατουάζ, γενικά να αποτυπώσει τη μάταιη τελετουργία στον φακό του κινητού τηλεφώνου. Τραβάω selfie, άρα υπάρχω. Κοινοποιώ πού βρίσκομαι, άρα ζω. Αν κάποτε η φωτογραφία προϋπέθετε μια ιερότητα ως υψηλή τέχνη, σήμερα μοιάζει το εύκολο ακολούθημα της ζωής. Για την ακρίβεια, η καταγραφή μοιάζει πια να προηγείται του βίου και να επιτελείται συχνά εις βάρος του. Εξάλλου, πρέπει να αποφασίσεις: θα ζήσεις ή θα καταγράφεις; Ο εκδημοκρατισμός της τεχνολογίας βοήθησε, βέβαια, αλλά το θέμα είναι αλλού…

Και το λέω αυτό αφού συχνά τα χέρια με τις οθόνες που υψώνονται σε συναυλίες, κέντρα, θέατρα, κοσμικά, πολιτικές εκδηλώσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, είναι αμέτρητα. Ακόμη και το πάλαι ποτέ αυτόγραφο επωνύμων μοιάζει να έχει αντικατασταθεί από μια φωτογραφία ενός smartphone. Είναι όμως όλο αυτό ένα συλλογικό απωθημένο «δημοσιογραφίας» ή μια «εκδίκηση της γυφτιάς» απέναντι στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης; Θα ρωτήσω λίγο πιο πολιτικά; Είναι όλα τα προαναφερόμενα μια πράξη συνολικής χειραφέτησης, δηλαδή όπου ο καθένας φτιάχνει τη δική του εφημερίδα ή περιοδικό μικρού σχήματος με μόνο όπλο του ένα κινητό, μια φωτογραφία και μια λεζάντα; Ή μήπως, πάλι, τα κάδρα στο instagram και το facebook – αυτοαναφορικά ή όχι – είναι οι καρποί μιας μαζικής διάχυσης της «κοσμικής συμπεριφοράς» που ενίοτε ζηλέψαμε και που τώρα μπορούμε με απλά μέσα να οικειοποιηθούμε;

Κι όμως οι πιο αριστοκρατικές και γοητευτικές ζωές κρατήθηκαν στο σκοτάδι της δημόσιας σφαίρας. Οι πιο ενδιαφέροντες άνθρωποι συχνά αφόρισαν τις φωτογραφίες τους και αυτό δεν αποτελούσε αποκύημα κάποιας πόζας αλλά συνολική στάση ζωής. Ο Ζήσιμος Λορεντζάτος, ο Παναγιώτης Κονδύλης, ο Τόμας Μπέρνχαρντ, ο Τόμας Πίντσον, ο Σάλιντζερ, ο Γιώργος Μακρής, ο Τάσος Δενέγρης είναι μόνο μερικά παραδείγματα. Ανθρωποι ουσιαστικοί που επέλεξαν να δουλέψουν και να ζήσουν κοπιαστικά μακριά από τα φώτα της μικρής ή μεγάλης δημοσιότητας. Σήμερα, τεθνεώτες οι παραπάνω (πλην Πίντσον) φαντάζομαι δεν θα πόσταραν στο fb, κυρίως δεν θα τσέκαραν σε ποιο εστιατόριο τρώνε. Αλλά ας αναρωτηθούμε κι εμείς. Μήπως οι πιο ακριβές στιγμές μας είναι αυτές που δεν καταγράφηκαν; Αυτές που δεν κρεμάσαμε στα μανταλάκια της δημόσιας σφαίρας; Αυτές που δεν επιζητήσαμε το like και το ψηφιακό χειροκρότημα κανενός; Ας αποσυνδεθούμε για λίγο από τη Βαβυλώνα του Ιντερνετ, η ζωή είναι εκεί έξω. Και χωρίς WiFi.