Η εξαργύρωση των εκβιασμών

Κλασική και κυρίως δοκιμασμένη (από την Αγκυρα) πρακτική: Η στρατηγική δηλαδή των κρίσεων και των αδιεξόδων. Με πρώτη φάση τη διατύπωση επιθετικών προθέσεων. Στη συνέχεια, με την κλιμάκωση επιδρομικών προκλήσεων με κατά συρροή παραβιάσεις και παρεμβάσεις σε σημείο βρασμού, που να προδιαγράφει κινδύνους θερμότερων υποτροπών. Και τελική φάση, την κατά πάντα προβλεπτή επιστράτευση της διπλωματίας ως διεξόδου για εξαργύρωση των εντάσεων, με την εκβιαστική πειθώ των διογκούμενων κινδύνων. Εν είδει δηλαδή λύτρων εξαγοράς των απειλών και αποπυροδοτήσεως των αναπαραγόμενων ενδεχομένων εκτροπής.

Αυτό το παιχνίδι έχει κατ’ επανάληψη ενεργοποιηθεί. Φθάνοντας μερικές φορές σε ακραία όρια. Και η Αγκυρα (που ενθυλάκωσε τα εν πολλοίς αδόκητα κέρδη των γεωπολιτικών τετελεσμένων στην Κύπρο) γνωρίζει όχι τόσο τη δεδομένη λόγω μεγεθών (και στρατηγικών θελγήτρων) ισχύ της, αλλά κυρίως τη φυσική αδυναμία των άλλων. Εκείνων, δηλαδή, τους οποίους στοχοποιώντας επιδιώκει περίπου να ομηροποιήσει. Εμάς. Και ως Κύπρο. Με μια σαφώς επιδρομική ναυτική επέλαση, χωρίς κανένα – προς το παρόν τουλάχιστον – αξιόλογο πολιτικό κόστος. Καθώς ουδείς την έψεξε από τον συμμαχικό περίγυρο. Και ως Ελλάδα. Με αδυσώπητο μοχλό αυτά που προάγονται στον θαλάσσιο κυπριακό χώρο. Με σαφές μήνυμα και αιχμή των στοχοθεσιών της την προαγωγή ομοιότυπων τετελεσμένων στον δικό της χώρο. Στο Καστελλόριζο του οποίου αρνείται την ύπαρξη ακόμη και υφαλοκρηπίδος. Και όπου εφάπτονται οι θαλάσσιες ζώνες με την Αίγυπτο. Επομένως και οποιοδήποτε έρεισμα για ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη σ’ αυτές τις νοτιοανατολικές παρυφές των ελληνικών εθνικών ορίων.

Επανερχόμενοι στις ήδη εξελισσόμενες τακτικές: Να θεωρείται βέβαιο πως η Τουρκία, εκλογικεύοντας δήθεν στάση (και βεβαίως απαιτήσεις λόγω και παρεμβάσεως τρίτων), θα διολισθήσει από την πειρατική πρακτική στην τακτική των διπλωματικών ελιγμών. Και από την απειλητική διάθεση στην πολιτική των καλοπροαίρετων μειδιαμάτων. Τα οποία και με μαθηματική βεβαιότητα θα εισπράξει οσονούπω η Αθήνα στο πρόσωπο του Αχμέτ Νταβούτογλου όταν αυτός θ’ αφιχθεί με τους υπουργούς του εδώ για προγραμματισμένες συνομιλίες. Που θα σκοπούν στην υπέρβαση προβλημάτων και στην εμπέδωση της καλής – υποτίθεται – γειτονίας! Ευκταίας οπωσδήποτε για όλους. Εάν βεβαίως κι εφόσον αυτό προκύψει από ανάλογη διάθεση και όχι ως αναμηρυκασμός έωλων ρητορικών. Που επιβεβαιώνονται μεν στις αίθουσες των συνομιλιών, ακυρώνονται δε αμέσως μετά και αποδομούνται με μαζικές αεροναυτικές παραβιάσεις.

Εν ολίγοις: Για πολλοστή φορά, η Αθήνα θα δοκιμάσει «κάτι από τα ίδια». Με την ίδια συνταγή. Και το ίδιο πάντοτε περιτύλιγμα. Που στην προκειμένη περίπτωση -και επειδή το παιχνίδι χοντραίνει λόγω παροξυνόμενων οσμών από τους υποθαλάσσιους υδρογονάνθρακες – θα συνοψισθεί στην αμφίσημη σύσταση «win-win». Ή τουρκιστί: «καζάν-καζάν». Δηλαδή «όλοι κερδισμένοι»!

Θαύμα μεν. Αλλά πώς; Πώς αυτό δηλαδή μπορεί να συμβεί;

Η απάντηση βρίσκεται ίσως σε μεγάλο βαθμό στον Θουκυδίδη. Και δη στον διάλογο Αθηναίων – Μηλίων (που αποτελεί άκρον άωτον κυνισμού) και στον οποίο εντρυφά μετά πάθους ο Νταβούτογλου. «Υμείς μεν προ του δεινότατα παθείν, υπακούσαι αν γένοιτο. Ημείς δε μη διαφθείραντες υμάς, κερδαίνοιμεν αν». Τουτέστιν: εσείς μεν μπροστά σε αυτά που θα υποστείτε να υπακούσετε. Κι εμείς, επειδή δεν θα σας καταστρέψουμε, κερδίζομεν ομοίως. Κάτι τέτοιο.

Κι αυτό λοιπόν το καζάν-καζάν (εάν δεν θέλουμε να εμπαίζομεν εαυτούς και αλλήλους), μεθερμηνευόμενο, συναιρείται στον προσδιορισμό «συνεκμετάλλευση». Με ό,τι αυτό σημαίνει. Και σημαίνει «διά δύο». Κάτι που κωδικοποιεί δυνάμει τις μεσοπρόθεσμες στοχοθετήσεις της τουρκικής στρατηγικής. Την οποία κάποιες τουλάχιστον δυνάμεις (όπως η Βρετανία) στηρίζουν για λόγους δικών τους προφανών σχεδιασμών, που δεν είναι άσχετοι με την Κύπρο. Κυρίως.

Τελικά: Το win-win, με όρους σημερινών δεδομένων, όπως αυτά διαμορφώνονται και υπό το φως του άξονα που ανέκυψε από την τριμερή συμφωνία Ελλάδος – Κύπρου – Αιγύπτου, μεταφράζεται βασικά σε αποφυγή μονομερούς ασκήσεως κυριαρχικών δικαιωμάτων σε συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες. Και ως προς αυτό επιστρατεύονται από την Τουρκία κάποιες ξεχασμένες (από εμάς) σιωπηρές συναινέσεις αλλά και συμφωνίες. Οπως, για παράδειγμα, εκείνη της Μαδρίτης για νόμιμα και αμοιβαία συμφέροντα (κι ενδιαφέροντα) στο Αιγαίο. Και όχι μόνο. Με την Αγκυρα να επενδύει τις επιθετικές της διαθέσεις με δικολαβική νομιμοφάνεια και σοφιστικές ερμηνείες όσων επεσώρευσε στη διπλωματική της φαρέτρα.

Κι αυτό ακριβώς επιβάλλει όχι απλώς σθεναρή (κι αποτρεπτική) ελληνική στάση, αλλά και μεθοδευμένη ανάταξη εθνικής ενότητος. Η οποία να στηρίξει επαρκώς αυτά που πρέπει ν’ αντιμετωπισθούν αντικρουόμενα.

Ο Ανθος Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής